به گزارش خبرگزاری برگزیده ایرنا نوشت: جشنواره فیلم فجر امروز دیگر فقط ویترینی برای نمایش آثار سینمایی نیست، بلکه نماد «نشاط فرهنگی»، گفتوگوی ملی و تداوم حیات فرهنگی ایران در یکی از پرچالشترین مناطق جهان به شمار میرود.
در چهار دهه گذشته، نسلهای مختلفی از فیلمسازان، منتقدان، اهالی رسانه و مخاطبان عام، با این جشنواره زیستهاند. فیلمهایی که در بستر جشنواره فجر دیده شدهاند، نهتنها روایتگر داستانهای فردی، بلکه بازتابدهنده دغدغهها، ترسها، امیدها و آرمانهای جامعه ایرانی در مقاطع مختلف تاریخی بودهاند. از این منظر، جشنواره فجر بخشی از تاریخ فرهنگی کشور است؛ تاریخی که اگرچه بر پرده سینما نقش بسته، اما در حافظه اجتماعی مردم ماندگار شده است.همین جایگاه ویژه، مسئولیتی مضاعف بر دوش همه کنشگران فرهنگی و رسانهای کشور میگذارد. اعتلای جشنواره، استمرار آن و حفظ وجاهت ملی و بینالمللیاش، امری نیست که صرفاً بر عهده برگزارکنندگان دولتی یا دبیرخانه جشنواره باشد.
جامعه هنری، اصحاب رسانه، منتقدان و حتی مخاطبان عام، هر یک سهمی در پاسداشت این میراث دارند. جشنوارهای با این سابقه، بیش از هر چیز نیازمند «همافزایی فرهنگی» است؛ نه رقابتهای فرسایشی، حاشیهسازیهای بیثمر یا تقلیل آن به میدان منازعات کوتاهمدت.این ضرورت، در شرایط کنونی کشور اهمیتی دوچندان مییابد.
ایران امروز، همزمان با تهدیدات بینالمللی، فشارهای رسانهای خارجی و تجربه روزهای اخیر از جنگ ترکیبی، درگیری شهری و اقدامات تروریستی، بیش از هر زمان دیگر نیازمند نقاط اتکای فرهنگی و نمادهای وحدتآفرین است. در چنین فضایی، جشنواره ملی فیلم فجر میتواند و باید بهعنوان یکی از نمادهای ثبات، تداوم و حیات فرهنگی ایران ایفای نقش کند.
تضعیف این رویداد یا تبدیل آن به عرصه نزاعهای داخلی، خواسته یا ناخواسته، در راستای همان پروژههایی است که هدفشان تضعیف سرمایه اجتماعی و فرهنگی کشور است.در این میان، نقش نهادهای صنفی سینما، بهویژه خانه سینما و انجمنها و اصناف وابسته، نقشی کلیدی و تعیینکننده است. این نهادها، بهعنوان نمایندگان بدنه حرفهای سینما، میتوانند با اتخاذ رویکردی مسئولانه، به تقویت جشنواره کمک کنند.
همراهی با برگزارکنندگان، ارائه نقدهای درونگفتمانی و سازنده، و پرهیز از رفتارهای حاشیهساز و تفرقهافکن، نه به معنای چشمپوشی از مطالبات صنفی، بلکه نشانه بلوغ نهادی و درک شرایط کلان کشور است. جشنواره فجر، ظرفیتی ملی است و برخورد با آن باید در تراز همین ملیبودن تعریف شود.از سوی دیگر، جشنواره فیلم فجر بیش از هر زمان دیگر نیازمند «حضور جمعی» است؛ حضوری که فراتر از حضور فیزیکی هنرمندان در افتتاحیه یا اختتامیه، به معنای مشارکت فعال همه جریانهای وفادار به ایران و فرهنگ ایرانی باشد.
این حضور جمعی میتواند به نوعی تجدید میثاق با ارزشهای ایرانزمین تعبیر شود؛ ارزشهایی چون استقلال، عزت ملی، همبستگی اجتماعی و احترام به تنوع فرهنگی در چارچوب هویت واحد ایرانی. سینما، بهعنوان هنری فراگیر، توان آن را دارد که این ارزشها را نه در قالب شعار، بلکه در زبان تصویر و روایت، بازآفرینی و تثبیت کند.در سطحی کلانتر، اگر به جشنواره فیلم فجر از منظر تمدنی و گفتمانی بنگریم، اهمیت آن آشکارتر میشود. رویدادهای معتبر و باسابقه فرهنگی، در هر تمدنی، نقشی فراتر از سرگرمی دارند. این رویدادها بهتدریج به نهادهایی غیررسمی اما مؤثر در تبیین تحولات سیاسی، اجتماعی و تاریخی تبدیل میشوند. جشنواره فیلم فجر نیز در طول سالها، به بستری برای بازنمایی مسائل کلان جامعه، از جنگ و مقاومت گرفته تا عدالت اجتماعی، هویت، خانواده و چالشهای مدرنیته بدل شده است.
بسیاری از وقایع مهم تاریخ معاصر ایران، نخستین بار یا عمیقترین بازتابهای خود را در آثار ارائهشده در همین جشنواره یافتهاند.از این منظر، جشنواره فجر نهتنها مصرفکننده تاریخ، بلکه تولیدکننده روایت تاریخی است. فیلمهایی که امروز در این جشنواره دیده میشوند، فردا به اسناد فرهنگی یک دوره تبدیل خواهند شد؛ اسنادی که پژوهشگران، مورخان و نسلهای آینده، برای فهم زیست ایرانی در دهههای پرچالش قرن چهاردهم و پانزدهم هجری شمسی به آنها رجوع خواهند کرد. بنابراین، صیانت از شأن و اعتبار جشنواره، در واقع صیانت از بخشی از حافظه تاریخی کشور است.
چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر، فرصتی است برای بازاندیشی در این جایگاه و یادآوری این حقیقت که فرهنگ، یکی از مهمترین خطوط دفاعی هر ملت است. اگر این جشنواره امروز بهعنوان میراث فرهنگی و نماد نشاط فرهنگی ایران شناخته میشود، حفظ و تقویت آن نیازمند همدلی، عقلانیت و مسئولیتپذیری جمعی است. جشنواره فیلم فجر، متعلق به یک گروه، یک جناح یا یک نسل خاص نیست؛ متعلق به ایران است و آینده آن، به تصمیمها و رفتارهای امروز همه ما گره خورده است.
چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر ۱۲ تا ۲۲ بهمن به دبیری منوچهر شاهسواری در پردیس ملت برگزار میشود.
۵۹۲۴۳
