به گزارش برگزیده از وبدا، فریبرز ثمینی، با اشاره به سهم محدود تومورهای سیستم عصبی مرکزی در میان کل تومورهای بدن، اظهار داشت: سیستم عصبی مرکزی که شامل مغز، نخاع و اعصاب محیطی است، مجموعاً حدود یک تا دو درصد از تومورهای بدن را تشکیل میدهد. از این میان، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد تومورها بدخیم و در واقع سرطان هستند، در حالی که نزدیک به ۶۰ تا ۷۰ درصد آنها خوشخیم محسوب میشوند.
وی در توضیح عوامل مساعد کننده بروز تومورهای سرطانی، گفت: عاملهای قطعی ایجادکننده این تومورها محدودند، چرا که برای بسیاری از آنها علت مشخصی شناخته نشده است. با این حال، برخی از عوامل شناخته شده شامل زمینههای ژنتیکی هستند؛ برای نمونه در بیماریهایی مانند نوروفیبروماتوزیس و توبروز اسکلروزیس، ارتباط تنگاتنگی با ژنتیک وجود دارد.
ثمینی ادامه داد: تابش اشعه (رادییشن) یکی از علل کاملاً اثبات شده بروز تومورهای سیستم عصبی مرکزی است و احتمال بروز تومور مغزی در افرادی که در معرض مقدار زیاد اشعه قرار میگیرند، بیشتر است. این خطر به ویژه در کودکان که ممکن است به دلایل پزشکی متعدد تحت تصویربرداریهای مکرر نظیر سیتیاسکن قرار گیرند، بسیار بالاتر است.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی، سن و جنس را از دیگر عوامل مؤثر دانست و گفت: برخی از تومورها در سنین خاص بیشتر دیده میشوند، برای مثال، مدولوبلاستوم در کودکان شایعتر است؛ در حالی که تومورهایی مانند گلیوبلاستوم یا مننژیوم در سالمندان بروز بیشتری دارند. همچنین در خانمها احتمال بروز مننژیوم بالاتر است، اما در آقایان تومورهای گلیال بیشتر مشاهده میشود.
به گفته وی، اختلالات ایمنی نیز در افزایش خطر تومورهای سیستم عصبی نقش دارند.
این متخصص جراحی مغز و اعصاب در همین ارتباط اظهار داشت: بیمارانی که به دلیل پیوند عضو یا بیماریهای خاص داروهای سرکوبکننده ایمنی مصرف میکنند، در معرض خطر بالاتر ابتلا به تومورهای مغزی و نخاعی هستند.
ثمینی، عوامل هورمونی را نیز از عوامل شناخته شده دانست و تأکید کرد: در زنان مبتلا به مننژیوم، معمولاً رشد تومور در دوران بارداری سرعت بیشتری میگیرد.
وی همچنین به متاستازها اشاره کرد و افزود: تومورهای متاستاز یافته، از منشاء دیگری در بدن ایجاد شده و از طریق جریان خون یا مجاورت، به سیستم عصبی مرکزی از جمله مغز و نخاع گسترش مییابند. این نوع تومورها معمولاً بدخیم هستند.
ثمینی در مورد راهکارهای پیشگیری خاطرنشان کرد: برخی عوامل مانند سن و جنس قابل پیشگیری نیستند، اما مراجعه زودرس در صورت مشاهده علائم مغزی یا نخاعی میتواند در تشخیص و درمان مؤثر باشد. لذا، شناسایی تومور در مراحل اولیه، امکان درمان سادهتر و موفقتر را فراهم میکند.
وی درباره علائم هشداردهنده توضیح داد: تومورهای مغزی بسته به محل درگیری علائم متفاوتی دارند؛ تومورهای ناحیه بینایی میتوانند باعث کاهش دید شوند، تومورهای ناحیه شنوایی موجب اُفت یا از بین رفتن شنوایی میشوند، تومورهای کورتکس حرکتی ممکن است ضعف یا فلجی ایجاد کنند و تومورهای ناحیه تکلم نیز اختلال در گفتار به همراه دارند.
ثمینی در پایان بر اهمیت تشخیص زودهنگام تأکید و تصریح کرد: در صورت وجود کوچکترین علامت مشکوک، مراجعه فوری به پزشک ضروری است. امروزه بسیاری از این تومورها با روشهای کمتهاجمی مانند جراحی ساده، رادیوتراپی، شیمیدرمانی یا روشهای استریوتاکتیک قابل درماناند و تشخیص پاتولوژیک و درمان در مراحل اولیه، شانس موفقیت را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد.
۴۷۲۳۶
