دستاوردهای طرح آمایش سرزمینی و چالش ورزشکار زودرس در ایران

رضا شجیع در گفت‌وگو با خبرنگار ورزشی خبرگزاری برگزیده های ایران، درباره آخرین وضعیت اجرای طرح ملی آمایش سرزمینی ورزش کشور‌ اظهار داشت:  در حال حاضر مشغول تجمیع داده‌ها هستیم. برای اولین بار نقطه‌گذاری ورزش سراسر کشور روی سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در حال انجام است. تا این لحظه بیش از ۵۰ هزار نقطه مکانی ثبت شده که می‌تواند دستاوردی بزرگ برای ورزش کشور باشد.

وی افزود: قبلاً اطلاعات دقیقی از این مکان‌های ورزشی وجود نداشت، اما در حال حاضر علاوه بر اماکن ورزشی مربوط به وزارت ورزش و جوانان، مکان‌های ورزشی  تمامی دستگاه‌ها اجرایی، شهرداری‌ها، فضاهای طبیعی و مهدکودک‌ها و‌ مدارس هم ثبت شده است. هم اکنون بیش از هزار نفر در سراسر کشور درگیر فرآیند ثبت و تجمیع داده‌های مورد نیاز تدوین طرح آمایش سرزمینی هستند. اطلاعات تخصصی در سامانه مبین ثبت شده است. حدس ما این است که بیش از ۷۰ هزار مکان ورزشی در سامانه جامعه اطلاعات و آمار ورزش کشور ثبت شود.

مدیر اجرایی طرح آمایش سرزمین ورزش ایران عنوان کرد: این داده‌های جدید به ما کمک می‌کند بدانیم در هر نقطه از کشور چه توان و امکاناتی ورزشی داریم و چه امکاناتی برای آینده لازم است. این روش برای تحقق عدالت و رفع محرومیت زیرساختی در حوزه ورزش بویژه برای مناطق محروم و کم برخوردار به عنوان یک نقشه راه عمل کرده و فرآیند توزیع منابع را بر روی ریل برنامه قرار می‌دهد.

* خرداد ماه فرصت تصویب سند آمایش سرزمینی ورزش ایران

شجیع درباره دستاوردهای تحلیل سند آمایش سرزمینی ورزش کشور، تصریح کرد: بعد از تحلیل اطلاعات سند راهبردی آمایش سرزمینی، در یک ماه آینده حجم تولید محتوای زیادی خواهیم داشت. تا پایان خرداد ماه فرصت داریم که سند آمایش سرزمینی ورزش را در شورای عالی آمایش سرزمینی به تصویب برسانیم. بعد از تصویب در این شورا، سند آمایش سرزمینی ورزش کشور ضمانت اجرایی پیدا می‌کند و همه استان‌ها و دستگاه‌های اجرایی باید برای تحقق آن تلاش کنند.

* طرح آمایش سرزمین باعث تحقق عدالت ورزشی می‌شود

وی ادامه داد: کاری که به منظور آمایش سرزمینی انجام گرفته بی‌نظیر بوده و با حمایت دولت و وزیر محترم ورزش و جوانان به منظور تحقق عدالت ورزشی انجام گرفته است. وجود زیرساخت و بانک اطلاعاتی جامع پیش نیاز توسعه ورزش است و یکی از ثمرات این موضوع آن است که بعد از تصویب سند آمایش سرزمینی در حوزه ورزش،  توسعه زیرساخت‌های جدید باید حتماً مبتنی بر سند آمایش سرزمینی ورزش باشد. در چنین شرایطی به توسعه زیرساخت‌ها در مناطق محروم بیشتر توجه می‌شود چرا که برخی از مناطق کشور در بهره مندی از زیرساخت‌های ورزشی دچار بی تعادلی و کمبود هستند. این طرح پنج‌ دهه آینده ورزش کشور را بر روی ریل پیشرفت و عدالت قرار خواهد داد.

* فازهای طرح آمایش سرزمینی ورزش  

مدیر اجرایی طرح آمایش سرزمین ورزش ایران در مورد فازهای اجرایی این طرح اظهار داشت: ابتدا گام ارائه اطلاعات توصیفی توسط استان‌ها آغاز شد. در فاز دوم اطلاعات دقیق اماکن ورزشی در نرم افزار تخصصی که صرفاً برای حوزه ورزش طراحی شده، بارگذاری شد. در فاز سوم وارد فرآیند تحلیل داده خواهیم شد و در فاز چهارم هم فرآیند تصویب سند آمایش سرزمینی ورزش در دو سطح ملی و استانی پیگیری خواهد شد و در سطح ملی شورای عالی آمایش سرزمینی و در سطح استانی، برش‌های استانی هر استان به تصویب شورای ورزش هر استان خواهد رسید.

* کمک طرح آمایش سرزمین برای شناسایی استعدادهای ورزشی

مدیر اجرایی طرح آمایش سرزمین ورزش ایران راجع‌به اینکه طرح مورد نظر چه تأثیری در کشف و شناسایی استعدادها دارد، یادآور شد: یکی از دستاوردهای طرح آمایش کمک  به کشف و پرورش استعدادها است و ظرفیت‌های هر منطقه در جغرافیای ایران مورد بررسی قرار می‌گیرد. برای مثال در استان مازندران کشتی عملکرد بسیار خوبی دارد و توسعه زیرساخت‌های این رشته در این استان باید بر حسب جمعیت و تعداد ورزشگاه مورد توجه باشد.  باید سعی شود فرآیند تخصیص بودجه و منابع‌ ورزش کشور در این راستا اصلاح و بهینه شود.

* تست ژنتیک دقت طرح آمایش سرزمینی ورزش را افزایش می‌دهد

«در جهان  ورزش شاهد هستیم که کودکان در سنین کم مورد بررسی ژنتیک قرار می‌گیرند. آیا تست ژنتیک در مطالعات فعلی طرح آمایش سرزمینی ورزش ایران وجود دارد؟» شجیع در واکنش به این سؤال برگزیده های ایران، اظهار داشت: مطالعات ژنتیکی باعث  دقت بالای  طرح آمایش سرزمینی می‌شود. برای مثال وقتی در یک استان، تارهای تند انقباض افراد بیشتر است ورزشکاران آن استان برای رشته‌های ورزشی سرعتی مانند دوهای سرعتی و ورزش‌های نیازمند چابکی بیشتر، افراد مستعدتری هستند. فعلاً در این طرح، تمرکز ما بر روی اماکن و استعدادهای محیطی و جغرافیایی و همچنین سوابق مدال آوری در سطوح ملی و بین المللی است، اما در آینده و پس از تکمیل طرح می‌توان فرآیندهای استعدادیابی رشته‌های مختلف ورزشی را با همکاری فدراسیون‌های ورزشی طراحی کرد.

* ورزشکار زودرس یکی از چالش‌های ورزش ایران است

وی گفت: آنچه امروز شاهد آن هستیم؛ چالش ورزشکار زودرس است که اصلاح فرآیندهای استعدادیابی با محوریت توجه به ژنتیک می‌تواند ما را از این خطای راهبردی دور کند. خطای انتخاب ورزشکاران زودرس و بی‌توجهی به ورزشکاران دیررس، به معنای هدررفت منابع اختصاصی بابت استعدادیابی و استعدادپروری است و ما معتقدیم طرح‌های این چنینی به دلیل تمرکز بلندمدت بر استعدادهای انسانی با محوریت جغرافیا و محیط‌های دارای ظرفیت، اینگونه خطاها را به میزان قابل توجهی کاهش خواهد داد.

مدیر اجرایی طرح آمایش سرزمین ورزش ایران در مورد اینکه چرا در این سال‌ها تست ژنتیک برای استعدادیابی در ورزش ما مورد توجه قرار نگرفته است، گفت:  اساساً از تست ژنتیک غافل هستیم یا توان استفاده از آن را در پرورش استعدادها نداریم.

* چند دستاورد ملموس طرح آمایش ورزشی در کشور

شجیع با اشاره به دستاوردهای ملموس این طرح، عنوان کرد: برای مثال در هر استان ۵۱ هیئت ورزشی استانی وجود دارند که تعددشان کار را سخت می‌کند و عاملی می‌شود تا نتوانیم منابع مالی‌مان را درست توزیع کنیم. دستاورد دیگری که می‌توان از آن یاد کرد،  بحث میزبانی از رشته‌های ورزشی در سطح کشور است که این موضوع هم می‌تواند  بااهمیت باشد. در کنار مدیریت زمان و انرژی مدیران ستادی، طرح آمایش سرزمین ورزش مشخص می‌کند که تمرکز توجه به رشته‌های ورزشی بر اساس اولویت در استان‌ها و شهرستان‌های سراسر کشور چگونه باید باشد. بنابراین در توزیع اعتبارات هم این موضوع مورد توجه قرار می‌گیرد و در کل منابع‌مان را به کمک آمایش، بهتر، عادلانه‌تر و عالمانه‌تر مدیریت خواهیم کرد.

* تأثیر طرح آمایش ورزشی در اعزام ورزشکاران به مسابقات بین‌المللی

وی در پاسخ به اینکه آیا طرح آمایش سرزمین می‌تواند روی اعزام کاروان‌های ورزشی به مسابقات بین المللی هم مؤثر باشد، یادآور شد: به طور کلی طرح آمایش سرزمین با هدف فراهم‌آوری امکانات و زیرساخت‌ها، توسعه‌ داوری، مربیگری و … حمایت صورت می‌گیرد که این امر از هدر رفت و تضییع بودجه در ورزش جلوگیری و اسباب یک تحول اساسی در ورزش در بحث قهرمانی می‌شود.
/