امیرعباس آذرم وند: آخرین گزارش تورمی مرکز آمار را میتوان یک نقطه عطف محسوب کرد زیرا این آمار پس از ۱۶ روز از اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی منتشر شده و میتواند تصویری از نتایج این سیاست را لااقل در گام نخست اجرای آن نشان دهد. اجرای این سیاست با وجود مخالفتها، با همراهی دولت و مجلس انجام شد و نشان میدهد با وجود اختلافاتی بر سر کالابرگ، سیاست تعدیلی امروز، مورد توافق همه جناحهای سیاسی حاکم بر کشور است.
دولت در حالی دست به حذف نرخ ارز ترجیحی زد که پیش از آن تورم رو به افزایش بود ، به همین دلیل افزایش قیمتها به ارقامی کمتر تجربه شده رسید. از جمله اینکه در آذر ماه نرخ تورم نقطه به نقطه بیش از ۵۰ درصد بود و پس از اجرای این سیاست، به سرعت به بالاترین نرخ تجربه شده تورم نقطه به نقطه دست یافت. نرخ تورم نقطه به نقطه در پایان دی ماه به ۶۰ درصد رسید. پیش از این در هیچ بازه زمانی مرکز آمار چنین نرخ تورمی را برای ایران اعلام نکرده بود.
گفتنی است تورم گروه خوراکیها و آشامیدنیها بیش از هر گروه دیگری بود، به نحوی که در پایان دی ماه به ۸۹.۹ درصد رسید. پیش از اجرای سیاست ارزی اخیر، تورم خوراکیها ۷۲ درصد اعلام شده بود. به نظر میرسد پس از خرداد ۱۴۰۱، این بزرگترین شوک قیمتی است که بازار خوراکیها در ایران تجربه کرده باشند گرچه در آن زمان هم نرخ تورم نقطهای خوراکیها به اندازه دی ماه ۱۴۰۴ نبود.
همچنین نرخ تورم سالانه هم که در پایان آذرماه ۴۲.۲ درصد بود به ۴۴.۶ درصد رسید. این رقم هم براساس ارقام تورمی محاسبه شده از سوی مرکز آمار ایران، بالاترین تورم تجربه شده در کشور پس از سال ۱۴۰۱ است. در ۱۴۰۱ تورم سالانه ۴۵.۸ درصد اعلام شد و به نظر میرسد در همین دو ماه باقی مانده دولت پزشکیان میتواند رکورد دولت رییسی را هم بشکند. گفتنی است محاسبات مرکز آمار چنین چیزی را نشان نمیدهد.
پیش از این، در اردیبهشت ۱۴۰۱ هم دولت سیزدهم که اصولگرا بود هم سیاست شوک ارزی را اعمال کرد که در آن زمان هم به بزرگترین شوک قیمتی به مواد غذایی منجر شد. بررسی ارقام و آمارها نشان میدهد در خرداد ۱۴۰۱ هر چند بزرگترین شوک قیمتی به خوراکیها در تاریخ ایران مدرن را به وجود آورد اما این شوک چون در زمانی وارد شد که نرخ تورم به مراتب کمتر از ارقام ۱۴۰۴ بود، در نهایت رشد تورم مانند امسال شدید نبود.
نکته قابل توجه این است که با وجود شباهتهای غیرقابل کتمان در الگوی حذف ارز ترجیحی در دولتهای سیزدهم و چهاردهم، در این دوره، حذف ارز ترجیحی به شکل غیرعلنی زودتر آغاز شد. به طور مثال ارز مربوط به برخی اقلام زودتر از آذر ماه حذف شد و همین امر موجب شد جهش قیمتی ناگهانی در این دوره کمتر از ۱۴۰۱ باشد گرچه تورم نقطهای و سالانه در تقریبا همه اقلام در ۱۴۰۴ به مراتب بیش از دوره دولت سیزدهم است.
سرعت حذف ارز ترجیحی در ۱۴۰۱ و ناگهانی بودن آن موجب شده تا در شاخص تورم ماهانه نرخهای بیشتری به ثبت برسند. در عین حال در هر دو دوره، تورم خوراکیها به سرعت تبدیل به پیشتاز تورم شد. تورم ماهانه در خرداد ۱۴۰۱ معادل ۱۲.۲ درصد افزایش یافت و این شاخص برای گروه خوراکیها و آشامیدنیها به ۲۵.۹ درصد رسید. در میان خوراکیها نرخ روغن با جهش ۱۹۹ درصدی به شکلی تکان دهنده افزایش یافت و در تورم نقطهای هم باز روغن با تورم ۲۸۵.۴ درصدی بیش از همه گروههای دیگر در ۱۴۰۱ گران شد. تورم نقطهای گروه شیر، تخم مرغ و لبنیات در خرداد ۱۴۰۱ بیش از ۱۱۱ درصد رشد کرد.
در آن دوره فقط همین دو گروه از زیر مجموعه خوراکیها دچار تورم سه رقمی شدند. امروز ولی از میان زیر مجموعههای خوراکی و آشامیدنی سه گروه نان و غلات، میوه و خشکبار و روغن و چربیها با تورم سه رقمی مواجه شدند. همچنین در پایان خرداد ۱۴۰۱ نرخ تورم سالانه و نقطهای به ترتیب ۳۹.۴ درصد و ۵۲.۵ درصد بود اما در دی ماه امسال این شاخصها به ترتیب ۴۴.۶ درصد و ۶۰ درصد اعلام شدند.
۲۲۳۲۲۹
