انتقاد به سند سینما و آینده بدون پروانه ساخت/ اینجا نه بنگاه کاریابی است نه کمیته امداد!

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، همایون اسعدیان، فیلم‌ساز و چهره‌ای شناخته‌شده در عرصه سینمای ایران، که تجربه‌های گوناگونی در حوزه‌های صنفی داشته و برای مدتی نیز ریاست شورای صنفی نمایش را بر عهده داشته، به‌تازگی سکان هدایت خانه سینما را به‌دست گرفته است. 

امروز اسعدیان در نخستین نشست خبری خود پس از تصدی این مسئولیت، پاسخگوی پرسش‌های خبرنگاران بود و در عین حال گزارشی از فعالیت‌های اخیر و برنامه‌های آینده خانه سینما نیز ارائه کرد. در این نشست که در سالن سیف‌الله داد برگزار شد، علیرضا حسینی، عضو هیئت‌رئیسه خانه سینما، نیز او را همراهی می‌کرد.

در ابتدای نشست، اسعدیان بارها به حمایت از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرد و دفاع صریح خود از فیلم «پیرپسر» را اعلام کرد. او گفت: اگر وزارت ارشاد بابت فیلم “پیرپسر” کارت زرد گرفته باشد، به نظر من این نه تنها مایه‌ی سرزنش نیست، بلکه کارت افتخار است. حتی اگر برای صدور مجوز کنسرت همایون شجریان هم کارت قرمز دریافت می‌کرد، باز هم جای افتخار داشت.

وی با اشاره به همکاری خوب مدیران فعلی سازمان سینمایی افزود: در جریان هستم که برای جلوگیری از توقف اکران فیلم “پیرپسر”، چه تلاش‌هایی از سوی این مدیران انجام شد و باید این حمایت‌ها را قدر دانست.

در بخشی دیگر از این نشست، پیش از آغاز پرسش و پاسخ، اسعدیان به موضوع انتخاب نماینده ایران برای اسکار پرداخت. او توضیح داد: ما با واگذاری این مسئولیت از بنیاد فارابی به صنوف سینمایی مخالفتی نداشته‌ایم، اما این انتقال نیازمند زمان و برنامه‌ریزی دقیق است. امسال از ۹ نفر پیشنهادی، تنها با ۶ نفر تماس گرفته شد؛ در حالی که ممکن بود آن سه نفر دیگر از سوی خانه سینما معرفی شده باشند. از همین رو، برای پرهیز از شائبه و به دلیل خلف وعده، تصمیم گرفتیم اعلام کنیم که خانه سینما نقشی در این روند ندارد. البته برخی از اعضا قصد استعفا داشتند، اما از آن‌ها خواستیم به کار خود ادامه دهند.

او با تأکید بر لزوم حفظ سهمیه ایران در اسکار افزود: تشکیل کمیته‌ای مستقل برای انتخاب فیلم نماینده ایران ضروری است و تلاش ما این است که این مسئولیت از سال آینده به خانه سینما منتقل شود.

بار دیگر موضوع همیشگی کد شغلی و مشکلات بیمه‌ای سینماگران مطرح شد. اسعدیان با لحنی طنزآمیز گفت: برای تأمین هزینه‌های زندگی، مدیرعامل خانه سینما شده‌ام!

او تأکید کرد: ما باید به یک هویت شغلی مشخص دست یابیم تا وضعیت بیمه و مالیات اهالی سینما سامان یابد. در حال حاضر، منتظر دریافت کد شغلی بر اساس پیگیری‌های صورت‌گرفته هستیم.

همایون اسعدیان، مدیرعامل خانه سینما، در ادامه نشست خبری خود به ماجرای جشنی اشاره کرد که قرار بود به ابتکار مصطفی کیایی برگزار شود، اما وقوع جنگ ۱۲روزه در منطقه، برگزاری آن را منتفی کرد. او گفت: در شرایط فعلی، استفاده از واژه “جشن” نوعی بی‌احترامی به مردم محسوب می‌شود، با این حال “روز سینما” وجود دارد و ما آن را گرامی می‌داریم. به همین دلیل، روز ۲۱ شهریور در موزه سینما مراسمی برگزار خواهیم کرد؛ بدون اهدای جوایز و معرفی برگزیده، صرفاً برای ادای احترام به سینما.

اسعدیان از طراحی مکانیزمی جدید برای داوری فیلم‌های امسال و فیلم‌هایی که پیش‌تر داوری نشده‌اند خبر داد و گفت: تلاش داریم روند ارزیابی منظم‌تر، شفاف‌تر و جامع‌تری برای سال آینده داشته باشیم.

در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت بیمه سینماگران و خدمات رفاهی خانه سینما، اسعدیان با اشاره به وظایف این نهاد گفت: باید واقعیت‌ها را بگوییم؛ خانه سینما نه بنگاه کاریابی است و نه کمیته امداد. تفاهم‌نامه مالی ما با وزارت ارشاد، رقمی حدود ۱۸ میلیارد تومان بود که بعدها با متمم‌هایی به ۲۱ میلیارد رسید. اما در سال گذشته تنها ۱۴ میلیارد تومان به ما اختصاص یافت، در حالی‌ که هزینه‌ها از ۱۰ میلیارد تومان فراتر رفت.

او ادامه داد: نمی‌دانم آن هزینه‌های میلیاردی که درباره‌اش صحبت می‌شود کجاست؟ با این حال، باعث افتخار ماست که خانه سینما در هیچ‌یک از بازرسی‌های مالی دچار مشکل نشده است. درباره بیمه بیکاری نیز باید ابتدا صندوق بیمه بیکاری تشکیل شود تا بتوانیم آن را پیاده‌سازی کنیم.

اسعدیان در ادامه از وضعیت قرارداد تیپ سخن گفت و تأکید کرد: نسخه قرارداد تیپ آماده است، اما اجرای آن نیازمند توافق و همراهی تهیه‌کنندگان است. بدون اجماع صنفی، این قرارداد ضمانت اجرایی نخواهد داشت.

یکی از خبرنگاران پرسید که آیا خانه سینما از تصمیم کناره‌گیری از انتخاب نماینده ایران برای اسکار پشیمان شده است؟ اسعدیان چنین پاسخ داد: هرگز! خانه سینما در طول فعالیت خود—به‌جز در دوران مدیریت آقای شمقدری که تلاش شد این نهاد تعطیل شود—هیچ‌گاه رویکرد تقابلی با سازمان سینمایی نداشته است. صدور بیانیه کناره‌گیری از روند انتخاب فیلم اسکار، نشانه‌ی تقابل نبود بلکه واکنشی به خلف وعده‌ای بود که رخ داد.

در ادامه، یکی از خبرنگاران موضع‌گیری گذشته اسعدیان را درباره وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی یادآوری کرد—اظهارنظری که او را دارای “تفکر طالبانی” معرفی کرده بود. اسعدیان در پاسخ گفت: از آنچه پیش‌تر در اینستاگرام نوشتم پشیمان نیستم. امروز هم می‌گویم عملکرد وزیر فعلی محترم است. هیچ فیلمی در هیچ‌جای دنیا باعث زلزله سیاسی یا فروپاشی حکومت‌ها نشده است. هر مسئول حکومتی که نگاه بسته نداشته باشد، قابل احترام است.

در پاسخ به سؤالی درباره نقش خانه سینما در شورای صنفی نمایش، اسعدیان تأکید کرد: برخلاف برخی شایعات، شورای صنفی نمایش همواره در خانه سینما مستقر بوده است. اختلافات اخیر تنها بر سر انتخاب دبیر شورا بود که بین اعضای آن حل‌وفصل شد.

او درباره حضور در جشنواره جهانی فیلم فجر نیز گفت: باید ببینیم آقای حسینی (دبیر جشنواره) برنامه‌ها را چگونه پیش می‌برند و متناسب با آن، خانه سینما هم تصمیم‌گیری خواهد کرد.

اسعدیان درباره پیگیری وضعیت هنرمندان ممنوع‌الکار گفت: سه سال پیش کمیته‌ای برای این موضوع تشکیل شد و همچنان فعالیت می‌کند. البته به دلیل حساسیت‌ها، ترجیح داده شده روند پیگیری‌ها در سکوت انجام شود.

او در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت فیلم‌های زیرزمینی، به تحولات احتمالی در سیاست‌های سینمایی اشاره کرد: وزارت ارشاد تمایل دارد پروانه ساخت حذف شود. ما نیز از تصمیم تهیه‌کنندگان—که صاحبان حقوقی آثار هستند—حمایت می‌کنیم. زمانه‌ای است که حتی از پلتفرم‌ها عقب مانده‌ایم و به‌زودی شاهد تولید سریال‌های اینستاگرامی خواهیم بود. قوانین فعلی اغلب برای کنترل هنر تدوین شده‌اند، نه برای تسهیل و رشد آن.

در بخشی دیگر از نشست، اسعدیان درباره تعامل با دولت و مجلس گفت: در زمان انتخابات، خانه سینما نامه‌ای به نامزدهای ریاست جمهوری ارسال کرد. البته آقای پزشکیان از همان ابتدا با بحران‌هایی چون ترور اسماعیل هنیه و جنگ مواجه شدند. ما نیز شرایط را درک می‌کنیم و در این مدت تعامل خوبی از سوی آقای صالحی و دیگر مسئولان دیده‌ایم.

علیرضا حسینی، عضو هیئت‌رئیسه خانه سینما نیز افزود: ما مشکلی با دولت و مجلس نداریم، اما انتقاد ما این است که چرا پای فرهنگ و هنر را با هر چالشی سریع وسط می‌کشند؟ نباید وزیر فرهنگ را به سرعت به مجلس بکشانند؛ تعامل باید جایگزین تقابل شود. هر بار که قصد داشتیم مطالبات صنفی را مطرح کنیم، دیدیم رئیس‌جمهور درگیر مسائل مهم‌تری است، پس ترجیح دادیم سکوت کنیم.

در پایان نشست، حسینی درباره سند ملی سینما موضع شفافی گرفت: خانه سینما این سند را به رسمیت نمی‌شناسد، خصوصاً که بخش‌هایی از آن از سند سینمایی چین کپی شده است! چنین اسنادی نه تنها کمکی نمی‌کنند، بلکه مانع کار هم هستند. اگر قرار است سندی تدوین شود، باید توسط خود سینماگران و با مشارکت صنوف نوشته شود.

/