برگزیده – سخنان سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در جمع فعالان اقتصادی اصفهان، با واکنشهای گستردهای در افکار عمومی مواجه شدهاست.
عراقچی در سخنان خود گفت: «برکات تحریم را میدانم. با تحریم باید زندگی کرد.» شاید عدهای بگویند که جدا کردن این برش از سخنان عراقچی و پرداختن به آن، مصداق تقطیع، خارج کردن از زمینه و تحریف است.
اما واقعیت این است که برای یک دیپلمات ضروری است که دقیق سخن بگوید و از آگاهی کاملی نسبت به عواقب و نتایج حرفهای خود داشتهباشد.
پس و پیش جمله عراقچی را به دقت مطالعه کردهام و توضیحهای او را نیز در مورد مفاهیم جملاتش خواندهایم.
عراقچی جمعه شب با انتشار متنی در کانال تلگرامی خود توضیح مفصلی در خصوص اظهاراتش داد، که نه تنها کمکی به روشنتر کردن موضع او نکرد، بلکه به ابهامهای افزود.
عراقچی در توضیح خود گفتهاست: «این سخن نه به معنای رضایت دادن به تحریم است و نه سبک شمردن فشارهایی که بر مردم و اقتصاد کشور تحمیل شده؛ بلکه بیان یک واقعیت تلخ و در عین حال آموزنده است. تحریم به ما آموخت که کشور را نمیتوان بر یک ستون واحد اداره کرد؛ نه بر نفت، نه بر چند مسیر محدود، نه بر چند بندر خاص و نه بر تعداد معدودی شریک تجاری. تحریم ما را ناگزیر کرد بزرگتر بیندیشیم، گزینهها را متنوعتر ببینیم و مقاومتر عمل کنیم؛ به سمت فاصله گرفتن از اقتصاد تکمحور نفتی حرکت کنیم، صادرات غیرنفتی را جدی بگیریم، بازارهای جدید را شناسایی کنیم و مسیرهای تازهای برای تجارت و تعامل اقتصادی بیابیم. از دل همین فشارها، استقلال و بلوغ صنایع مختلف کشور ـ بهویژه صنایع دفاعی و موشکی که در بزنگاههای حساس حافظ امنیت این سرزمین بودهاند ـ شکل گرفت و پیشرفتهای علمی و فناورانه شتاب گرفت.»
تمام واقعیتهای میدانی خلاف توضیح عراقچی را نشان میدهند.
عراقچی میگوید تحریم به ما آموخت به «تعداد معدودی شریک تجاری» وابسته نباشیم. اما آنچه در واقعیت رخ دادهاست، دقیقا خلاف اظهارات عراقچی را نشان میدهد. آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران نشان میدهد که بیش از ۸۰ درصد از مجموع تجارت خارجی ایران صرفا با ۵ کشور جهان است و نیمی از تجارت خارجی کشور صرفا با دو کشور.
عراقچی میگوید که تحریم به ما آموخت کشور را نمیتوان بر یک ستون واحد اداره کرد. آیا امروز اداره کشور جز بر ستون صادرات نفت به چین و صادرات فرآوردههای نفتی و پتروشیمی است؟ مساله اینجاست که اگر فرآوردهها و محصولات پتروشیمی وجود دارد که امروز با صادرات آن کشور را اداره کنیم، محصول دورههایی است که تحت تحریمهایی اینچنین گسترده قرار نداشتیم.
آقای عراقچی باید توضیح بدهد صادرات غیرنفتی که تحریم به ایشان آموخته جدی بگیرند دقیقا چه کالاها و و محصولاتی هستند؟
عراقچی باید بگوید که کدام صنایع ما بر اثر تحریم بالغتر از گذشته شدهاند؟ مگر نه اینکه فشار تحریم کشور را چنان در تنگنای انرژی قرار دادهاست که همان صنایع پیش از تحریم ما هم امروز به دلیل قطع برق و گاز یارای تولید ندارند؟
آقای عراقچی، تحریم هیچ برکتی ندارد. تحریم در حال مضمحل کردن زیرساختهای کشور است. تحریم به تمام معنا جلوی رشد، توسعه و پیشرفت کشور را مسدود کردهاست.
شما خودتان در توضیحاتتان اشاره کردهاید که از رفع تحریمها غافل نشدهاید، اما به سیاق مصاحبههای اخیرتان، مذاکره برای رفع تحریم را به وعده سر خرمن پیشنهاد «عادلانه و متوازن» از سوی آمریکا موکول کردهاید.
آقای عراقچی، سخن گفتن از برکات تحریم، از سوی مقامی که مسوولیت مذاکره برای رفع تحریم بر عهده اوست، دقیقا «سبک شمردن فشارهایی است که بر مردم و اقتصاد کشور» وارد میشود.
۴۲/۴۲
