به گزارش برگزیده، دکتر حسن بهشتی پور کارشناس ارشد سیاست خارجی و پژوهشگر هستهای در پاسخ به اینکه در چارچوب مذاکرات هستهای ایران چه امتیازهایی برای معامله دارد؟ بیان کرد: ما باید اول بیاییم ببینیم که فعلاً مذاکرات دارد انجام میشود برای اینکه به یک دستور کار مذاکراتی برسند. یعنی من اسمش را میگذارم اصطلاحا گفتوگو، یعنی دیالوگ. ایران و آمریکا گفتوگو میکنند تا به یک مذاکرات برسند. تفاوت مذاکرات با گفتوگو این است که در مذاکرات، که به انگلیسی میگویند Negotiation، یک دستور کار مشخصی وجود دارد که دو طرف میپذیرند در مورد آن دستور کار مشخص بنشینند و مذاکره کنند.الان ما هنوز به این دستور کار معین نرسیدهایم. فعلاً دارند گفتوگو میکنند تا برسند به یک دستور کار مشترک، یعنی دو طرف بپذیرند راجع به این بندها با هم مذاکره کنند. بعد از آن میرسیم به اینکه خب حالا این دستور کار وقتی مشخص شد، حالا کی باید چه بدهد و چه بگیرد. به اصطلاح، ما هنوز روی دستور کار مشخص نشدهایم، چه برسد به اینکه بخواهیم بگوییم چه بدهیم و چه بگیریم. اول به نظر من باید صبور باشیم و اجازه بدهیم ببینیم به یک دستور کار مشخصی میرسند یا در نهایت به سمت درگیری میروند.
این کارشناس بین الملل با تاکید بر اینکه یکی از سناریوهای مطرح در مسیر توافق تعلیق در برابر تعلیق است بیان کرد: «طرحهای متعددی وجود دارد که به نظر من رسانهای نشود بهتر است. یعنی خیلی روی این موضوعات کار شده است. مثلاً فرض کنید آیا ایران آمادگی دارد که غنیسازی اورانیوم را به صورت موقت و داوطلبانه فعلاً انجام ندهد و تعلیق کند. این موقتی بودن مثلاً یک سال، دو سال یا سه سال باشد. طرح دوم این است که به موازات اینکه ایران این غنیسازی را تعلیق میکند، آمریکا هم اجرای کلیه تحریمها علیه ایران را تعلیق کند، یعنی تعلیق در برابر تعلیق. حالا آیا طرف آمریکا میپذیرد یا نمیپذیرد، بحث دیگری است.
طرح دیگری که مطرح شده، بحث ایجاد یک بانک سوخت هستهای در قزاقستان یا روسیه یا هر جای دیگری است که مورد توافق کشورهای منطقه باشد؛ مثل ایران، ترکیه، مصر، عربستان سعودی و امارات، که روی ایجاد یک بانک سوخت هستهای توافق کنند و سوخت از آنجا تأمین شود. برای اعتمادسازی هم تعهدات کافی بین کشورهایی مثل روسیه، آمریکا و قزاقستان یا هر جایی که محل آن باشد، ایجاد شود و معلوم باشد که دقیقاً این سوخت کجا نگهداری میشود و چه کشوری آن را قرار میدهد.
طرح دیگر، بحث ایجاد یک پیمان امنیتی منطقهای بین ایران و کشورهای منطقه است که یک تعهد متقابل ایجاد کند برای اینکه اصولاً استقلال و تمامیت ارضی یکدیگر را به رسمیت بشناسند، در امنیت همدیگر مداخله نکنند و اختلالی در امنیت یکدیگر ایجاد نکنند. یعنی یک پیمان امنیتی که بهانه را بگیرد برای اینکه اصولاً کشورهای خارجی بخواهند در منطقه ورود پیدا کنند.
اینها طرحهایی است که وجود دارد. حالا چه مقدار از اینها مورد پذیرش قرار میگیرد، اصلاً محل مذاکره نیست و باید منتظر آینده باشیم. تازه طرحهای دیگری هم هست که من مطرح نمیکنم، چون نمیخواهم رسانهای شود.
بهشتی پور با تاکید بر اینکه اگر هزار ساعت بنشینیم مذاکرات بینتیجه داشته باشیم، بهتر از یک ساعت جنگیدن است! بیان کرد: «این مذاکرات جدی، مفید و صددرصد به نفع ملت ایران است که ما وارد جنگ نشویم. عدهای هستند که دلشان برای جنگ میتپد و در طبل جنگ میکوبند، و به نظر من بهترین کار این است که ما از راه گفتوگو و مذاکره مسائلمان را حل کنیم. این مسائل که عرض کردم، اول باید یک چارچوب معینی پیدا کند تا قضاوت کنیم ببینیم که چه باید بدهیم و چه باید بگیریم و آیا ارزشش را دارد یا نه. من بارها تأکید کردهام که اگر هزار ساعت بنشینیم مذاکرات بینتیجه داشته باشیم، بهتر از یک ساعت جنگیدن است. بنابراین تردید نفرمایید که به نفع ایران است که حتماً مذاکره کند، با عزت، بر اساس مصلحت و حکمت. اصولاً راه دیگری جز مذاکره و گفتوگو وجود ندارد. من واقعاً نمیدانم کسانی که اصرار دارند مسیر دیگری را دنبال کنند، دنبال چه هستند. به هر حال باید از طریق گفتوگو به حل اختلافات رسید.»
>>> مشروح مصاحبه برگزیده با حسن بهشتی پور را در لینک ذیل بخوانید:
هزار ساعت مذاکرات بینتیجه بهتر از یک ساعت جنگ است / تهران به دنبال خرید زمان نیست / نشستها فعلا در سطح گفت و گو است و هنوز به سطح مذاکره نرسیدهاست
۳۱۵
