به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از الجزیره، بر اساس اعلام آکادمی سلطنتی علوم سوئد جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ به جوئل موکیر از دانشگاه نورث وسترن، فیلیپ آگیون از کالج دو فرانس، پیتر هاویت از دانشگاه براون اهدا شد.
جایزه سال گذشته به سه اقتصاددانی اهدا شد که دلایل ثروت برخی کشورها و فقر برخی دیگر را بررسی کرده و مستند کرده بودند که جوامع آزادتر و بازتر احتمال بیشتری برای دستیابی به رفاه دارند.
این جایزه در اقتصاد رسماً با نام جایزه «بانک علوم اقتصادی سوئد» در علوم اقتصادی شناخته میشود و توسط بانک سوئد در سال ۱۹۶۸ به یاد آلفرد نوبل، تاجر و شیمیدان سوئدی قرن نوزدهم که دینامیت را اختراع کرد و پنج جایزه نوبل را بنیان نهاد، تأسیس شد.
از آن زمان، این جایزه ۵۶ بار به ۹۶ برنده اهدا شده است و تنها سه زن آن را دریافت کردهاند.
ارزش این جایزه ۱۱ میلیون کرون سوئد (۱.۲ میلیون دلار) است.
طرفداران خلوص جایزه نوبل استدلال میکنند که جایزه اقتصاد از نظر فنی یکی از جوایز اصلی نوبل نیست، اما همیشه در ۱۰ دسامبر، سالگرد مرگ نوبل در سال ۱۸۹۶، به همراه سایر جوایز اهدا میشود.
جوایز نوبل پزشکی، فیزیک، شیمی، ادبیات و صلح هفته گذشته اعلام شدند.
نیمی از جایزه نوبل اقتصاد امسال به جوئل موکیر «به خاطر شناسایی پیشنیازهای رشد پایدار از طریق پیشرفت فناوری» اهدا شد. او از منابع تاریخی برای کشف اینکه چرا رشد پایدار به یک هنجار جدید تبدیل شده است، استفاده کرد.
نیم دیگر به طور مشترک به فیلیپ آگیون و پیتر هویت برای کارشان در نظریه رشد پایدار از طریق تخریب خلاق که مکانیسمهای رشد پایدار را بررسی میکرد، اهدا شد.
فیلیپ آگیون و پیتر هویت در مقالهای در سال ۱۹۹۲، یک مدل ریاضی از آنچه که آن را تخریب خلاق مینامند، توسعه دادند که به برچیدن ساختارها و فناوریهای قدیمی برای ایجاد راه برای نوآوری و روشهای جدید اشاره دارد.
تحقیقات آنها توضیح میدهد که چگونه فناوری منجر به ظهور محصولات و روشهای تولیدی جدیدی میشود که جایگزین روشهای قدیمی میشوند و منجر به بهبود استانداردهای زندگی، سلامت و کیفیت زندگی میشوند.
نهاد اعطاکننده جایزه در بیانیهای اعلام کرد: برندگان جایزه به ما آموختهاند که رشد پایدار را نمیتوان بدیهی دانست. رکود اقتصادی، نه رشد، در بیشتر تاریخ بشر امری عادی بوده است.
کار آنها اهمیت شناخت تهدیدات برای رشد پایدار و تلاش برای مبارزه با آنها را نشان میدهد.
این لیست برندگان گذشته جایزه نوبل اقتصاد است:
۲۰۲۴: دارون عجم اوغلو از ترکیه و سیمون جانسون و جیمز رابینسون از بریتانیا.
۲۰۲۳: کلودیا گلدین از ایالات متحده.
۲۰۲۲: بن برنانکه از ایالات متحده، داگلاس دایموند و فیلیپ دیبویگ از ایالات متحده.
۲۰۲۱: دیوید کارد از ایالت کانادا، جاشوا دی آنگریست از ایالات متحده و گویدو ایمبنز از هلند.
۲۰۲۰: پل میلگرام و رابرت ویلسون از ایالات متحده.
۲۰۱۹: ابهیجیت بانرجی، استر دوفلو و مایکل کرمر از ایالات متحده.
۲۰۱۸: ویلیام نوردهاوس و پل رومر از ایالات متحده. ۲۰۱۷: ریچارد تالر از ایالات متحده.
۲۰۱۶: الیور هارت، بریتانیایی-آمریکایی و بنگت هولستروم فنلاندی.
۲۰۱۵: آنگوس دیتون، بریتانیایی-آمریکایی.
۲۰۱۴: ژان تیرول فرانسوی.
۲۰۱۳: یوجین فاما، لارس پیتر هانسن و رابرت شیلر آمریکایی.
۲۰۱۲: آلوین راث و لوید شپلی آمریکایی.
۲۰۱۱: توماس جی. سارجنت و کریستوفرای. سیمز آمریکایی.
۲۲۳۲۲۳
