وقوع سالانه ۱۵۰ هزار مورد شکستگی ناشی از پوکی استخوان در ایران

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری برگزیده های ایران، باقر لاریجانی، رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، با تأکید بر اهمیت آگاهی عمومی درباره پوکی استخوان اظهار کرد: نگرانی عمده در مورد این بیماری آن است که حتی با وارد شدن آسیب‌های بسیار کوچک، ممکن است شکستگی‌های جدی در استخوان‌ها ایجاد شود.

وی افزود: شکستگی استخوان می‌تواند در قسمت‌های مختلف بدن رخ دهد و در صورتی که در ناحیه لگن یا سر فمور اتفاق بیفتد، بیمار ممکن است برای همیشه وابسته به دیگران شود.

وی ادامه داد: شکستگی در ستون فقرات موجب قوز، کوتاهی قد و بروز مشکلات سلامتی می‌شود.

لاریجانی با اشاره به کمبود آگاهی عمومی درباره سلامت استخوان‌ها گفت: حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا از پوکی استخوان خود بی‌خبر هستند و نقش رسانه‌ها و مراقبان سلامت در اطلاع‌رسانی به مردم بسیار کلیدی است. 

وی افزود: از هر هزار نفر مبتلا به پوکی استخوان، تعداد کمی درمان مناسب را آغاز می‌کنند و بسیاری از بیماران درمان خود را ادامه نمی‌دهند. این مشکل فقط مختص ایران نیست و عدم ادامه درمان یکی از چالش‌های جهانی در زمینه پوکی استخوان است.

لاریجانی گفت: در مرکز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم، با همکاری متخصصان، برنامه‌هایی برای افزایش آگاهی عمومی و تداوم درمان در بیماران مبتلا در حال اجراست. هفته آینده علاوه بر برگزاری سمینار روز جهانی استخوان، کمپینی با حضور مردم و بیماران برگزار خواهد شد تا فرهنگ مراقبت از استخوان‌ها گسترش یابد.

وی در ادامه به عوامل خطر پوکی استخوان اشاره و بیان کرد: ژنتیک نقش مهمی دارد و تراکم استخوان در میان نژادهای مختلف متفاوت است، اما تغذیه نیز تأثیر چشمگیری دارد، تعداد زیادی از مردم ایران مصرف کافی کلسیم ندارند و این در حالی است که مصرف متعادل لبنیات برای بدن ضرری ندارد.

لاریجانی با بیان این که مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم کلسیم ضروری است، گفت: این مقدار از طریق شیر، ماست، دوغ و سایر لبنیات قابل تأمین است. 

وی با اشاره به نقش تغذیه در پیشگیری از پوکی استخوان گفت: مطالعات بین‌المللی جدی نشان داده‌اند که مصرف کلسیم و ویتامین D می‌تواند از بروز پوکی استخوان و شکستگی جلوگیری کند. در کشور ما همزمان هم کمبود ویتامین D وجود دارد و هم مصرف کلسیم پایین است، چرا که میزان مصرف شیر و لبنیات در سبد غذایی خانوار ایرانی کم است.

لاریجانی تصریح کرد: سرانه مصرف لبنیات در ایران حدود یک‌چهارم میانگین جهانی است. در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته سرانه مصرف شیر حدود ۳۰۰ کیلوگرم در سال است، این رقم در ایران تنها یک‌دهم آن است و بنابراین باید مصرف شیر و لبنیات در کشور افزایش پیدا کند.

وی گفت: مصرف دو تا سه لیوان شیر یا معادل آن در قالب ماست یا لبنیات دیگر در روز هیچ مشکلی برای بدن ایجاد نمی‌کند و برخلاف برخی تبلیغات نادرست، مصرف متعادل لبنیات باعث افزایش اسیدیته مضر بدن نمی‌شود. مردم می‌توانند با خیال راحت این مقدار لبنیات را مصرف کنند، چرا که نه‌تنها مشکلی ندارد بلکه به افزایش تراکم استخوان و پیشگیری از پوکی استخوان کمک می‌کند.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به آمار شکستگی‌ها در کشور گفت: در سال ۱۴۰۰ (۲۰۲۰ میلادی) حدود ۱۵۰ هزار شکستگی ناشی از پوکی استخوان در ایران رخ داده است. حدود ۱۵ درصد از افرادی که یک بار دچار شکستگی می‌شوند، در دو تا سه سال بعد دوباره دچار شکستگی می‌شوند.

لاریجانی تصریح کرد: ۵۰ درصد از شکستگی‌های جدید در میان افرادی رخ می‌دهد که قبلاً سابقه شکستگی داشته‌اند و همین موضوع اهمیت برنامه‌های پیشگیری از شکستگی‌های بعدی را نشان می‌دهد. به همین دلیل در تعدادی از بیمارستان‌های کشور با همکاری دانشگاه‌ها و وزارت بهداشت برنامه‌ای برای ثبت و پیگیری بیماران دارای شکستگی آغاز شده است تا از تکرار آن جلوگیری شود.

وی افزود: در حال حاضر در ایران هر روز حدود ۴۰۰ شکستگی استخوان اتفاق می‌افتد و به‌طور میانگین روزانه ۱۰ نفر به علت شکستگی‌های شدید جان خود را از دست می‌دهند.

رئیس مرکز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم افزود: بار اقتصادی ناشی از شکستگی‌های استخوان در کشور حدود ۴۰۰ میلیون دلار در سال است و این رقم نشان‌دهنده اهمیت پیشگیری و درمان به‌موقع است.

وی تأکید کرد: هر زن بالای ۶۵ سال و هر مرد بالای ۷۰ تا ۷۵ سال باید حداقل یک بار سنجش تراکم استخوان انجام دهد و افرادی که بیماری‌های زمینه‌ای دارند، باید زودتر مورد بررسی قرار گیرند.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: بر اساس مطالعات، تنها دو نفر از هر ده فرد بالای ۵۰ سال در کشور تراکم استخوان طبیعی دارند و ۶۰ درصد از شکستگی‌ها بر اثر تروماهای بسیار خفیف رخ می‌دهد، مانند زمین خوردن ساده یا لغزش در منزل.

وی با اشاره به دستاوردهای علمی کشور در این زمینه گفت: ایران از نظر تعداد انتشارات علمی در حوزه پوکی استخوان در رتبه هفدهم جهان و در منطقه در جایگاه اول یا دوم قرار دارد. بزرگ‌ترین تحقیقات ملی در زمینه پوکی استخوان در ایران انجام شده است.

وی ابراز امیدواری کرد که در سال‌های آینده نتایج این تحقیقات در اختیار جامعه علمی و مردم قرار گیرد چرا که هدف نهایی این مطالعات کمک به ارتقای سلامت عمومی و پیشگیری از عوارض پوکی استخوان است.

لاریجانی در پایان تأکید کرد: پوکی استخوان مسئله‌ای جدی و رو به افزایش است و باید به آن توجه ویژه شود. شعار امسال بنیاد بین‌المللی پوکی استخوان، کاهش بی‌توجهی به سلامت استخوان است و لذا باید این آگاهی در سطح جامعه افزایش یابد.

به گفته وی، پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران به عنوان برد منطقه‌ای بنیاد بین‌المللی پوکی استخوان فعالیت می‌کند و تلاش دارد تا مردم کشور از جدیدترین یافته‌های علمی دنیا در این زمینه بهره‌مند شوند.

/