برگزیده- گزارش منتشر شده در گاردین- مترجم علیرضا خراسانی: این روزها خانواده بشار اسد در روسیه زندگی لوکسی بهم زده و خودش در حال به روز کردن دانش چشم پزشکی است.
یکی از دوستان خانواده اسد که با آنها در ارتباط بوده گفت: «او در حال یادگیری زبان روسی و تقویت چشم پزشکی خود است.» این منبع افزود: «این علاقه اوست، او بدیهی است که به پول نیاز ندارد. حتی قبل از شروع جنگ در سوریه، او مرتباً در دمشق به حرفه چشم پزشکی مشغول بود.» این نشان میدهد که نخبگان ثروتمند در مسکو میتوانند مشتریان هدف او باشند.
یک سال پس از سرنگونی رژیم او در سوریه، خانواده اسد زندگی آرام، منزوی و مرفهی را در مسکو و امارات متحده عربی سپری میکنند. یکی از دوستان خانواده، چند منبع مطلع در روسیه و سوریه، و همچنین دادههای فاش شده، زندگی متفاوت این خانواده منزوی را به تصویر کشیدند.
به گفته دو منبع آگاه از اوضاع، خانواده اسدً در روبلیوفکا، یک مجتمع مسکونی حکومتی در مسکو، ساکن شدهاند. در آنجا آنها با امثال ویکتور یانوکوویچ، رئیس جمهور سابق اوکراین، که در سال ۲۰۱۴ از کییف فرار کرد و گمان میرود در این منطقه زندگی میکند، همنشین شده است.
خانواده اسد پول نمیخواهد. پس از سرکوب مردم سوریه در سال ۲۰۱۱ ، خانواده اسد از بخش عمدهای از سیستم مالی جهان محروم شدند، و این خانواده بخش زیادی از ثروت خود را به مسکو بردند، جایی که نهادهای نظارتی غربی نمیتوانستند به آن دست بزنند.
با وجود اقامت راحتشان، این خانواده، از حلقههای نخبگان سوری و روسی که زمانی از آنها لذت میبردند، جدا شدهاند.
پرواز ساعت یازده شب بشار از سوریه باعث شد نزدیکانش احساس کنند رها شدهاند و دستاندرکاران روسیاش مانع از تماس او با مقامات ارشد رژیم شدند.
دوست خانوادگی اسد به گاردین گفت: «زندگی بسیار آرامی دارد. او ارتباط بسیار کمی با دنیای خارج دارد، اگر اصلاً ارتباطی داشته باشد. او فقط با چند نفر که در کاخ او بودند، مانند منصور عزام [وزیر سابق امور ریاست جمهوری سوریه] و یاسر ابراهیم [رفیق اقتصادی ارشد اسد] در تماس است.»
یک منبع نزدیک به کرملین هم به گاردین گفت اسد همچنین تا حد زیادی برای پوتین و نخبگان سیاسی روسیه «بیاهمیت» است. این منبع گفت: «پوتین صبر کمی در برابر رهبرانی که قدرت خود را از دست میدهند، دارد و اسد دیگر به عنوان یک چهره بانفوذ یا حتی یک مهمان جالب برای دعوت به شام، در نظر پوتین، دیده نمیشود.»
اسد در ساعات اولیه ۸ دسامبر ۲۰۲۴، همزمان با نزدیک شدن شورشیان سوری به پایتخت از شمال و جنوب، به همراه فرزندانش از دمشق فرار کرد. آنها با اسکورت نظامی روسیه به پایگاه هوایی حمیمیم روسیه منتقل شده و از آنجا با هواپیما از کشور خارج شدند.
اسد به فامیل و یا متحدان نزدیک رژیم خود در مورد فروپاشی قریبالوقوع هشدار نداد و در عوض آنها را به حال خود رها کرد.
یکی از دوستان ماهر اسد، برادر بشار و از مقامات ارشد نظامی، که بسیاری از اعضای سابق کاخ را میشناسد، گفت: «ماهر روزها با بشار تماس میگرفت اما او گوشی را بر نمیداشت. او تا آخرین ثانیه در کاخ ماند، شورشیان زغال قلیان او را هنوز گرم یافتند. این ماهر بود، نه بشار، که به دیگران کمک کرد تا فرار کنند. بشار فقط به خودش اهمیت میداد.»
وکیل «رفعت اسد»، عموی بشار، به یاد میآورد که چگونه موکلانش وحشتزده با او تماس میگرفتند و مطمئن نبودند که چگونه پس از فرار بشار از سوریه فرار کنند.
الی حاتم، وکیل رفعت، گفت: «وقتی آنها به حمیمیم رسیدند، به سربازان روسی گفتند که آنها فامیل اسد هستند، اما روسها انگلیسی یا عربی صحبت نمیکردند. بنابراین هشت نفر از آنها مجبور شدند در ماشینهای خود جلوی پایگاه بخوابند.» و تنها پس از مداخله یک مقام ارشد روسی بود که فامیل اسد موفق به فرار به عمان شدند.
در ماههای اول پس از فرار اسدها، متحدان رژیم سابق او در ذهن بشار نبودند. خانواده اسما در مسکو گرد هم آمدند تا از اسما، بانوی اول سابق سوریه که متولد انگلیس است و سالها به سرطان خون مبتلا بود و وضعیتش بحرانی شده بود، حمایت کنند. او پیش از سقوط رژیم اسد در مسکو تحت درمان بود.
به گفته منبعی آشنا با جزئیات سلامتی اسما، بانوی اول سابق پس از درمان تجربی تحت نظارت سرویسهای امنیتی روسیه بهبود یافت.
با تثبیت وضعیت سلامتی اسما، بشار اسد مشتاق شد تا روایت خود از ماجرا را منتشر کند. او مصاحبههایی با راشاتودی و یک پادکستر محبوب راستگرای آمریکایی ترتیب داد اما منتظر تأیید مقامات روسی برای حضور در رسانهها ماند.
اما به نظر میرسد روسیه مانع از هرگونه حضور عمومی اسد شده است. البروس کوتراشف، سفیر روسیه در عراق، در مصاحبهای نادر در ماه نوامبر با رسانههای عراقی در مورد زندگی اسد در مسکو، تأیید کرد که وی از هرگونه فعالیت عمومی منع شده است و تاکید کرد که اسد نمیتواند فعالیت سیاسی یا رسانهای داشته باشد.
اگرچه اسد در مسکو تحت فشار است اما فرزندانش با اختلال کمتری زندگی میکنند.
دوست خانوادگی که چند ماه پیش با بچههای اسد ملاقات کرده بود، گفت: «آنها کمی گیج هستند. فکر میکنم هنوز کمی شوکه هستند. آنها فقط دارند به زندگی بدون اینکه خانواده اول باشند، عادت میکنند.»
تنها باری که خانواده اسد – بدون بشار – در ملاء عام دیده شدهاند، در مراسم فارغالتحصیلی دخترش زین اسد در ۳۰ ژوئن بود، جایی که او مدرک روابط بینالملل را از MGIMO، دانشگاه نخبگان مسکو که بخش زیادی از طبقه حاکم روسیه در آن تحصیل میکنند، دریافت کرد.
اسما، مادرش و حافظ ۲۴ ساله و کریم ۲۱ ساله به عنوان پسران بشار در مراسم حضور داشتند.
حافظ ۲۴ ساله که زمانی از وی به عنوان جانشین بشار اسد یاد میشد در تلگرام، روایتی از فرار به مسکو منتشر کرد و انکار کرد که متحدان را در سوریه رها کردهاند و به صراحت تاکید کرد که مسکو به آنها دستور داده تا سوریه را ترک کنند.
پس از آن ویدیو، پسر بشار اسد دیگر در انظار حاضر نشده است. البته سوریها موقعیت مکانی وی را از روی ویدیو هنگام قدم زدن در مسکو پیدا کرده و به اشتراک گذاشتند.
پس از آن پسر اسد اکانتهای خود را در شبکههای اجتماعی بست.
به گفته منبع نزدیک به خانواده، بچهها و مادرشان بیشتر وقت خود را صرف خرید میکنند و خانه جدیدشان در روسیه را با کالاهای لوکس پر میکنند.
دادههای فاش شده روسیه نشان میدهد که زین اسد مرتباً لباسهای گرانقیمت میخرد، در یک سالن پدیکور مجلل ثبتنام کرده و عضو یک باشگاه ورزشی ویژه در مسکو است.
فرزندان اسد همچنین مرتباً از امارات متحده عربی بازدید میکنند و اسما حداقل در یک مورد در سفر آنها به آنها پیوسته است.
در ابتدا، خانواده اسد امیدوار بودند که از مسکو به امارات متحده عربی نقل مکان کنند.
امارات متحده عربی برای آنها مکان بسیار آشناتری بود.
به گفته دوست خانوادگی، آنها روسی صحبت نکرده و برای جا افتادن در محافل اجتماعی روسیه مشکل دارند. با این حال، خانواده اکنون متوجه شدهاند که نقل مکان دائمی فعلاً اتفاق نخواهد افتاد، زیرا حتی امارات متحده عربی، که بسیاری از حکومتیهای مشکوک جهان را در خود جای داده است، با میزبانی اسدها مشکل دارد.
۳۱۲/۴۲
