به گزارش خبرگزاری برگزیده، همدلی، وحدت و انسجام حول مفهوم وطن فارغ از همسویی یا زاویه با نظام سیاسی مستقر، اتفاقی بود که پس از حمله نظامی اسرائیل به ایران رخ داد. این همدلی چنان بیسابقه بود که موجب شد بسیاری به جستوجوی پاسخ این سوال برخیزند که چگونه میتوان آن را حفظ کرد. سوالی که برگزیده آن را با هنرمندانی ازجمله اتابک نادری، هنرمند و مدیر فرهنگی شناخته شده در میان گذاشت.
اتابک نادری که این روزها بهعنوان بازیگر با نمایش «رام کردن اسب چوبی» به کارگردانی سینا رازانی روی صحنه پردیس تئاتر شهرزاد است ابتدا چنین گفت: «میخواهم پیش از صحبت در مورد چگونگی حفظ همدلی، وحدت و انسجام ملی به وجود آمده، در مورد قدرت آن صحبت کنم.»
فرهنگوهنر ایران، حتی گرانتر از منابع نفتی آن است
نادری با اشاره به این که «غنای فرهنگوهنر ما در طول تاریخ، امری نیست که به هیچ عنوان قابل کتمان باشد» ادامه داد: «من اگر بخواهم در این مورد یک جمله بگویم به همین بسنده میکنم که «فرهنگوهنر ایران، حتی گرانتر از منابع نفتی آن است.» آیا ما در دوران شکوه و عظمت ایران باستان، اطلاعی از وجود منابع نفتی داشتیم؟ خیر، اما تمدن و فرهنگمان بود که به کشور معنا و ارزش میداد. تمدن و فرهنگ چیزی نیست که بتوان راه را بر آن بست و مانعش شد. مراودات ما با دیگر نقاط دنیا، اساسا روی اشتراکات فرهنگیمان شکل میگیرد. وقتی رئیسجمهور ما به تاجیکستان سفر میکند، در طول دیدار حدودا یک ساعته دو رئیسجمهور، در مورد حافظ، سعدی، فردوسی و… صحبت میشود؛ در مورد گستردگی ایران خارج از مرزهای آن. این فرهنگوهنر زاییده آدمهای هنرمند است.»
نادری که پس از برکناری حمید نیلی، مدتی سرپرست ادارهکل هنرهای نمایشی شد، با اشاره به خاطرهای از علی نصیریان، تصریح کرد: «خاطرم هست استاد علی نصیریان برای سفری به اردبیل رفته بودند. من آنزمان دستیار فرهاد آئیش بودم. با توجه به این که اردبیل شهر من است، پس از بازگشت از ایشان پرسیدم آیا سفر خوش گذشت یا خیر؟ پاسخ آقای نصیریان مثبت بود و من انتظار داشتم در ادامه به آبوهوای خوب شهر، آبگرم سرعین، بقعه شیخ صفیالدین اردبیلی و… اشاره کنند. اما آنچه مورد اشاره ایشان قرار گرفت اجرای ودود موذنزاده بود و تحسین و تمجیدشان در مورد این خاندان. آنچه در آن لحظه به ذهن من رسید این بود که یک شخص به تنهایی میتواند معرف یک مکان باشد اگر کار خود را به درستی انجام دهد.»
مدیر وقت هماهنگی تئاتر استانهای ادارهکل هنرهای نمایشی افزود: «هنرمندان ما در طول جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران، نشان دادند که چگونه تعصب فرهنگشان و نام ایران را میکشند. آنها هر آنچه را از دستشان برمیآمد، به نام ایران و برای همدردی با ایران، انجام دادند. درواقع به قول دکتر فرهاد ناظرزاده کرمانی، غم و اندوهی که جامعه را تحت تاثیر قرار داد توسط هنرمندان به یکدیگر متصل شد و ما را همصدا و قدرتمند کرد. ما باید به این هنرمندان افتخار کنیم که رفتار و عملکردشان تا بوده، همین بوده است. در این میان کسانی هستند که همچنان مشغول خطکشی و تقسیم هنرمندان به خودی و ناخودیاند. کسانی که طبیعتا یا باید در شناختشان نسبت به فرهنگ وهنر شک کرد یا در ادعای دلسوزیشان برای این مُلک. چراکه دلسوزان این مُلک نباید سخنی بر زبان بیاورند که منافع ملی را به خطر بیندازد.»
میزان تعامل هرچه بوده است، دوبرابر شود
این بازیگر با اشاره به این که «من نمیتوانم به این سوال که نظام سیاسی برای حفظ همدلی، وحدت و انسجام ملیِ شکل گرفته چه باید بکند، پاسخ دهم چرا که به جای تصمیمگیران نیستم»، ادامه داد: «با این حال آنچه به ذهنم میرسد از این قرار است؛ اگر هنرمندی انتقادی را مطرح میکند، این انتقاد بخشی از اثر هنری اوست. درواقع اثری که چه به تلخی و چه به شیرینی انتقادی را مطرح نکند، کارکرد خود را از دست داده است. چرا که داشتن رهاوردی فکری و انتقادی یکی از تعاریف آثار هنری محسوب میشود. پس نباید طرح انتقادات را بهعنوان علیه نظام سیاسی بودن، تعبیر کرد. همه آنچه من میخواهم بگویم در این یک جمله خلاصه میشود. این که آستانه تحمل متولیان دولتی امر هنر باید بیش از این باشد. چرا که هنرمندان برادری خود را ثابت کردهاند. در چنین شرایطی حتی یک اظهارنظر بیربط از سوی متولیان میتواند آسیبزا باشد. ضمن این که از سرمایه اجتماعی ایجادشده توسط هنرمندان، نباید با واژه منفی عملکرد سلبریتیها یاد کرد. بهعبارت دیگر نباید این سرمایه را با تقلیل هنرمندان به سلبریتیها از میان ببریم.»
اتابک نادری در پایان گفت: «در نتیجه در مجموع میخواهم بگویم ما باید کمی آسانتر بگیریم، فضا را باز کنیم و دیدمان را وسیعتر سازیم. اگر محدودیت نگاه برای ما بهعنوان الویت مطرح شود، مطمئنا ضربه خواهیم خورد. هنرمند باید از این اطمینان خاطر و آسودگی خیال برخوردار باشد که آنچه میگوید موجب متهم شدنش نخواهد شد. درواقع میزان تعامل میان مدیران و هنرمندان، تا به حال هرچهقدر بوده است بعد از این باید دوبرابر شود.»
۵۹۲۴۲
