نرگس کیانی: درگذشت عالیه پهلوان، از اولین کارمندان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بسیاری از مدیران فرهنگی و اهالی سینما را به یاد سالهای ابتدایی آغاز به کار دبیرخانه جشنواره فیلم فجر انداخت. او که نخست در این دبیرخانه و سپس در موزه سینما فعالیت میکرد با درگذشتش چنانچه ایسنا نوشت: «بسیاری را به یاد صدای دلنشین و نظم ترتیباش در دفتر جشنواره فیلم فجر انداخت.» چرا که کمتر سینماگری را در سالهای دورتر میتوان سراغ گرفت که با دفتر جشنواره در ارتباط بوده و صدای دلنشین و تصویر ماندگار او را به یاد نداشته باشد. برگزیده به همین منظور با سیدمحمد بهشتی شیرازی، مدیر سینمایی دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ و همچنین علیرضا شجاعنوری، بازیگر و تهیهکننده سینما و مدیر فرهنگی تماس گرفت و از آنها در مورد عالیه پهلوان پرسید.
او یکی از ستونهای نامرئی جشنواره فیلم فجر بود
سیدمحمد بهشتی شیرازی، مدیر فرهنگی و از چهرههای شاخص عرصه فرهنگوهنر، در گفتوگو با برگزیده درمورد درگذشت زندهیاد عالیه پهلوان، چنین گفت: «خانم پهلوان از همان روزهای نخست که من مسئولیت داشتم، همیشه در اوج ترافیک کاری و شرایط سخت، کنار ما بودند. او از آن دست انسانهایی بود که هر وقت کاری نشدنی به نظر میرسید، میگفتند «بدهید به خانم پهلوان»، چون میدانستند از عهدهاش برمیآید. در تمام سالهایی که من مسئولیت جشنواره فیلم فجر را برعهده داشتم، حدود یازده سال، ندیدم حتی یکبار خسته شود یا نشانهای از خستگی بروز دهد. طوری که میتوان در موردش گفت واقعاً خستگیناپذیر بود.»
بهشتی در ادامه افزود: «جشنواره فیلم فجر در آن سالها، ابتدای انقلاب و سپس جنگ در شرایطی بحرانی برگزار میشد و تنها رویداد ویژه دهه فجر بود. ضمن این که هیچ الگوی مشخصی هم برای برگزاری نداشتیم و همه چیز باید از صفر ساخته میشد. خانم پهلوان در آن سالها یکی از ستونهای نامرئی جشنواره بود. حضورش تعیینکننده بود و بسیاری از کارها بدون او پیش نمیرفت.»
او در پاسخ به این پرسش که در آن سالها چه کسانی در کنار او فعالیت میکردند، توضیح داد: «آن زمان تعداد نیروها بسیار کم بود. در کنار من و خانم پهلوان، جمال امید و چند نفر دیگر از همکاران فرهنگی حضور داشتند. بعدها او در موزه سینما و بخشهای فرهنگی دیگر هم همکاری داشت. اهل سینما او را خوب میشناسند، چون واقعاً نقطه اتصال بخشهای مختلف جشنواره بود.»
بهشتی در پایان گفت: «خانم عالیه پهلوان از آن چهرههای نادیدهماندهای بود که بخش مهمی از حافظه و پشتصحنهی جشنواره فجر را شکل داد. او در تاریخ سینمای ایران جایگاهی دارد که شاید بسیاری ندانند، اما همه ما که آن دوران را تجربه کردهایم، نقش او را هرگز فراموش نمیکنیم.»
با عالیه پهلوان که صحبت میکردیم، فکر میکردیم دریا آرامِ آرام است
علیرضا شجاعنوری، بازیگر و تهیهکننده سینما و مدیر فرهنگی نیز درباره جایگاه و منش حرفهای عالیه پهلوان گفت و با اشاره به نقش برجسته او در ایجاد نظم و پیگیری امور جشنواره افزود: «دفتر جشنواره بدون خانم پهلوان واقعاً قابل تصور نبود. او حافظهای خوب داشت و همه چیز را با دقت پیگیری میکرد. ضمن این که همیشه به صورت محترم و منظم پاسخگو بود. ما هر وقت با ایشان صحبت میکردیم، فکر میکردیم که همچون دریایی آرامِ آرام است.»
شجاعنوری ادامه داد: «خانم پهلوان هیچ وقت بهانه نمیآوردند که نتوانستهاند کاری را انجام دهند و همیشه پاسخگو بودند. او به جای چندین مسئول دفتر و مدیر هماهنگی کار میکرد، و بیصدا. یعنی هیچوقت بدون دیدنشان نمیفهمیدیم که ایشان حضور دارند. در کمال نجابت و شرافت و سکوت و نظم و آرامش همه کارها را انجام میدادند. خانم پهلوان ماشاالله شنوای همه درخواستها بودند؛ چه آشنا بودید چه ناآشنا، پذیرای شما بودند.»
شجاع نوری ادامه داد: «تماسها و تلفنها و هماهنگیها، همه زیر نظر ایشان بود. هرچه به زمان برگزاری جشنواره نزدیکتر میشدیم، تماسها و پیغامها بیشتر میشد. انواع و اقسام فیلمسازان و افراد مختلف با ایشان تماس میگرفتند و پیغام داشتند و خانم پهلوان همه را با دقت و آرامش انجام میدادند. خانم پهلوان از آن انسانهای شریف و مؤمنی بود که در سکوت و بیادعا سالها خدمت کردند و تأثیرشان در نظم و آرامش فضای کاری جشنواره ماندگار شد. یادشان با احترام و قدردانی زنده خواهد ماند.»
۲۴۲۲۴۲
