همگامی دین و دانش؛ رسالت تاریخی ملت ایران

حجت الاسلام دکتر داود فاضل فلاورجانی، عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره)، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری برگزیده های ایران، ضمن اشاره به ویژگی‌های ملت ایران در تبیین تفسیر آیه ۳۸ سوره محمد(ص) گفت: در این سوره خداوند با تأکید بر لزوم انفاق و انجام تکالیف دینی به پیروان پیامبر که عمدتا از قوم عرب بودند فرمود «اگر شما [از یاری دین خدا] روی بگردانید خدا قومی غیر از شما را جایگزین می‌کند که مانند شما نیستند.» 

وی افزود: وقتی پیامبر در جمع یارانشان این آیه را قرائت فرمودند، یکی از حاضرین پرسید: «این قومی که جایگزین ما می‌شوند؛ چه قومی هستند؟ حضرت دست به شانه سلمان زده و فرمودند: این مرد و قومش؛ و ادامه دادند: قسم به خدایی که جانم در دست اوست اگر ایمان در ثریا باشد، مردانی از اهل فارس بدان دست خواهند یافت.»

پژوهشگر حوزه علمیه قم با نقل خاطره‌ای از دیدار خود در سال ۹۸ با فرزند مرحوم آیت‌الله باقر شریف قَرَشی از علمای نجف و از تاریخ‌دانان معاصر تصریح کرد: در این دیدار گزارشی از روند ساخت حرم امامین عسکریین(ع) خدمتشان ارائه کردم و ایشان  به نقل از پدر بزرگوارشان فرمودند: اهل‌بیت و ائمه(ع) سختی‌ها و مصائب فراوانی در راه خدا متحمل شدند و خداوند به عنوان پاداش این جانفشانی‌ها محبت اهل‌بیت را در دل مردم ایران قرار داد؛ از این رو ایرانیان از جان و مال خود برای اهل بیت(ع) می‌گذشتند و از همان ابتدا از تهیۀ مصالح گرفته تا ساخت حرم‌های اهل بیت(ع) را با دل و جان انجام می‌دادند.

و در ادامه به رسالت سنگین ایرانیان در شکل‌دهی تمدن نوین اسلامی به دلیل این عنایت الهی اشاره و خاطرنشان کرد: چه بسا از دلایل تأکید و توجه خاص رهبر معظم انقلاب به زبان فارسی و لزوم حفظ و تقویت آن نیز همین ظرفیت تمدن‌سازی مردم ایران باشد به‌گونه‌ای که ایشان با عنایت ویژه به گسترش فارسی، افق مرجعیت علمی این زبان در دنیا را برای ما ترسیم کرده‌اند.

یکپارچگی دین و علم در  حوزه‌های علمیه و در میان دانشمندان ایرانی

حجت الاسلام فاضل فلاورجانی با اشاره به چالش علم و دین در غرب پس از رنسانس، گفت: در آن زمان کلیسا عملا از محوریت علمی کنار کشید و مراکزی چون سوربن و آکسفورد و … که زمانی مراکز علمی مذهبی بودند، رسالت دینی خود را واگذار کرده و به مراکز علم مدرن تبدیل شدند؛ اما در دنیای اسلام و حوزه‌های علمیه شیعه، هر چند ارتباط وثیق علم و دین به دلیل سیطره علم مدرن کمرنگ شد، اما فضای جدایی علم و دین به مانند آنچه در غرب رخ‌داد، تکرار نشد و بودند علمای بزرگی که ضمن فراگیری معارف توحید پرچم علم را در حوزه‌های شیعه برافراشته نگه‌داشتند.

وی وجود علمای برجسته حوزوی در طبیعیات و ریاضیات و نجوم همچون علامه شعرانی، علامه حسن‌زاده آملی، علامه طباطبایی، سیدابوالقاسم خوانساری و …. را از مصادیق اثبات این مدعا برشمرد و افزود: این برجستگی هنوز هم وجود دارد و امیدواریم با عنایت مجدد حوزه‌های علمیه به این علوم، قدرت علمی حوزه در زمینه‌های مختلف احیا خواهد شد چنانکه طبق فرموده رهبر معظم انقلاب، باید به سمت تمدن نوین اسلامی حرکت کنیم.

عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) لازمه این امر را تقویت علوم روز در حوزه دانست و گفت: اینکه امثال شهید فخری زاده با استادان حوزه علمیه، مباحثات و مناظراتی در زمینه فیزیک داشتند، نشان می‌دهد، زمینه و پایه این علوم در حوزه شیعه وجود دارد و این بشارت یک دوره تمدن نوین اسلامی خواهد بود.

خبرنگار : زهرا شریعتی

/