سال ۹۶ بود که یک توله یوزپلنگ ماده که از دست قاچاقچیان نجات پیدا کرده بود، برای نگهداری به پارک پردیسان تحویل داده شد. این ماده یوز «ایران» نام گرفت و دامپزشکان در همان مقطع اعلام کردند که «ایران» توان باروری دارد.
ابتدای فروردین ماه ۱۴۰۰ «فیروز»، یوز نر ۱۱ ساله منطقه توران هم زندهگیری و برای جفتگیری با «ایران» یوزپلنگ ماده به محیط اسارت واقع در سایت توران منتقل شد.
بیش از یک سال از اظهار نظرهای کارشناسان محیط زیست درباره پتانسیل باروری «ایران» گذشته بود که ۶ بهمن ماه ۱۴۰۰ و در روزهای پایانی قرن اخبار خوبی از «ایران» به گوش رسید. ساعت ۷ صبح روز شنبه (۲ بهمن ماه ۱۴۰۰) علائم بارداری در یوز ماده پارک ملی توران مشاهده شد. سه شبانه روز تلاش یوزپلنگ نر و ماده (ایران) برای انجام عمل لقاح موفقیت آمیز بود. سرانجام ۱۱ اردیبهشتماه سال گذشته سه توله نر به روش سزارین صحرایی متولد شدند اما در همان روزهای ابتدایی دو توله تلف شدند. توله یوز سوم، تنها توله یوز باقی مانده از «ایران» و «فیروز» بود که نام او را «پیروز» گذاشتند و تقریباً همه دوست داران حیات وحش با آن آشنا هستند.
پس از تلف شدن پیروز خبری از بارداری مجدد مادرش منتشر شد ولی این موضوع تأیید نشد و ۱۲ اردیبهشتماه بود که غلامرضا ابدالی، مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به اینکه «ایران» یوز ماده سایت توران – در بهمن ماه سال قبل جفتگیری کرد توضیح داد: علائم بعدی و بهویژه علائم ظاهری در اوایل اردیبهشتماه در این یوز به گونهای بود که دامپزشکان اعتقاد به احتمال بالای بارداری داشتند لیکن در هیچ مرحلهای سازمان، خبر رسمی مبنی بر قطعیت بارداری منتشر نکرد و همواره احتمال بارداری مطرح شد.
وی از باردار نبودن «ایران» خبر داد و گفت: در نهایت تیم مستقر شده در سایت توران در هفته قبل در همان بررسیهای ظاهری اولیه، احتمال بارداری را بسیار بالا عنوان کرد اما پس از انجام محاسبات لازم و تعیین فاصله زمانی بین جفت گیری و زمان زایمان، عصر روز دوشنبه (۱۱ اردیبهشتماه) تصمیم به انجام سونوگرافی گرفتند و با توجه به امکانات پیش بینی شده، در سایت عملیات بیهوشی و سونوگرافی انجام و بارداری یوز ماده تأیید نشد
درباره آخرین وضعیت جسمانی «ایران» به سراغ حسن اکبری معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست رفتیم وی در این زمینه به خبرنگار مهر گفت: شرایط «ایران» خوب است اما هنوز موقعیت بارداری آن نرسیده است چکاب آن توسط دامپزشک آفریقایی انجام گرفته و رحم و تخمدانها سالم بوده است و منتظر هستیم زمان آن برسد و بارداری محقق شود.
وی تاکید کرد: سال گذاشته جفت گیری ایران منجر به بارداری آن نشده بود.
گفتنی است؛ یوزپلنگ آسیایی گونهای در معرض انقراض است که در حال حاضر قلمرو آن محدود به بخشهایی از ایران شده و جمعیت آن نیز در وضعیت مناسبی قرار ندارد. در سالهای اخیر با استفاده از روشهای مختلفی از جمله حفاظت از زیستگاهها و تکثیر در اسارت در منطقه توران سعی در جلوگیری از انقراض این گونه با ارزش شده است.
