به گزارش برگزیده، نخستوزیر انگلیس کییر استارمر امروز جمعه از دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده خواست بابت اظهاراتش درباره نقش نیروهای ناتو در افغانستان عذرخواهی کند. ترامپ در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز روز پنجشنبه مدعی شده بود که در عملیات ائتلاف ناتو در افغانستان نیروهای غیرآمریکایی از خط مقدم فاصله گرفته بودند.
بنا بر گزارش فارس، ترامپ در آن مصاحبه گفت: «ما هیچ وقت به آنها (اعضای ناتو) نیاز نداشتیم. هیچوقت ازشان چیزی نخواستیم.»وی سپس گفت: «ببینید میگویند که تعدادی نیرو به افغانستان فرستادند… این کار را کردند ولی نیروهایشان عقب بودند… کمی عقبتر از خطوط مقدم.»
ایالات متحده آمریکا اکتبر سال ۲۰۰۱، یعنی تقریباً یک ماه بعد از حملات ۱۱ سپتامبر با کلید زدن ماده ۵ پیمان ناتو ائتلافی از کشورهای عضو را مأمور مشارکت در حمله به افغانستان کرد. اظهارات ترامپ در انگلیس با واکنشهای تندی روبرو شد و نخستوزیر استارمر برای وادار کردن آمریکا به عذرخواهی تحت فشار قرار گرفت.
آمارهای رسمی دولت انگلیس میگویند از میان ۴۵۷ نیروی انگلیسی که در افغانستان کشته شدهاند ۴۰۵ نفر حین درگیریهای نظامی جانشان را از دست دادهاند.
استارمر امروز جمعه در پاسخ به سوال یک خبرنگار درباره اظهارات ترامپ گفت که این اظهارات را «توهینآمیز و هراسناک» میداند.
او سپس سخنان این خبرنگار مبنی بر ضرورت عذرخواهی ترامپ را تأیید کرد. استارمر یادآوری کرد که ۴۵۷ نیروی انگلیسی در افغانستان کشته و عده زیاد دیگری مجروح شدهاند. اظهارات ترامپ بخشی از تنشهای جدید میان آمریکا و متحدان اروپایی در پروندههای مختلف از جمله بر سر ناتو است.
اظهارات ترامپ شرمآور است
خبرگزاری ایسنا نیز دراینباره نوشت: «کر استارمر» نخستوزیر انگلیس روز جمعه «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا را بهدلیل ادعایش مبنی بر اینکه نیروهای غیرآمریکایی ناتو در جنگ افغانستان از خطوط مقدم دوری میکردند، بهشدت محکوم کرد و این سخنان را «توهینآمیز» و «شرمآور» خواند.
ترامپ گفته بود که مطمئن نیست ناتو در صورت نیاز از ایالات متحده حمایت کند؛ اظهاراتی که روز جمعه موجی از خشم و اندوه را در سراسر انگلیس – فارغ از گرایشهای سیاسی – برانگیخت.
به نوشته «آسوشیتدپرس»، ترامپ در مصاحبهای با شبکه «فاکس نیوز» در داووس سوئیس در روز پنجشنبه گفت: «ما هرگز به آنها نیاز نداشتیم، واقعا هیچوقت چیزی از آنها نخواستیم. میدانید، میگویند تعدادی نیرو به افغانستان فرستادند یا فلانجا و این کار را کردند اما کمی عقبتر ماندند، کمی دور از خطوط مقدم.»
در انگلیس، واکنش به سخنان ترامپ بسیار احساسی و شدید بود. استارمر به ۴۵۷ نیروی انگلیس که جان خود را از دست دادند و نیز به کسانی که دچار جراحات شدید و مادامالعمر شدهاند ادای احترام کرد.
وی گفت: «من هرگز شجاعت، دلاوری و فداکاری آنها را برای کشورشان فراموش نخواهم کرد. اظهارات رئیسجمهور ترامپ را توهینآمیز و صراحتا شرمآور میدانم و تعجبی ندارد که این سخنان باعث رنجش خانوادههای کشتهشدگان و مجروحان و در واقع کل کشور شده است.»
شاهزاده هری نیز واکنش نشان داد و گفت «فداکاریهای» سربازان انگلیس در جنگ افغانستان «شایسته این است که با صداقت و احترام از آنها یاد شود».
او که دو دوره در افغانستان در ارتش انگلیس خدمت کرده، افزود: «هزاران زندگی برای همیشه تغییر کرد. پدران و مادران، پسران و دخترانشان را به خاک سپردند. کودکانی بدون والد بزرگ شدند. خانوادهها همچنان بار این رنج را به دوش میکشند.»
پس از واقع یازده سپتامبر، «تونی بلر» نخستوزیر وقت انگلیس اعلام کرد که در پاسخ به حملات القاعده «شانه به شانه» آمریکا خواهد ایستاد. نیروهای انگلیسی نقش کلیدی در بسیاری از عملیاتها در زمان جنگ افغانستان و تا پیش از خروجشان در سال ۲۰۱۴ ایفا کردند. نیروهای آمریکایی تا زمان خروج آشوبآمیزشان در سال ۲۰۲۱ در افغانستان باقی ماندند. بیش از ۱۵۰۰۰۰ نیروی انگلیسی در آن سالها در افغانستان خدمت کردند.
«بن اوبس-جکتی» قانونگذار انگلیسی که بهعنوان یک «کاپیتان» در «هنگ سلطنتی یورکشایر» در افغانستان خدمت کرده بود، گفت: «غمانگیز است که فداکاری کشور ما و متحدان ناتوییمان از سوی رئیسجمهور ایالات متحده تا این حد ارزان و بیارزش تلقی شود.»
خشم عمومی با این واقعیت تشدید شد که این سخنان از سوی فردی مطرح شده که در زمان جنگ ویتنام علیرغم وجود واجد شرایط بودن، خدمت نکرده بود.
«استیون استوارت» نویسنده کتاب «سرباز اتفاقی» که روایتی از همراهیاش با نیروهای انگلیسی در افغانستان است، گفت: «بهشدت کنایهآمیز است که کسی که ظاهرا از اعزام به جنگ ویتنام طفره رفته، چنین اظهارات ننگینی را مطرح کند.»
این جنجال تازه در پایان هفتهای رخ داد که ترامپ بهدلیل تهدیدهایش درباره گرینلند با انتقاد و واکنش منفی روبهرو شده بود. او تهدید کرده بود در صورت مخالفت کشورهای اروپایی با اهدافش برای الحاق گرینلند، بر آنها تعرفههای تجاری اعمال خواهد کرد؛ اقدامی که پرسشهایی را درباره آینده ناتو ایجاد کرد.
اگرچه ترامپ پس از دیدار با «مارک روته» دبیرکل ناتو عقبنشینی کرد و گفت چارچوبی برای توافق درباره امنیت شمالگان شکل گرفته است اما روابط فراآتلانتیکی آسیب دیدهاند.
اظهارات اخیر او بعید است به بهبود این روابط کمکی کند.
«دایان دِرنی» مادر «بن پارکینسون» – سربازی که در سال ۲۰۰۶ در افغانستان و در پی برخورد یک خودروی نظامی با مین بهشدت مجروح شد – گفت سخنان ترامپ «نهایت توهین» است و از استارمر خواست در برابر او بایستد.
وی گفت: «او را به چالش بکش. از کسانی که برای این کشور و پرچمش جنگیدند دفاع کن، چون این واقعا غیرقابل باور است.»
استارمر در پاسخ گفت: «آنچه به دایان میگویم این است که اگر من چنین اشتباهی کرده بودم یا چنین کلماتی به زبان آورده بودم، قطعا عذرخواهی میکردم و حتما از او عذر میخواستم.»
۳۱۵
