امام خمینی نیز که رهبری انقلاب را به عهده داشتند در نجف، پاریس و تهران سخنرانی ها زیادی داشتند و مصاحبه هایی کردند که در آنها اهداف انقلاب و مشخصات نظام انقلابی تبیین شده است. هیچ جا هیچ اشاره ای به حجاب اجباری به عنوان یک هدف انقلاب و انقلابیون نشده است. در عمل نیز بی حجابها در کنار بانوان باحجاب در تظاهرات و مبارزات مردم علیه رژیم سلطنتی شرکت فعال داشتند.
پس از پیروزی انقلاب و برپایی نظام جمهوری اسلامی نیز این وضعیت ادامه داشت و حجاب یا بی حجابی جزو ارزشهای انقلاب نبود و برهمین اساس موضعی رسمی از سوی نظام در این زمینه وجود نداشت. اما از مقطعی این وضعیت تغییر یافت و حجاب اجباری اعلام شد. نقش آفرینی بیشتر سنت گرایان در حکومت احتمالا در این تغییر و تحول موثر بود. سنت گرایانی که در خود انقلاب نقش پیشتاز نداشتند و برخی بعدها و با تاخیر به انقلاب پیوستند.
این ممنوعیت ابتدا مشکل چندانی برای نظام ایجاد نکرد اما این مشکل به تدریج بزرگتر و جدی تر شد. زیرا تعداد افراد بی حجاب و کم حجاب در جامعه به تدریج افزایش پیدا کرد تا جایی که اینک بخش بزرگی از جامعه نسوان کشور را تشکیل می دهند. در واقع اینک قانون ممنوعیت بی حجابی و اجبار حجاب احتمالا تنها قانونی است که نظام را در برابر اکثریت مردم قرار می دهد. زیرا نظرسنجیها نشان می دهد بسیاری از خانمهای باحجاب نیز اینک مخالف حجاب اجباری می باشند.
ارکان نظام اهمیت و حساسیت این مشکل مهم را درک کرده و در صدد حل آن برآمده اند اما نیروهای سنتی در طول سالهای اخیر این ممنوعیت را با تبلیغات سنگین به ناموس وهویت نظام جمهوری اسلامی تبدیل نموده و آن را میراث اصلی مبارزات مردم انقلابی ایران و همچنین فلسفه اصلی مجاهدت مجاهدان و شهادت شهیدان تلقی نموده اند. در اثر این کمپین موفق نظام به بن بستی کشیده شد که پذیرش حجاب غیراجباری به منزله زیرپاگذاشتن اصول جمهوری اسلامی و خیانت به انقلاب و شهیدان تلقی گردید.
این وضعیت بغرنج در آخرین دور ناآرامی های اجتماعی، که پس از درگذشت خانم مهسا امینی به وقوع پیوست، نقش اصلی را ایفا نمود. اما تاثیرات این معضل به آن داستان محدود نماند. بسیاری معتقدند غافلگیری نیروهای امنیتی و اطلاعاتی در جریان تجاوز اخیر اسرائیل به این موضوع مرتبط است. اینک مشخص شده در تمام سالهایی که نیروهای امنیتی، اطلاعاتی و انتظامی کشور مشغول مبارزه با بی حجابی و کشف بی حجابی و برخورد با آن بودند، اسرائیل در حال بنای زیرساختهای حمله اخیر بوده و توانسته هسته های عملیاتی و اطلاعاتی پرتعدادی را در کشور ایجاد نماید که در جریان حمله اسرائیل نقشی اساسی در مختل کردن امکانات دفاعی کشور از جمله پدافندهوایی و همچنین هدف قراردادن فرماندهان نظامی و دانشمندان هسته ای داشتند. این اعتقاد مطمئنا بیراه نیست. زیرا مگر سازمانهای اطلاعات ما چقدر نیرو و امکانات دارند که بتوانند در همه جا حاضر باشند و وقتی ماموریت آنها کنترل و مدیریت چنین بخش بزرگی از زنان جامعه است چه توانی برای ماموریتهای دیگر باقی می ماند.
اگر حجاب اجباری در خسارات و تلفات تجاوز دوازده روزه نقش داشت اما به شکل جالبی زمینه مناسبی نیز برای حل این مشکل بدخیم و کهنه ایجاد نمود. در جریان این جنگ زنان بی حجاب، برخلاف تبلیغاتی که آنها را فریب خورده دشمن و بازی خورده می نامید، در مقاومت شجاعانه مردم ایران در برابر تجاوزات اسرائیل نقش چشمگیری بازی نمودند. تصاویر و فیلمهای صحنه های مقاومت مردم (که از صدا و سیمای جمهوری اسلامی نیز مکررا پخش شد) نشان می دهد زنان بی حجاب یا کم حجاب در ایران و خارج از ایران در کنار با حجابها پای ایران ایستادند و غیرت و شجاعت درخوری در دفاع از ایران و نظام و رهبری انقلاب از خود نشان دادند.
این امر – تجاوز دوازده روزه و نقش آفرینی زنان با پوشش متفاوت – فرصت بی سابقه ای را برای حل این مشکل مزمن و آشتی نظام و این دسته از جامعه فراهم کرده است. در گذشته همواره این نگرانی از نظر سیاسی وجود داشت که کنار گذاشتن حجاب اجباری عقب نشینی نظام از مواضع اصلی خود و شکستی برای آن تلقی شود اما اینک که با تجاوز اسرائیل این بخش از جامعه به سوی نظام آمده و آن را در دفع تجاوز اسرائیل کمک کردند نظام می تواند آغوش خود را برای آنها گشوده و یکبار برای همیشه این مشکل خطرناک، فرساینده و البته فزاینده (که فردای آن خطرناکتر و بزرگتر از امروز آن است) را حل نماید.
این راهگشایی مطمئنا تاثیر مثبتی در کارکرد نیروهای امنیتی و اطلاعاتی خواهد داشت. بار بزرگ و فوق طاقتی را از روی دوش آنها برخواهد داشت و به آنها اجازه می دهد به مشکلات اصلی امنیتی کشور مانند نفوذ اسرائیل در کشور بپردازند. همچنین این امر می تواند یک مورد مهم از شکاف و فاصله میان نظام و مردم را از میان بردارد. عنوان یک معلم مطالعات اسرائیل اعتقاد راسخ دارد این استفاده هوشمندانه از اوضاع فعلی (پس از جنگ) می تواند در مجازات سخت و پشیمانی اسرائیل از تجاوز اخیر نقش مثبتی ایفا نماید و رهبران اپوزیسیون در اسرائیل را (که شاهد این سرکنگبین خوری و صفرا افزایی دولت فعلی اسرائیل هستند) به جان نتانیاهو و حمله ناکامش به ایران بیاندازد.
* استاد مطالعات اسرائیل
