عوارض خطرناک گاز خنده قلیان اکسیژن؛ از آسیب مغزی تا سرخوشی

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری برگزیده های ایران، اخیراً پیرو گزارش برگزیده های ایران درباره ماجرای استفاده از قلیان اکسیژن در کافی‌شاپ‌ها و تأیید این دستگاه از سوی وزارت بهداشت در قالب یک مطالعه بالینی، ابهامات زیادی درباره عوارض این قلیان و مخاطراتی که ممکن است در پی داشته باشد در اذهان عمومی و رسانه‌ها ایجاد شده است.

آن‌طور که وزارت بهداشت اعلام کرده است، در این قلیان که استفاده از آن در ۱۰ استان کشور با مجوز وزارت بهداشت در حال ارزیابی است؛ از ترکیب اکسیژن با گاز N2O (اکسید نیتروژن) استفاده می‌شود که به گاز خنده نیز شهرت دارد. اگرچه وزارت بهداشت به‌استناد مطالعات بالینی انجام‌شده این گاز را بی‌خطر و میزان ترکیب گازهای موجود در آن را استاندارد می‌داند اما مقالات خارجی که در مقیاس‌های بزرگتر انجام شده‌اند تأکید دارند که این گاز که در اروپا به‌وسیله انواعی از بالن در مهمانی‌ها استنشاق می‌شود می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری روی سلامتی افراد به‌جای بگذارد.

خبرگزاری رویترز در گزارشی که در سال ۲۰۲۲ براساس نتایج یک پژوهش در اروپا منتشر کرده نوشته است که آژانس نظارت بر مواد مخدر اتحادیه اروپا در مطالعه‌ای اعلام کرده است که استفاده تفریحی از اکسید نیتروژن، که به “گاز خنده” نیز معروف است، در اروپا بین جوانان رو به افزایش است و تعداد نگران‌کننده‌ای از مسمومیت‌ها را ایجاد می‌کند.

براساس این گزارش،‌ محبوبیت روزافزون این ماده که باعث احساس سرخوشی، آرامش و جدایی از واقعیت می‌شود، ناشی از در دسترس بودن گسترده آن بدون نسخه، قیمت پایین و سهولت استفاده از این گاز است؛ همچنین شیوع استفاده از این گاز خنده‌آور، ناشی از این تصور نادرست است که این گاز بی‌خطر است.

گاز اکسید نیتروژن دارای طیف گسترده‌ای از کاربردهای پزشکی، صنعتی و تجاری است اما استنشاق مستقیم آن توسط افراد می‌تواند باعث سوختگی شدید با سرما، آسیب به ریه و آسیب به مغز و نخاع شود.

در دانمارک، موارد مسمومیت با اکسید نیتروژن از ۱۶ مورد در سال ۲۰۱۵ به ۷۳ مورد در سال گذشته افزایش یافته است، در فرانسه موارد از ۱۰ مورد در سال ۲۰۱۷ به ۱۳۴ مورد در سال ۲۰۲۰ افزایش یافته است و هلند نیز ۱۴۴ مورد در سال ۲۰۲۰ داشته است.

همچنین در این کشور افزایش شدید تصادفات رانندگی به‌دلیل مصرف بالن‌های مهمانی حاوی نیتروزاکسید را گزارش کرد‌ه‌اند.

آژانس نظارت بر مواد مخدر اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرده است که در بریتانیا، اکسید نیتروژن دومین ماده (دراگ) شایع بین جوانان ۱۶ تا ۲۴ ساله پس از کانابیس (گیاه شاهدانه) است.

/+