در حال حاضر موازنه قدرت بین ایران و آمریکا و اسرائیل به هم خورده ،چرا که قبلا یک موازنه قدرت بین ایران، حزب الله، حماس ،سوریه وجودداشت و در داخل نیزازحمایت مردمی برخوردار بود وشرایط فروش نفت هم فراهم بود ولی الان موازنه در منطقه از حزب الله و حماس وسوریه و از لحاظ جنگ ۱۲ روزه هم که رخ داد و اتفاقاتی که افتاد و همچنین اعتراضات مردمی،اغتشاشات وتظاهرات (هر چه که اسمش را بگذاریم) موازنه را تغییر داده و طبیعی استکه طرف مقابل خودش را در موضع قوی تری احساس می کند اما هنوز موشک های ایرانوجود دارد و متحد های آمریکا از جمله کشورهای عربی ،اسرائیل و پایگاه های آمریکا در تیررس هستند وهنوز ۳۰ درصد نفت جهان از تنگه هرمز رد می شود و ایران میتواند آن را ببنددو از لحاظ نیروی زمینی هم هیچ چشم اندازی برای ورود به ایران دیده نمی شود چوننیروی زمینی ایران دست نخورده مانده است. از نظر دریایی نیزدرست است که ایران ناوگان آنچنانی نداریم اما بالاخره موشک هایی داریم که میتوانند خطرساز باشند،چرا که اغلب اوقات ناوها می توانند نطقه ضعف باشند.
در نظر داشته باشیم بین ایران وآمریکا اختلافات هسته ای خیلی زیاد نیست وظاهرا این قابل حل بود ضمن اینکه با جنگ ۱۲ روزه که رخ داد بعید است آنها به دنبال هسته ای باشند چون در مذاکرات با یک درصد کمی غنی سازی داخل ایران میتوانستندآغاز گر جنگ نباشند، پس هدف آن نیست .در مسئله موشکی هم هیچ چشم اندازی دیده نمی شود چون جمهوری اسلامی اگر موشک را از دست بدهد یعنی کاملا آسیب پذیر شده وهمه چیزهای دیگر را هم باید از دست بدهد و اصلا موجودیت هم از دست میرود پس این که در مورد توان موشکی بخواهد مذاکره شود بعید است.
این دیگر حتی آخرین مرحله هم نیست و این زمینه حتی اگر حکومت ایران تغییر هم بکند اگر بخواهد یک ثباتی داشته باشد باید این موازنه را حفظ کند وگرنه هر وقت به هر بهانه ای اسرائیل ممکن است بواسطه یک هدف مشکوکی در ایران ،یک تحرکی یک تظاهراتی ،حرفی ،صحبتی سیاستمداری ،استاد دانشگاهی حرفی علیه اسرائیل بزند عملیاتی انجام دهد.مانند چیزی که در سوریه رخ می دهد و یا در غزه اگر الان موشک ها بودند آتش بس معنی داشت ولی الان این آتش بس بنا به منافع اسرائیل است و هر وقت بخواهدمی تواند عملیات انجام دهد.
در این حالت جمهوری اسلامی اگر که بخواهد همچنان اصلاح و چرخش اساسی در سیاست خارجی نداشته باشد دیپلماسی هم خیلی معنی دار نیست ،اما اینکه بالاخره هزینه های جنگ یعنی موازنه تهدید بین ایران و آمریکا با توجه به موشک های ایران، جریان نفت و نقطه ضعف کشورهای عربی و اسرائیل در مقابل موشک ها ی ایران برقرار شود آمریکا تمایل به دست خالی بودن ندارد. مثلا ترامپ اگر بخواهد دراین قضیه این را یک پیروزی برای خودش حساب کند که جمهوری اسلامی هم بعیداست با این مخالفت کند یک غنی سازی صفر در ایران باشد ولی مثلا یک سری تجهیزات در تحت نظر آژانس در ایران بماند اما غنی سازی انجام ندهد،به عبارتی تعلیق موقت مثل آن چیزی که زمان خاتمی بود. احتمالا جمهوری اسلامی هم با این موافق باشد و برای آمریکا هم اینکه غنی سازی ایران صفر بوده یک پیروزی است ترامپ می تواند از آن بهره برداری کند.
ضمن اینکه خود ترامپ هم نمیداند به دنبال چیست، یعنی اصلا ویژگی سیاست و شخصیت ترامپ همین است که با تصویرسازی، با تهدید وبا شلوغ کردن می گوید ببینم چه پیش می آید.یعنی همین که اگر غنی سازی ایران صفر شود (که اصلا دستاورد بزرگی نیست و امتیاز زیادی نگرفته) آن را در بوق و کَرنا می کند که موفق شده است. ترامپ آمده و در اقیانوس هند ، تنگه هرمز و خلیج فارس اردو زده و فعلا دارد توئیت شلیک می کند. توییت و پیام ها و صحبت های چند پهلویی که هر چیزی از آن برداشت می شود، یک بار از ایران تشکر می کند که ۸۰۰ نفر را اعدام نکرد(که این سندیتی ندارد) ،یک بار می گوید مذاکرات جدی.با توجه به اینکه برخی حرف های آنچنانی وتصویرسازی های ترامپ در داخل مشتری دارد وعده ای بالاخره به ترامپ دل بسته اند و به اوامید دارند این میتواند در هجوم مردم به بازار ایران تاثیر گذار باشد .
اگر موضوع موشکی حل شود که یعنی دیگر به همه چیز رسیده و رژیم هم عوض می شود. قطعا تنها مانع همین داستان موشکی ایران است که ترامپ روی این موضوع مانده و آن را حل نکرده و این یک مقدار موازنه ایجاد کرده است. ترامپ پس از حل مسئله موشکی دنبال تغییر رژیم در ایران خواهد بود و الان هم هست و این بودن فقط حمله نظامی نیست شلیک کردن توییت خبرسازی شایعه سازی و همچنین ترور هدفمند مسئولان جمهوری اسلامی می تواند خیلی تاثیرگذار باشد. مثلا اگر رئیس جمهور ایران ترور شود کل سیستم اجرایی از لحاظ قانونی باید ظرف ۵۰ روز انتخابات برگزار شود و اگر نشود چه خواهد شد .
مفروض است که جمهوری اسلامی برای انتقال اورانیوم غنی شده روسیه را ترجیح میدهد چون ترکیه هم بخاطر اینکه رقیب منطقه ایایران است وهم چشم انداز دخالت در امور داخلی ایران دارد ومسئله ارضی و نگاهی که بالاخره اونها به منطقه آذربایجان ایران دارند بالاخرهجمهوری اسلامی در تقابلی که روسیه دارد آن را مناسب تر می داند. اما به طور کلی این مسئله خیلی فرقی ندارد و من فکر میکنم جمهوری اسلامی اگر بداند که این تاثیر گذار است ولو اینکه بتواند تنش ها را چند ماه بخواباند احتمالا با این موافقت کند حتی اگر ترکیه هم باشد خیلی برای جمهوری اسلامی فرقی ندارد.
کارشناس مسائل آمریکا
۲۱۲
