به گزارش برگزیده روزنامه ایران نوشت: بازار خودروی ایران در سالهای اخیر با کمبود جدی قطعات یدکی مواجه شده است. تحریمها و محدودیتهای ارزی، واردات قطعات اصلی را با مشکل روبهرو کرده و تولید داخل هنوز نتوانسته است تمام نیاز بازار را پوشش دهد. برای مثال، قطعات یدکی خودروهای خارجی مانند پژو ۲۰۰۸ و هیوندای النترا بهندرت در نمایندگیها موجود است و بسیاری از مشتریان ناچار به خرید نمونههای غیررسمی یا گرانقیمت از بازار آزاد شدهاند. بررسیها نشان میدهد، برخی قطعات مانند دیسک و صفحه کلاچ خودروهای وارداتی گاهی تا دو برابر قیمت رسمی کارخانه فروخته میشود.
ضعف تولید داخل و تأخیر در تحویل قطعات
شرکتهای خودروسازی داخلی نیز با مشکلات تأمین قطعات مواجه هستند. تأمین قطعات مهم مانند جلوبندی، دیسک و صفحه کلاچ خودروهای تولیدی گاهی چند هفته تا چند ماه به تأخیر میافتد. یکی از دارندگان محصولات داخلی در تهران میگوید: «خودروی من دچار مشکل تعلیق شد و پس از دو هفته پیگیری، نمایندگی گفت قطعه موجود نیست. مجبور شدم از بازار آزاد با سه برابر قیمت بخرم.»
کارشناسان صنعت خودرو معتقدند، بخش زیادی از این مشکل به تولید قطعات یدکی با کیفیت پایین و نبود قطعات استاندارد داخلی بازمیگردد. بسیاری از قطعات موجود در بازار داخلی، از لحاظ دوام و کیفیت با نمونههای اصلی وارداتی قابل مقایسه نیستند، که باعث نارضایتی مشتریان و افزایش هزینه تعمیرات میشود. البته نباید فراموش کرد که صنعت قطعهسازی ایران مدتها جایگاه خوبی به لحاظ کیفیت داشت و حتی قطعه صادر میکرد، اما به دلیل تحریمها و قدیمی شدن دستگاهها همچنین بدهی به قطعهسازان، این صنف با ضرر و زیان مواجه و حتی مجبور به تعدیل نیروی کار شده است.
خدمات پس از فروش، مشتریان را راضی نمیکند
ضعف خدمات پس از فروش، مشکل دیگر بازار خودرو است. بسیاری از مشتریان با پاسخهایی مانند «قطعه موجود نیست» یا «حداقل دو هفته زمان میبرد» مواجه میشوند. نبود شفافیت در قیمتگذاری و توزیع قطعات، اعتماد مشتریان را کاهش داده و باعث شده بسیاری به سمت تعمیرکاران آزاد و بازار غیررسمی روی بیاورند، جایی که اصالت و کیفیت قطعات تضمینی ندارد.
یک کارشناس حوزه خودرو میگوید: «تا زمانی که شبکه خدمات پس از فروش حرفهای شکل نگیرد، مشتریان مجبورند هزینههای بالاتر و ریسک استفاده از قطعات نامطمئن را بپذیرند.»
تجربه جهانی و راهکارهای موفق
در کشورهای پیشرفته، شرکتهای خودروسازی با ایجاد شبکه گسترده خدمات و انبار قطعات، توانستهاند زمان دسترسی مشتریان به قطعات یدکی را به حداقل برسانند. نمونههایی مانند تویوتا و هیوندای نشان میدهد که وجود انبار مرکزی و سیستم لجستیک پیشرفته باعث افزایش اعتماد مشتری و کاهش هزینههای تعمیر خودرو میشود. کارشناسان معتقدند، پیادهسازی چنین سیستمهایی در ایران میتواند بسیاری از مشکلات کمبود قطعات و نارضایتی مشتریان را کاهش دهد. همچنین کارشناسان داخلی پیشنهاد میکنند که افزایش تولید داخلی قطعات باکیفیت استاندارد، تسهیل واردات، شفافسازی قیمتها و بهبود خدمات پس از فروش، راهحل بحران فعلی است. همچنین ایجاد سیستم آنلاین پیگیری قطعات و اطلاعرسانی دقیق به مشتریان میتواند از بیاعتمادی و سردرگمی آنها بکاهد.
کمیابی قطعات و ضعف خدمات پس از فروش، تنها یک مشکل اقتصادی نیست بلکه چالشی استراتژیک در صنعت خودروی ایران است. تا زمانی که سیاستها و ساختار توزیع اصلاح نشود، مشتریان همچنان با نارضایتی، هزینههای اضافی و تجربه منفی مواجه خواهند شد و در تصمیمگیری برای خرید خودروهای داخلی یا خارجی دچار تردید میشوند.
۱۷۳۰۲
