چرایی بالا بودن میزان تجویز دارو در ایران/ فعالیت اسنپ دارو و دیجی‌کالا بدون نظارت داروسازان

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری برگزیده های ایران، مسعود جلال امروز در نشست خبری بیستمین همایش انجمن علمی داروسازان ایران در پاسخ به سوال خبرنگار برگزیده های ایران مبنی بر این‌که براساس اعلام وزارت بهداشت، میانگین تجویز دارو در هر نسخه در جهان ۱.۵ قلم است اما در کشور ما حدود ۴ قلم دارو در هر نسخه نوشته می‌شود؛ چرا تجویز دارو در ایران بیش از دو برابر استانداردهای جهانی است؟ اظهار کرد: ما معضلاتی در زمینه تجویز و مصرف داروها داریم به طوری که میزان مصرف برخی از داروها در کشور ما نسبت به برخی از کشورهای جهان بالاتر است و درباره داروهایی مانند آنتی‌‌بیوتیک‌ها و کورتیکواستروئیدها (داروهای کورتونی) میزان تجویز حتی از برخی کشورهای منطقه نیز بالاتر است.

وی ادامه داد: یکی از علل بالاتر بودن میزان تجویز و مصرف این داروها نسبت به سایر کشورها نیز ‌تقاضای القایی است یعنی خود بیماران از پزشک درخواست تجویز برخی داروها را دارند و یا با مراجعه مستقیم به داروخانه‌ها درخواست دارو می‌کنند و حتی با وجود توضیحاتی که درباره عوارض و خطرات مصرف خودسرانه دارو به آنها داده می‌شود؛ بر درخواست خود پافشاری و در نهایت دارو را با اصرار دریافت می‌کنند.

دبیر انجمن علمی داروسازان ایران اجرای صد درصدی نسخه الکترونیک را یکی از راهکارهای کنترل تجویز و مصرف دارو در کشور عنوان و اضافه کرد: در حال حاضر بر اساس نسخ تجویزی پزشکان، برای آنها کارنامه صادر می‌شود که در آن مشخص می‌شود هر پزشک بر اساس استانداردهای تجویز دارو عمل کرده یا خیر؛ در صورتی که پزشکی اقدام به تجویز بیش از حد و غیرمنطقی داروها کند، به او توضیح و تذکر داده می‌شود که در حداستاندارد دارو تجویز کند. در حال حاضر یکی از معضلاتی که وجود دارد این است که برخی از پزشکان برای داشتن کارنامه خوب، تعداد مشخصی دارو را در نسخه الکترونیک یا اصلی تجویز می‌کنند و داروهای اضافی را روی یک کاغذ دیگر یا به صورت آزاد برای بیمار تجویز می‌کنند که این موضوع باعث می‌شود بخشی از اطلاعات مربوط به تجویز دارو از دسترس خارج شود بنابراین راهکار تجویز و مصرف منطقی دارو، الکترونیکی و مکانیزه شدن روند نسخه نویسی و دریافت دارو است.

فعالیت اسنپ دارو و دیجی کالا بدون نظارت داروسازان

جلال با بیان این که برخی اپلیکیشن‌ها مانند دیجی کالا و اسنپ‌دارو، بدون نظارت مسئول فنی داروساز، داروها و مکمل‌های مختلف را در اختیار مردم قرار می‌دهند، اظهار کرد: توزیع دارو از طریق پلتفرم‌ها و هوش مصنوعی باید با نظارت مسئول فنی (داروساز) اتفاق بیفتد و دارو باید از مسیر مشخص و با نسخه پزشک در اختیار بیمار قرار گیرد تا در صورتی که مشکلی پیش آمد نیز مسئول فنی بتواند پاسخگو باشد.

در ادامه، فرشاد هاشمیان؛ رئیس انجمن علمی داروسازان ایران نیز بیان کرد: هر کشوری نظام دارویی و سلامت مشخص خود را دارد که بر اساس آن، متوسط مصرف دارو در هر کشور براساس شرایط بومی آن  کشور مشخص می‌شود و بنابراین نمی‌توان یک عدد استاندارد برای تجویز دارو در هر نسخه را در کشورهای مختلف مقایسه کرد برای مثال ممکن است میزان ابتلا به هپاتیت، دیابت، بیماری‌های مزمن و … در کشور ما با سایر کشورهای جهان متفاوت باشد و بنابراین میزان اقلام دارویی تجویز شده در هر نسخه نیز متفاوت خواهد بود و بنابراین هر کشوری باید استاندارد خودش را در تجویز و مصرف دارو داشته باشد.

وی افزود: مکانیزه و الکترونیک شدن تمام روند تجویز و دریافت دارو، می‌تواند باعث کمک به منطقی شدن میزان تجویز دارو در کشور شود.

وی با بیان این‌که استفاده از هوش مصنوعی در صنعت داروسازی می‌تواند بخشی از مطالعات را سرعت ببخشد و ورود دارو به بازار را تسریع کند؛ با ارائه مثالی عنوان کرد: برای مثال با استفاده از هوش مصنوعی می‌توان نتایج بخشی از مطالعات حیوانی داروها را زودتر مشخص و روند آن را کوتاه‌تر کرد.

در ادامه محمدرضا زرگرزاده، عضو هیئت مدیره انجمن علمی داروسازان ایران بیان کرد: تلاش ما در بیستمین همایش انجمن علمی داروسازان ایران این است که آینده نگری در داروسازی را مورد بحث قرار دهیم و هدف اصلی ما جلب توجه همکاران به اتفاقات جدید علمی در جهان مانند استفاده از هوش مصنوعی در صنعت داروسازی است.

در ادامه نیز وحیده چالاکی، عضو هیئت علمی انجمن با بیان اینکه همایش انجمن علمی داروسازان ایران از یک تا سوم شهریورماه در هتل المپیک تهران برگزار خواهد شد، گفت: با توجه به پیشرفت‌ فناوری‌های حوزه سلامت، نیاز است بیماران و داروسازان با تکنولوژی‌های جدید آشنایی پیدا کنند. عمده همکاران داروساز در داروخانه فعالیت می‌کنند و ساعت کاری آنها به نحوی است که نمی‌توانند با روش‌های جدید در داروسازی و دارورسانی آشنایی پیدا کنند در حالی که دنیا در حال پیشرفت در صنعت داروسازی است و یکی از اهداف برگزاری این همایش، آشنا شدن داروسازان با این پیشرفت‌هاست.

/