سه سناریوی احتمالی برای انتخاب رئیس پارلمان عراق

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری برگزیده های ایران، قرار است پارلمان عراق تا ساعتی دیگر(۱۲ به وقت عراق) اولین نشست خود را در دوره جدید پس از برگزاری ششمین انتخابات پارلمانی پساصدام برگزار کند.

نشست امروز تنها جلسه انتخاب رئیس پارلمان نیست، بلکه جلسه آشنایی شهروندان و پارلمان جدید آنهاست که بر روی ویرانه‌های دوره پارلمانی در حال پایانی است که ضعیف ترین دوره توصیف شده است.

با وجودی که بیشتر گروههای سیاسی اهل سنت که شورای موسوم به شورای سیاسی ملی را تشکیل داده اند، شب گذشته پس از نشست طولانی در منزل خمیس الخنجر، نامزد مد نظر محمد الحلبوسی یعنی هیبت الحلبوسی را برای تصدی ریاست پارلمان معرفی کردند، اما ائتلاف العزم با جدا شدن از این شورا، به طور جداگانه، مثنی السامرائی رئیس خود را نامزد ریاست پارلمان معرفی کرد.

به این ترتیب، در اولین جلسه پارلمان جدید عراق، گروههای سیاسی اقلیت اهل سنت، با دو نامزد شرکت خواهند کرد.

ائتلاف العزم اعلام کرده است، معرفی هیبت الحلبوسی بدون اجماع بوده و به همین سبب آن را به رسمیت نمی شناسد.

اما درباره موضع چارچوب هماهنگی گروههای شیعی به عنوان اکثریت ملت عراق، السومریه به نقل از تحلیلگران عراقی اعلام کرد که این ساختار در برابر دو گزینه قرار دارد: یا پایبندی به موضعبیشتر گروههای سیاسی اهل سنت یعنی رای به هیبت الحلبوسی گزینه آنهاست یا اینکه اعلام کنند آنچه در شورای سیاسی اهل سنت صورت گرفته، بیانگر توافق جامع نیست و به همین سبب هیبت الحلبوسی به  عنوان نامزد وحدت اهل سنت اعتباری ندارد.

در ماه آگوست ۲۰۲۴ میلادی، ۶ گروه سیاسی اهل سنت درباره معرفی نام مشخصی به عنوان جایگزین محمد الحلبوسی توافق کردند، اما ائتلاف العزم و ائتلاف السیاده بر نامزد دیگر پافشاری کردند.

با وجودی که بیشتر گروههای سیاسی اهل سنت درباره نامزدی هیبت الحلبوسی توافق کرده اند، اما چارچوب هماهنگی آن را به مثابه توافق جامع نمی داند، چرا که یک گروه سیاسی اهل سنت در این توافق حضور ندارد(اشاره به ائتلاف العزم که توافق گروههای دیگر را رد کرده و رئیس خود را نامزد کرده است)

به همین سبب در نشست امروز، رئیس سِنی پارلمان جدید، باب نامزدی ریاست را خواهد گشود و مثنی السامرائی و هیبت الحلبوسی، نامزدی خود را اعلام خواهند کرد، البته پیش بینی ها حاکی از وجود نامزدهای دیگر است.

انتظار می رود که گروههای چارچوب هماهنگی در رای گیری که سری و محرمانه است، یک گزینه از میان السامرائی و الحلبوسی را انتخاب کنند، اما داده ها نشان می دهد که گروههای سیاسی اقلیم کردستان عراق به ویژه حزب دموکرات به ریاست مسعود بارزانی، رای خود را به مثنی السامرائی خواهد داد، السامرائی همچنین رای بسیاری دیگر از گروههای سیاسی را به همراه خواهد داشت.

نامزد تصدی ریاست پارلمان باید ۱۶۵ رای را در نشست امروز پارلمان جدید کسب کند تا به ریاست انتخاب شود. هنوز گروههای چارچوب هماهنگی و  دیگر گروههای سیاسی، موضع صریح خود را در خصوص دو نامزد مطرح(الحلبوسی و السامرائی) اعلام نکره اند. برآوردها نشان می  دهد که چارچوب هماهنگی، نامزدی هیبت الحلبوسی را نتیجه توافق اهل سنت نمی داند، بلکه جدا شدن ائتلاف العزم از این توافق را مورد توجه قرار خواهد داد.

اما موضع حزب دموکرات مسعود بارزانی ممکن است یک  عامل تاثیرگذار در گزینه های چارچوب هماهنگی باشد و همین امر سبب می شود تا پیشداوری درباره آنچه رخ خواهد داد، بسیار دشوار شود به ویژه اینکه رای گیری در پارلمان سری و مخفیانه خواهد بود.

اگر یکی از این دو نامزد، ۱۶۵ رای مورد نیاز برای تصدی ریاست پارلمان را به دست نیاورد، این روند برای چندین دور ادامه خواهد یافت، همانطور که در خصوص انتخاب جایگزین محمد الحلبوسی رخ داده بود.

بر این اساس، سه سناریو درباره جلسه  امروز پارلمان جدید عراق مطرح است:

۱- اینکه چارچوب هماهنگی به عنوان ساختار اکثریت، هیبت الحلبوسی را به عنوان نامزد توافقی گروههای سیاسی اهل سنت بپذیرد.

۲-یا اینکه با آنچه رخ داده(معرفی هیبت الحلبوسی از سوی بیشتر گروههای اهل سنت)، به عنوان توافق اکثریت یا توافق اجماعی قلمداد کند که البته چارچوب هماهنگی آن را ترجیح نمی دهد.

۳-یا اینکه این موضوع را به خود نمایندگان واگذار کند تا خود در این زمینه تصمیم گیری و گزینه خود را انتخاب کنند.

در هر حال وضعیت صحنه کنونی مشخص نیست و احتمال اینکه انتخاب رئیس پارلمان در بیش از یک دور(رای گیری) صورت گیرد، بیشتر است.

/