به گزارش خبرگزاری برگزیده، در دنیایی که صفحهنمایشها بر اقتصاد توجه ما تسلط یافته و مدت زمان تمرکز ما روزبهروز کاهش مییابد، خواندن تفریحی به ویژه در میان کودکان و نوجوانان به پایینترین حد خود در دو دهه گذشته رسیده است. تنها یک سوم از افراد هشت تا هجده ساله در بریتانیا اعلام کردهاند که در اوقات فراغت از مطالعه لذت میبرند و این کاهش ۳۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۰۵ نشاندهنده بحران جدی در عادتهای مطالعه است. بزرگسالان نیز وضعیتی بهتر ندارند: تنها حدود نیمی از آنها به طور منظم کتاب برمیدارند و تعداد کمی از والدین برای فرزندان خردسال خود مطالعه میکنند.
با این حال، مطالعه مزایای فراوانی دارد. کودکانی که از سنین پایین مطالعه میکنند، احتمال بیشتری برای کسب تحصیلات عالی و پیشرفت اجتماعی دارند. آنها توانایی همدلی، خلاقیت و قدرت تخیل بالاتری پیدا میکنند و حتی خواندن میتواند سطح شادی و رضایت فردی آنها را افزایش دهد.
در پاسخ به این بحران، در سال ۲۰۲۶ یک کمپین ملی گسترده با عنوان «سال ملی مطالعه» آغاز شده است. این طرح با حمایت وزارت آموزش و بیش از شصت شریک از جمله خیریهها، نهادهای ادبی و حامیان مالی، برنامههای متعددی اجرا میکند: کارت کتابخانه برای نوزادان، توزیع ۷۲,۰۰۰ کتاب جدید به نیازمندان، اختصاص بستهای ۲۷.۵ میلیون پوندی برای کتابخانهها و حتی بخشش ۱۵,۰۰۰ کتاب دیرکرد در کتابخانههای ساوفک. هدف اصلی همه این اقدامات جلوگیری از انقراض کتابخوانهاست. همچنین خیریه «اتاق مطالعه ملکه» که امسال پنجمین سالگرد خود را جشن میگیرد، بیش از ۱۸۶,۰۰۰ علاقهمند به کتاب را در بیش از ۱۸۰ کشور به هم متصل کرده و با فعالیتهای گسترده خود به ترویج قدرت کتاب و مطالعه کمک میکند.
با وجود تمام مزایا و تلاشها، گاهی زندگی روزمره مانع مطالعه میشود. اما نویسندگان برجستهای از جمله ایان مکایوان، هلن فیلدینگ، سلمان رشدی، اندرو میلر، کیت موس، ایان رانکین، تسا هدلی، تام فلتچر، ژانت وینترسون، ملوری بلکمن، دیوید میچل، الیف شافاک، تیم بووری، آدام ویموث و رابین استیونز، راهکارها و تجربیات عملی خود را برای حفظ علاقه به مطالعه به اشتراک گذاشتهاند.
ایان مکایوان توصیه میکند: اگر فکر میکنید به اندازه کافی مطالعه نمیکنید، با یک داستان کوتاه شروع کنید، کوتاه اما جذاب، مانند «دوست بازیافته» نوشته فرد اولمن، که شما را خسته نمیکند اما میتواند شما را درگیر کند. (این کتاب با ترجمه مهدی سحابی از سوی نشر ماهی منتشر شده است)
هلن فیلدینگ میگوید: «بکهامها را گوگل نکنید!» یا به خرید آنلاین یا نگاه کردن به صفحهنمایشها مشغول نشوید. غرق شدن در یک کتاب خوب تجربهای است که هیچ چیز دیگر جای آن را نمیگیرد؛ شما باید با تخیل خود همه صداها، تصاویر و احساسات را بسازید. همچنین توصیه میکند کتابهایی را نخوانید که صرفاً به دلیل سنگینی و دشواری خود شما را وادار به ادامه میکند، بلکه کتابهایی را انتخاب کنید که از خواندن آنها لذت میبرید و گاهی کلاسیکها را هم در برنامهتان بگنجانید.
سلمان رشدی بر شکلگیری عادت مطالعه تأکید میکند: هر روز ۱۵ دقیقه در زمان مشخصی کتاب بخوانید و اگر از کتاب لذت نمیبرید، آن را کنار بگذارید و کتاب دیگری انتخاب کنید. هدف لذت بردن است، نه کتاب خاص.
اندرو میلر توصیه میکند محیط مطالعه را راحت کنید: صندلی مناسب، نور کافی، میز کوچک برای چای یا عینک و حتی روبای مطالعه برای تابستان و زمستان میتواند تجربه خواندن را لذتبخشتر کند.
کیت موس میگوید: به غریزه خود اعتماد کنید؛ اگر کتابی شما را جذب نمیکند، کنار بگذارید و چیزی دیگر بخوانید. لذت بردن از خواندن مهمترین نکته است.
ایان رانکین یادآوری میکند که زمانهایی را برای مطالعه مشخص کنید، تلفن همراه را کنار بگذارید و کتاب را در نقاط استراتژیک خانه قرار دهید تا به جای دستگاه، کتاب را بردارید.
تسا هدلی تأکید دارد که خواندن نباید به یک وظیفه تبدیل شود؛ با یک فنجان چای یا نوشیدنی، کفشها را درآورید و در صندلی یا مبل راحتی خود لم دهید و از دنیای کوچک خود خارج شوید و با کتاب به جهانهای دیگر سفر کنید.
تام فلتچر پیشنهاد میدهد که خواندن محدود به کتابهای سنتی نیست؛ داستانها در شعر، کمیک، رمانهای تصویری و کتابهای صوتی نیز وجود دارند و میتوانند همراه با خانواده در سفرهای روزانه لذتبخش باشند.
ژانت وینترسون میگوید: اگر کتابی واقعاً دوست داشتید، دوباره آن را بخوانید و سپس از دوستان خود کتابی که آنها دوست داشتهاند بگیرید و بخوانید. همچنین مطالعه روزانه یک شعر کوتاه مانند نوشیدن یک شات اسپرسو یا یک نوشیدنی شبانه است.
ملوری بلکمن توصیه میکند که برای لذت بخوانید؛ هر کتاب، رمان گرافیکی یا کتاب صوتی که شما را خوشحال میکند، مطالعه کنید و از آن لذت ببرید.
دیوید میچل پیشنهاد میدهد دفترچهای برای ثبت کتابها و یادداشت نکات مهم کنار دست داشته باشید و پس از مطالعه، یادداشتها را مرور و حفظ کنید.
الیف شافاک میگوید کتابها همراهان عزیز ما هستند و خواندن فرصتی برای تجربه زندگی از دید دیگران و همدلی با احساسات و رویاهای آنهاست.
تیم بووری توصیه میکند که کتابهای بزرگ و کلاسیک بخوانید و زمان مشخصی برای مطالعه روزانه داشته باشید تا بتوانید بدون مزاحمت تلفن، تمرکز کامل داشته باشید.
آدام ویموث یادآوری میکند که در دورههای شلوغ والدینی، داستانهای هیجانی و پرشمار میتوانند راه بازگشت به عادت مطالعه باشند.
رابین استیونز تأکید دارد که سرگرمی و لذت در خواندن مهمترین معیار است و باید به دنبال داستانهایی باشید که قلبتان را به تپش میاندازد.
این توصیهها نشان میدهد که خواندن، فراتر از یک فعالیت ذهنی، سفری لذتبخش، خلاقانه و روحبخش است که میتواند فرد را به نسخهی بهتری از خود تبدیل کند، تجربه زندگی را غنیتر سازد و مانع از انقراض گونه کتابخوانها شود.
منبع: ایندیپندنت
۵۹۵۹
