به گزارش خبرنگار برگزیده، شاهسواری در ابتدای این نشست گفت: امیدوارم همه ما با عشق به سرزمین، فرهنگ و هنر، روز خوبی را آغاز کنیم. شرایط حاکم بر جامعه، اجتنابناپذیر ما را به همدردی با همه کسانی میکشاند که جانهای خود را از دست دادهاند؛ جانهایی که میتوانستند در مسیر رشد و پیشرفت آینده این سرزمین مؤثر باشند.
او افزود: از بین رفتن هر قطره خون ایرانی، درد سنگینی است، اما با همه اینها باید زندگی کرد، باید کار کرد و باید خانه را حفظ کرد. خانه، سرزمین، وطن، ارزشها و اعتقادات ماست و برای ما که به سینما علاقهمندیم، خانه سینما نیز بخشی از همین مفهوم است.
جشنواره فجر؛ یک رویداد ملی برای همگرایی
دبیر جشنواره فیلم فجر در ادامه با اشاره به جایگاه این رویداد گفت: جشنواره فجر در قالب یک رویداد ملی، طی همه این سالها توانسته نیروهای درخشانی را به سینمای ایران در حوزههای هنری، فنی و اجرایی اضافه کند. این جشنواره مانند باغ بزرگی است که میوههای خود را به آینده این سرزمین هدیه میدهد.
او تأکید کرد: به حرمت کسانی که در هر کجای این جهان دلشان برای این سرزمین میتپد، فکر کردم باید ایستاده و با آغوش باز در خدمت شما باشیم. امیدوارم این رویداد ملی بتواند به همبستگی و همگرایی ملی تبدیل شود و ما را کنار هم قرار دهد.
شاهسواری اضافه کرد: ما کنار هم هستیم و گاهی به بهانههایی دلنشین برای کنار هم بودن نیاز داریم. امیدوارم امروز فرصتی باشد تا بار دیگر با آغوش باز کاری کنیم که آینده برای همه مردمان این سرزمین درخشان باشد.
وی با اشاره به سابقه جشنواره تصریح کرد: این رویداد ملی سابقهای ۴۴ ساله دارد و امسال تغییراتی در آن ایجاد شده است. در ابتدای فراخوان، مقدمه کوتاهی درج شد که بر نیاز به بازنگری در شیوههای اجرایی و رویکردها تأکید داشت؛ بازنگریای که جشنواره را به فضایی برای کشف استعدادها تبدیل کند.
او ادامه داد: در فراخوان تأکید شد که جشنواره فیلم فجر به دلیل ماهیت ملی خود، ذینفعان بسیاری دارد. فقط فیلمسازان و رسانهها ذینفع نیستند؛ مردم، دوستداران سینما، نهادها و دستگاهها نیز در این رویداد سهم دارند. این میل به ذینفعی را باید به فال نیک گرفت و بدون توجه به این گروه عظیم، نمیتوان تغییرات را پیش برد.
ترجیح عمل به جای شعار
شاهسواری با اشاره به رویکرد اجرایی جشنواره گفت: در برخی مقاطع، به لحاظ شکلی تغییراتی ایجاد کردیم و ترجیح دادم به جای حرف زدن، عمل کنیم. عمل چیزی است که شما آن را میبینید، نقد میکنید و دربارهاش قضاوت خواهید کرد.
او تأکید کرد که این نگاه، برآمده از حس قلبی و روحی او نسبت به جشنواره و مسئولیتی است که در قبال یک رویداد ملی بر عهده دارد.
سینما تعطیلبردار نیست
شاهسواری در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره جایگاه جشنواره در شرایط کنونی جامعه و کنشها و واکنشهای شکلگرفته پیرامون آن گفت: سینما یک پروژه نیست، بلکه یک پروسه است و صرفاً با حضور تماشاگر شکل نمیگیرد. گاهی در موقعیتهایی قرار میگیریم که میان بیمهای شخصی، احساسات و منافع درازمدت ناچار به انتخاب هستیم.
او افزود: مطلع هستم که همکاران من که امسال در جشنواره فیلم دارند تحت فشار هستند. خطاب به آنها میگویم دمشان گرم و ممنونم که سینما را زنده نگه داشتهاند. آنها فیلمهایی ساختهاند که دغدغه و درد مردم را بازتاب میدهد و امسال بخش عمده آثار جشنواره به همین دغدغهها پرداخته است.
سینما بهمثابه پیشاهنگ فرهنگی
دبیر جشنواره فیلم فجر با تأکید بر نقش فرهنگی سینما تصریح کرد: سینما به عنوان پیشاهنگ نظام فرهنگی کشور، پیشبینی میکرد که روزهایی تلخ در پیش است. ما وظیفه داریم نه از سر بیچارگی، بلکه از موضع دغدغهمندی در کنار مردم بایستیم. ترک کردن خانه و فرهنگ، اوضاع را بدتر میکند.
او ادامه داد: ما باید مرهم زخمها باشیم، نه اینکه نمک بر زخمهای مردم بپاشیم. با همه شرایط موجود، زندگی قابل تعطیل شدن نیست و تلاش ما ادامه دارد. از رسانهها هم میخواهم کنار هم باشیم تا فارغ از دردها، بتوانیم در کنار یکدیگر جمع شویم.
بدون درد مشترک، آرمان مشترک شکل نمیگیرد
شاهسواری گفت: بدون درد مشترک، آرمان مشترکی شکل نمیگیرد و در چنین شرایطی هرکس به سمت منافع شخصی خود میرود. سینما بالاتر از بسیاری پدیدههای اجتماعی قرار دارد؛ ما با سینما در متن جهان حضور داریم و بدون تصویر، به حاشیه جهان رانده خواهیم شد.
او افزود: دغدغه همه همکاران من در سینما این است که با عشق، این مسیر را ادامه دهند و آن را به موفقیت تبدیل کنند.
سیمرغ مردمی؛ یک ویژگی منحصربهفرد
دبیر جشنواره در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره سیمرغ مردمی گفت: جایزه ویژه تماشاگران یکی از مختصاتی است که کمتر نمونهای مشابه آن در دیگر رویدادها میتوان یافت. یاد سیفالله داد که بانی این جایزه بود، گرامی میدارم.
او با اشاره به تجربه سال گذشته توضیح داد: ممکن بود اختلاف آرا به اندازه یکصدم رأی باشد، اما انصاف و عدالت حکم میکرد همان فیلمی که از دل آرا بیرون آمده بود، اعلام شود. امسال مسئولیت این بخش بر عهده خانه سینماست. نگرانیهایی درباره وضعیت اینترنت وجود داشت، اما تلاش کردیم به شیوههای سنتی بازگردیم؛ هرچند اجرای کامل این روش به نیروی انسانی آموزشدیده و زمان طولانی نیاز دارد. با این حال، امسال نیز سیمرغ مردمی برگزار خواهد شد.
نمایش آثار خارج از مسابقه
شاهسواری در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره تغییرات امسال، حذف هیأت انتخاب و آثار خارج از مسابقه گفت: امسال تنها یک انیمیشن داشتیم و احساس کردم باید فرصت نمایش آن فراهم شود. به همین دلیل «نگهبانان خورشید» با اخذ مجوز، در بخش خارج از مسابقه نمایش داده میشود.
او ادامه داد: همچنین گروهی از جوانان خراسانی فیلمی با استفاده از هوش مصنوعی ساختهاند که مشابه آن را در جای دیگری ندیدهام. تصمیم گرفتیم این اثر نیز فارغ از مضمون و کیفیت، نمایش داده شود تا فرصتی برای مواجهه مستقیم با فناوری و تأثیر آن بر سینما فراهم شود.
تغییرات؛ مسئولیت با دبیر جشنواره است
دبیر جشنواره در ادامه گفت: درباره استمرار این تغییرات، رئیس سازمان سینمایی باید پاسخگو باشد. در حکم من برای دبیری دوره چهلوچهارم، استمرار این مسئولیت قید نشده و این به معنای حضور دائمی من نیست.
جشنواره با فیلم زنده است، نه با خبر
شاهسواری در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره اطلاعرسانی جشنواره و تفاوت شرایط امسال با سال گذشته گفت: جشنواره با فیلم معنا پیدا میکند، نه با عکس و خبر. در دوره پیش از جشنواره درگیر پیشتولید بودیم که ممکن است بار خبری داشته باشد، اما به باور من، از روز آغاز جشنواره باید مستقیماً با خود جشنواره مواجه شد.
او افزود: هر سال جشنواره با سال قبل متفاوت است. تغییر تدریجی است، اما ماهیت آن تفاوت میکند. جشنواره فیلم فجر به عنوان یک رویداد ملی، متناسب با شرایط جامعه تغییر میکند.
رشد کیفی آثار امسال
دبیر جشنواره درباره بخش نمایش ویژه توضیح داد: سال گذشته فیلمهایی در بخش ویژه نمایش داده شدند که به نظرم شایسته بودند. امسال اما به همان تعداد فیلم، در بخش مسابقه ملی داریم. رشد کیفی و دغدغهمندی فیلمهای امسال چشمگیر است و باید با آغوش باز از حضور فیلمسازان و آثارشان استقبال کنیم.
دبیرخانه دائمی؛ خروج جشنواره از مقطعگرایی
شاهسواری در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره حذف هیأتهای انتخاب و روابطعمومی توضیح داد: یکی از مأموریتهای اصلی من در این دوره، ایجاد دبیرخانه دائمی برای جشنواره بود تا این رویداد از حالت مقطعی و دستفروشی خارج شود. با وجود شرایط سخت اقتصادی، یکی از ساختمانها آماده شد و لازم بود برای آن ساختار تعریف کنیم.
او ادامه داد: با مشورت به این نتیجه رسیدیم که به واحدی با عنوان «ارتباطات رسانه» نیاز داریم. جشنواره معمولاً ۲۳ بهمن به پایان میرسد، در حالی که ما باید در طول سال برندسازی کنیم، نشان جشنواره را ثبت کنیم و گفتگوها را ادامه دهیم. این سطح از کار با مدل کوتاهمدت متفاوت است. میدانستیم این تغییر ریسک دارد، اما این ریسک برای آینده جشنواره ضروری بود.
تغییر در ساختار رسانهای جشنواره
دبیر جشنواره افزود: شیوههای قبلی با آداب شخصی من همخوانی نداشت. ما باید تغییر بافت رسانهها در جهان را درک کنیم؛ با ایدههای کهنه نمیتوان وارد جهان نو ارتباطات شد. من دنبال نقد و نظر هستم و معتقدم این مسیر باید با هموارسازی جمعی اصلاح شود. شما اهالی رسانه از ذینفعان جشنواره هستید و ارتباطتان با این رویداد نباید محدود به ده یا بیست روز باشد.
او همچنین در خصوص تعداد فیلمهای حاضر و نبود برخی فیلمها از جمله فیلمهای محمد کارت یا مجید مجیدی و بهروز افخمی عنوان کرد: بعضی فیلمها در جشنواره ثبتنام میکنند، اما در مرحله بعد فیلم به دبیرخانه نمیرسد، فیلمی بود که در زمان ثبت نام تازه فیلمبرداری آن تمام شده بود و اصرار بر حضور در جشنواره داشت اما من ریسک نکردم که حضور داشته باشد چون مهمترین بخش پروسه ساخت فیلم پست پروداکشن آن است.
شاهشواری اضافه کرد: برخی فیلمها اصلا ثبتنام نکردند و برخی رسانهها هم در خصوص حضور نداشتن این فیلمسازان نوشته بودند و حاشیه هایی ایجاد کرده بودند. ما شاهد بودیم برخی اصلا فیلم نساخته بودند که رسانهها اسم آن ها را جزو فیلمسازان راهنیافته آورده بودند. با این حال همه فیلمهایی که ثبت نام کردند طبق مقررات حاضر شدند. حدود ۲۰ فیلم هم امکان ارائه نسخه پیدا نکردند. بعضی به صرف گرفتن پروانه ساخت ثبت نام کرده بودند و ساخته نشده بود و بعضی هم به مرحله نهایی نرسیده بود.
شاهسواری یادآور شد: حدود ۳ فیلم در حال ساخت بودند، اما امکان فرستادن نسخه را به لحاظ زمانی پیدا نکردند.
اواو در ادامه درباره اینکه شنیده میشود فیلم «برمودا» محمد کارت در همان مسیر «قاتل و وحشی» است که سال گذشته نمایش داده نشد توضیح داد: اندازه من نیست که در این باره توضیح دهم. اما یکی از تاسفهای شخصیام این است که نتوانستم سال گذشته قاتل وحشی را نمایش دهم و جای تاسف است که فیلمی به دلایل نامعلوم در پستو مانده است. فیلم «برمودا» را دیدهام اما نه به دلیل جشنواره بلکه به خاطر لطفی که آقای کارت به من داشت. متاسفانه باید بگویم که هنوز امکانی برای نمایش این دو فیلم فراهم نشده است.
حذف هیأت انتخاب؛ پذیرش کامل مسئولیت
شاهسواری در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره حذف هیأت انتخاب گفت: حذف هیأت انتخاب ریسک بزرگی بود. سادهترین کار این است که مسئولیت انتخابها به هیأت واگذار شود، اما اگر کاری انجام میدهم، مسئولیت آن را نیز میپذیرم. نمیخواهم بگویم هیأت انتخاب فیلمها را انتخاب نکرده است.
او افزود: در این سالها بارها شاهد مسئولیتگریزی هیأتهای انتخاب بودهایم. اگر روزی اسناد منتشر شود، این موضوع بهوضوح دیده خواهد شد. همه فیلمها چندباره دیده شدهاند و من مسئول نهایی همه انتخابها هستم. اگر خطایی باشد، به عهده من است. حتی اگر فیلمهای انتخابشده را کنار بگذاریم و فیلمهای جامانده را ببینیم، اختلاف خروجی بیش از ده درصد نخواهد بود. ترجیح میدهم برای این ده درصد، از مسئولیت فرار نکنم.
مدیریت هزینهها با حفظ شأن جشنواره
دبیر جشنواره در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره هزینهها گفت: من تهیهکننده هستم و معتقدم تولید کمهزینه اعتبار میآورد. شرایط اقتصادی جامعه مناسب نیست و معیشت مردم در خطر است. حتی اگر پول وجود داشته باشد، باید آداب هزینهکرد را رعایت کرد.
او افزود: امسال با حساسیت صرفهجویی کردیم، اما شیک بودن را حفظ کردهایم. جایی که لازم باشد هزینه میکنیم و جایی که هزینهها جنبه نمایش و ریختوپاش دارد، از آن پرهیز میکنیم؛ این شیوه با روحیه من سازگار نیست.
نمایش دیجیتال و واکنش سینما به وقایع اجتماعی
شاهسواری درباره پخش دیجیتال فیلمها گفت: به لحاظ فنی تلاشها در حال انجام است و بعید میدانم با مشکل جدی مواجه شویم. برخی سالنها مجهز به دریافت شناسه هستند و در مواردی نیز فیلمها به صورت هارد ارسال میشوند.
او افزود: وقایع اخیر فرصتی برای همگرایی دوباره مردم این سرزمین بود و سینمای ایران با واکنشهای دقیق خود، چه در فیلم کوتاه، چه مستند و چه بلند، این وقایع را بازتاب داده است. جشنواره مفتخر است که این اتفاقات در آثار هنری بازتاب یافته و مسیر خلاقیت فیلمسازان ادامه دارد.
فیلماولیها و رویش نسل تازه
دبیر جشنواره درباره حضور پررنگ فیلماولیها گفت: جشنواره فیلم فجر در جهان نمونه مشابهی ندارد. این رویداد طی سالها سه دستاورد بزرگ داشته است؛ اعتبار داخلی و خارجی، ایجاد بازار و تربیت نیروی انسانی. بسیاری از تخصصهای سینمایی در دل همین جشنواره رشد کردهاند.
او افزود: هیچ فیلمی بدون حداقل کیفیت در جشنواره حضور ندارد. امسال بسیاری از عوامل جدید هستند و در کنار کارگردانان فیلماولی فعالیت میکنند. شاید برخی چهرههای باسابقه کمتر حضور داشته باشند، اما ما شاهد رویش نیروهای درجهیک در بدنه سینما هستیم و اینها باید از جایی آغاز کنند.
تحریم را نمیفهمم؛ باید خانه را حفظ کرد
شاهسواری در بخش دیگری از سخنانش گفت: من تحریم را نمیفهمم. آیا کسی خانهاش را قفل میکند و دیگر بازنمیگردد؟ ترک حرفه و خانه، آن را تحویل غاصبان میدهد. ترجیح میدهم برای حفظ خانه تلاش کنیم، حتی اگر پنجرههایش شکسته باشد و مجبور شویم با تخته جلوی طوفان را بگیریم.
او تأکید کرد: آغوش جشنواره به روی هیچکس بسته نیست و هیچکس به خاطر نظر و سلیقهاش از جشنواره کنار گذاشته نمیشود.
ثبات مدیریت فرهنگی؛ شرط اقتدار
دبیر جشنواره در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره بیثباتی مدیریت فرهنگی گفت: با تغییر دولتها نباید ساختارهایی که درست عمل کردهاند، دچار تغییر شوند. جشنواره نیازمند ثبات مدیریتی است تا نقد معنا پیدا کند. وقتی همه چیز متغیر باشد، نقد بیمعنا میشود.
او افزود: جشنواره باید صاحب اقتدار فرهنگی و ساختار پایدار باشد. نظام هزینهمحور و پیمانکاری به صلاح دستگاه فرهنگی یک کشور نیست و یکی از موانع اقتدار فرهنگی به شمار میرود.
جشنواره با آغوش باز
شاهسواری در پایان درباره نشستهای خبری و حضور هنرمندان گفت: کسی مجبور به حضور نیست. اگر هنرمندی بیاید، خانه خودش است و اگر نیاید، به انتخاب او احترام میگذاریم. اما الان وقت خالی کردن صحنهای که خانه ما در مرکز آن است، نیست. جشنواره با آغوش باز پذیرای همه سینماگران است.
۵۹۵۹
