راوی زنده سریال «پسران هور» کیست؟/ نواده خاندان سبحانی از «حرب‌المنیور» می‌گوید

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، سریال «پسران هور» با آغاز پخش خود، فصل تازه‌ای از روایت‌های دفاع مقدس را به قاب تلویزیون آورده است؛ روایتی که این بار تنها به بازگویی یک داستان جنگی محدود نمی‌شود، بلکه تلاش دارد مخاطب را به عمق حوادثی ببرد که کمتر در خاطره جمعی مردم ثبت شده‌اند.

این مجموعه به کارگردانی مهدی جعفری و تهیه‌کنندگی مجتبی فرآورده ساخته شده‌است. محور اصلی سریال بر قرارگاه نصرت و فرمانده جوان و شجاع آن، سردار شهید علی هاشمی، متمرکز است؛ شخصیتی که نامش شاید در میان چهره‌های مشهور جنگ کمتر شنیده شده باشد، اما نقش او در حفظ خاک ایران و مقاومت در برابر ارتش بعث نقشی کلیدی و بی‌بدیل بود.

در نخستین قسمت این مجموعه، مخاطبان شبکه یک شاهد بازخوانی صحنه‌هایی بودند که در روایت‌های رسمی کمتر به آنها پرداخته شده است؛ صحنه‌هایی از مقاومت عشایر، ایثار نیروهای گمنام و لحظات پرالتهابی که نشان می‌دهد جنگ تنها در میدان‌های مشهور و عملیات‌های شناخته‌شده خلاصه نمی‌شد، بلکه هر گوشه از خاک جنوب ایران صحنه‌ای از حماسه بود.

همان‌طور که در گفت‌وگویی با شیخ حسن سبحانی ـ یا به تعبیری راوی زنده سریال «پسران هور» ـ انجام دادیم، او نکات شنیدنی و تازه‌ای درباره این مجموعه، ماجرای جهادگران حرب‌المنیور و نیز خاطرات و جایگاه شهید علی هاشمی مطرح کرد. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

حسن سبحانی آرام و شمرده سخن می‌گوید. معرفی‌اش را با ذکر نسب آغاز می‌کند: «من حسن سبحانی هستم، از نوادگان شیخ مطلق سبحانی، همان فرمانده‌ای که در حماسه المنیور نیروهای عشایر را رهبری می‌کرد.» روایتش ما را به بیش از یک قرن پیش می‌برد؛ روزهایی که انگلیسی‌ها برای تسلط بر جنوب ایران و منابع نفتی وارد خاک کشور شدند.

او می‌گوید مردم دشت آزادگان آن زمان پیوندی عمیق با حوزه نجف داشتند. علما برای تبیین احکام و آموزش سواد به منطقه می‌آمدند و همین ارتباط، ایمان و آگاهی مردم را تقویت کرده بود. وقتی مراجع نجف فتوای جهاد صادر کردند، عشایر بدون سلاح‌های پیشرفته، اما با اعتقادی راسخ به میدان رفتند. در حوالی اهواز و حمیدیه، شبیخون تاریخی شکل گرفت؛ حماسه‌ای که بعدها به نام «جهاد المنیور» شناخته شد. «بیشتر نیروهای انگلیسی در آن حمله از پا درآمدند، تجهیزاتشان به غنیمت گرفته شد و هزاران نفر از مجاهدان منطقه به شهادت رسیدند. یاد آن‌ها هنوز در مزار شهدای المنیور زنده است.»

سبحانی اعتقاد دارد که آن روحیه ایستادگی هرگز خاموش نشد. او با یادآوری اوایل جنگ تحمیلی ادامه می‌دهد: «خودم کودک بودم، اما به خاطر دارم پدربزرگم، حاج شیخ شبیب سبحانی، در پیامی رادیویی مردم را به مقاومت در برابر بعثی‌ها دعوت کرد. او شیخ کل عرب خوزستان شناخته می‌شد و سخنش را همه به‌عنوان حکم می‌پذیرفتند. درست همان‌طور که اجداد ما علیه انگلیس قیام کرده بودند، این بار هم نوادگانشان در کنار سردار علی هاشمی و قرارگاه نصرت به میدان رفتند.»

نام شهید محمدرضا سبحانی – نوه همان خاندان – بر زبانش می‌لغزد و او را نمونه‌ای از پیوند تاریخی جهاد می‌داند: «این خط خون ادامه پیدا کرد. همان جوانانی که صد سال پیش جنگیدند، در جنگ تحمیلی دوباره پرچم مقاومت را برداشتند.»

وقتی بحث به سریال «پسران هور» می‌رسد، لبخندی در صدایش پیدا می‌شود: «فیلم خوبی ساخته‌اند. در «اشک هور» بیشتر نگاه شاعرانه و مادرانه بود، اما این سریال عمیق‌تر به حماسه‌ها پرداخته است. دستشان درد نکند؛ این کار هم سرمایه مادی و هم معنوی زیادی خواسته، اما ارزشش را دارد. ما هم هر کمکی از دستمان برآید دریغ نخواهیم کرد. این روایت‌ها باید برای نسل جوان بماند.»

برای او، «پسران هور» فقط یک سریال نیست؛ بلکه تداوم همان حماسه‌ای است که با خون اجدادش در المنیور آغاز شد و در کنار سردار هاشمی در هورالعظیم ادامه یافت. روایتی از تاریخ که نشان می‌دهد مردم این دیار هرگاه پای دین و وطن به میان آمده، یکپارچه زیر پرچم اسلام ایستاده‌اند.

سبحانی در پایان می‌گوید: «خیلی‌ها خوشحال‌اند که چنین اثری ساخته شده است. بالاخره سرمایه مادی و معنوی بزرگی پشت آن بوده و حاصل کار قابل‌تقدیر است. ما هم اگر بتوانیم کمکی کنیم، دریغ نخواهیم کرد. این روایت‌ها باید برای نسل‌های بعد باقی بماند.»

/