شکارچیان مسلح آزاد و محیطبانان بیپناه/ مجازاتهایی که بازدارنده نیست!
شکارچیان مسلح آزاد و محیطبانان بیپناه/ مجازاتهایی که بازدارنده نیست!
به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران از گرگان، ۲۵ تیرماه ۱۳۹۷، درگیری مسلحانه میان گروهی شکارچی غیرمجاز و محیطبانان در پارک ملی گلستان رخ داد که منجر به شهادت تاجمحمد باشقره و زخمی شدن دو محیطبان دیگر شد، چهار نفر بازداشت شدند اما روند رسیدگی قضایی پرابهام و طولانی بود؛ دو نفر در همان روزهای ابتدایی آزاد شدند و روند رسیدگی به پرونده، همچنان با ابهامات زیادی روبهرو بود و آخرین خبرها (سال ۱۴۰۱) حاکی از آزادی دو مظنون اصلی این پرونده با قید وثیقه بود،
این در حالی است که دو متهم با وجود اسلحههای یکسان (ساچمهزنی) و اعترافات متناقض، تغییر اسلحه برای گمراه کردن مأموران و شهادت برخی شاهدان، ابعاد روند شهادت محیطبان باشقره را پیچیدهتر کرده بودند.
آمار رسمی نشان میدهد که بین سالهای ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۰، بیش از ۳۰ محیطبان در حین انجام وظیفه در سراسر ایران جان خود را از دست دادهاند که حدود ۶۰ درصد این موارد به درگیری مسلحانه با شکارچیان غیرمجاز مربوط بوده است.
از سوی دیگر بررسیها حاکی از آن است که بیش از ۷۰ درصد محیطبانان از نداشتن تجهیزات حفاظتی کافی مانند سلاح گرم، جلیقه ضدگلوله و سیستمهای ارتباطی شکایت دارند. به گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، میزان برخورد قضایی مؤثر با متخلفان شکار غیرمجاز کمتر از ۴۰ درصد است و بسیاری از پروندهها بهدلیل نقص مدارک، کمبود تخصص قضایی و طولانی بودن روند دادرسی به نتیجه نرسیدهاند.
مجازاتهایی که بازدارنده نیست
بر اساس ماده ۱۰ قانون شکار و صید، حداکثر مجازات برای شکار غیرمجاز یک سال حبس و جریمه نقدی است که در عمل موجب بازدارندگی کافی نمیشود، از سوی دیگر ضعف حمایت از محیطبانان نیز موضوعی کاملاً مشهود است. آمارها نشان میدهد تنها حدود ۳۰ درصد محیطبانان از حمایت حقوقی کامل برخوردارند و این موضوع باعث کاهش انگیزه و امنیت شغلی آنها شده است.
کمبود امکانات و آموزش از دیگر نکاتی است که میتوان به آن بهعنوان مشکلات و آسیبهای جدی در حوزه فعالیت محیطبانان اشاره کرد. براساس برخی گزارشها در رسانههای مختلف تنها ۲۰ درصد نیروهای حفاظتی در مناطق حفاظتشده به تجهیزات پیشرفته نظیر دوربینهای حرارتی و سامانههای ارتباطی مجهز هستند.
تعداد محیطبانان در کشور از جمله استان گلستان با محدودههایی که باید تحت حفاظت قرار بگیرد، همخوانی ندارد. این موضوع کار حفاظت را با مشکلات زیادی مواجه کرده و میکند تا جایی که افزایش تخریب اکوسیستمهای حساس بهدلیل کاهش امنیت محیطبانان و افزایش شکار غیرمجاز، مسئلهای غیرقابل انکار است.
روندهای طولانی و بعضاً پرابهام در رسیدگی به پروندههایی مانند شهادت محیطبان باشقره و تهدید امنیت شغلی و روانی محیطبانان و موارد دیگر موضوعاتی است که باید مسئولان نسبت به آنها دغدغهمند باشند.
دستگیری دوباره یکی از متهمان شهادت محیطبان باشقره پس از چند سال
خبر دستگیری یکی از شکارچیان سابقهدار و متهم اصلی پرونده شهادت شهید باشقره، توسط رئیس پارک ملی گلستان، احمد رادمان، بار دیگر توجهها را به این پرونده جلب کرد. این متهم که در تعقیب و گریز با مأموران بازداشت شد، حامل سلاح غیرمجاز و ادوات شکار بود، با وجود این، سالها پس از وقوع حادثه، هنوز سؤالات بسیاری درباره روند رسیدگی و چرایی تعلل در مجازات متخلفان یا دستکم بازدارنده نبودن مجازاتها بیپاسخ مانده است.
رئیس پارک ملی گلستان گفته است: مأموران اجرایی پارک ملی گلستان طبق روال گشت و کنترلهای شبانهروزی خود روز گذشته (سهشنبه) در حین گشتزنی به یک دستگاه موتورسیکلت برخورد کردند که پس از شنیدن فرمان ایست مأموران اقدام به فرار کرد، اما پس از تعقیب و گریز مأموران موفق به دستگیری وی شدند.
بهگفته رادمان فرد متخلف دستگیرشده از شکارچیان سابقهدار پارک ملی گلستان است که در درگیری و شهادت محیطبان شهید تاجمحمد باشقره یکی از متهمان پرونده بوده است.
از متخلف یک دستگاه موتورسیکلت فاقد پلاک و قاچاق، یک قبضه سلاح شکاری دولول روی هم چیفسان غیرمجاز، تعداد ۱۳ عدد فشنگ غیرمجاز چهارپاره و سایر ادوات شکار کشف و ضبط شد. این فرد جهت سیر مراحل قانونی تحویل مراجع قضایی شد.
/.+