به گزارش برگزیده، قالب مذاکرات جاری مانند دورهای گذشته مذاکرات هستهای در مسقط به صورت غیرمستقیم با وساطت وزیر خارجه عمان، بدر البوسعیدی برگزار میشود.
هیئت جمهوری اسلامی ایران روز گذشته با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان و رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی دیدار و گفت و گو کردند.
حضور گروسی در این دور از مذاکرات را میتوان نشانهای از پیشرفت در حوزه گفت و گوهای هستهای ارزیابی کرد.
هر چند بنا به اطلاعات دریافتی توسط برگزیده، رافائل گروسی به درخواست خود در این دور از مذاکرات حضور یافتهاست، اما حضور او به عنوان سرپرست نهاد مورد اعتماد بینالمللی که مسئول نظارت بر تعهدات هستهای ایران است، میتواند نشانهای از پیشرفت در مذاکرات باشد.
مقامهای ایرانی به رغم دلخوریهای موجود از رفتار مدیرکل آژانس، برای نشان دادن جدیت تهران در حل و فصل پرونده هستهای گفت و گوهای فنی و هستهای با رافائل گروسی را به عنوان مکمل مذاکرات غیر مستقیم با آمریکا پیگیری کردند.
هیئت ایرانی در این دوره از مذاکرات با یک تیم فنی هستهای حضور یافتهاست که نشاندهنده جدیتر شدن دستور کار هستهای در مذاکرات این دوره است.
با این حال هنوز دستور کار اصلی و چارچوب مذاکرات به روشنی مشخص نشدهاست و صرفا ایدههایی مطرح شدهاست که دو طرف باید بر مبنای آن چارچوب توافق بالقوه را روشن کنند و مذاکرات بر سر جزئیات را آغاز کنند. در شرایط فعلی، همچنان گفت و گوی غیرمستقیم ایران و آمریکا در مورد چارچوب مذاکرات و کلیت توافق بالقوه است.
آنچه تا امروز مشخص شده، این است که تهران و واشنگتن به درکی مشترک رسیدهاند که مذاکرات صرفا محدود به برنامه هستهای باشد و دیگر مطالبات آمریکا، یعنی پرونده فعالیتهای منطقهای ایران و برنامه موشکی در این مذاکرات گنجانده نشود.
بر خلاف برخی شایعات که توسط گروهی از فعالان سیاسی در روزهای اخیر منتشر شدهبود، دستور کار اصلی مذاکرهکنندگان ایرانی در مذاکرات، همانند گذشته رفع تحریمهای ظالمانه علیه ایران است و تغییری در دستور کار مذاکرات ایجاد نشدهاست.
به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، رفع تحریمها همچنان اولویت اصلی ایران در مذاکرات است.
یک مقام ایرانی تاکید میکند که موضوع «رفع تهدید» به بازدارندگی و توانمندی نظامی ایران مرتبط است و ارتباطی با مذاکرات ندارد و مذاکرات جاری صرفا با هدف «رفع تحریم» انجام میشود.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه در گفت و گو با خبرنگار صدا و سیما همچنین تاکید کرد: «ایران با حسن نیت و جدیت در مذاکرات هستهای حضور دارد و امیدواریم از سوی هیئت آمریکایی نیز همان سطح از جدیت و حسن نیت را شاهد باشیم.»
دیپلماتهای ایرانی تاکید دارند که تهران برای رسیدن به توافق کاملا جدی است و بر خلاف برخی ادعاها، هیئت ایرانی به هیچ وجه به دنبال خرید زمان یا ایجاد تاخیر در مذاکرات نیست.
سید عباس عراقچی، دو هفته پیش در مسقط تصریح کرد که آمادگی دارد تا هر زمان لازم باشد در محل مذاکرات باقی بماند تا به دو طرف به یک توافق منصفانه برسند.
با این حال دیپلماتهای ایرانی نسبت به جدیت طرف آمریکایی تردید دارند. یک مقام ایرانی تاکید کرد که هر چند دیپلماتهای ایرانی به عنوان نمایندگان دولت آمادگی دارند تا هر زمان که لازم باشد و برای هر چند روزی که ضرورت داشتهباشد در محل مذاکرات بمانند تا جزئیات توافق نهایی شود، اما طرف آمریکایی زمان محدودی برای مذاکره میگذارد و نمایندگان آمریکا به دلیل گرفتاریهای شخصی و تجارت خصوصی، فقط برای ساعات محدود در محل مذاکره حاضر میشوند و به سرعت برای رسیدگی به امور شخصی به آمریکا باز میگردند.
محدودیت زمانی هیئت آمریکایی برای مذاکره، از نحوه تعیین مکان مذاکرات جاری نیز مشخص است، چرا که هیئت آمریکایی تصمیم گرفتهاست که به دلیل محدودیت زمانی، مذاکرات با ایران را همزمان با مذاکرات آتشبس اوکراین در ژنو برگزار کند تا وقت فرستادگان رئیس جمهور آمریکا بیشتر از یک روز برای دو مذاکره مهم ایران و اوکراین گرفتهنشود.
با این حال برای استمرار مذاکرات در صورت رسیدن به یک چارچوب مشخص و شروع مذاکرات برای جزئیات، نیازمند تمرکز بیشتر هیئت آمریکایی و استقرار در محل مذاکرات برای مدت طولانی خواهد بود.
هنوز مشخص نیست که در مذاکرات امروز تا چه اندازه پیشرفت حاصل شدهباشد، اما مهمترین خروجی مذاکرات ژنو میتواند رسیدن به یک چارچوب مشخص مذاکراتی و رسیدن به درک مشترک برای گفت و گو در مورد جزئیات ایدههای مطرح شده در هفتههای اخیر باشد.
به گفته مقامهای ایرانی ایدههای مورد پذیرش تهران شامل ایدههایی است که حفظ حق غنیسازی ایران و رفع تحریمهای آمریکا در آن مدنظر قرار گرفتهباشد، با این حال تهران آمادگی دارد در مورد برخی جزئیات مانند زمان ازسرگیری غنیسازی، سطح غنیسازی و میزان ذخایر قابل نگهداری در خاک ایران انعطافهایی نشان دهد.
۲۱۹
