به گزارش خبرگزاری برگزیده، خبرها درباره آنچه بلومبرگ به تازگی از تلاش کشورهای مختلف برای اقناع ایران و ایجاد زمینه دسترسی بازرسان آژانس به تأسیسات هستهای کشورمان منتشر کرده است، بدون انتشار متن گزارش بوده و ممکن است باعث برداشت نادرست شود.
بنابر روایت شرق، متن گزارش از این قرار است:
ایران بنا بر گفته دیپلماتها درخواستهای بینالمللی برای همکاری با نهاد بازرسی اتمی سازمان ملل و ازسرگیری گفتوگوهای هستهای با آمریکا را نادیده گرفته است، در حالی که ماهها از بنبست پرتنش پس از حملات هوایی اسرائیل به جمهوری اسلامی گذشته است.
وضعیت برنامه هستهای ایران، از جمله مقدار و محل نامعلوم ذخایر اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی، موضوع نشست هفته آینده در آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین خواهد بود. کشورهای غربی حاضر در آن نشست بنا دارند دستورالعملهای جدیدی برای بازرسان آژانس تنظیم کنند تا وضعیت موجودی هستهای تهران را تعیین کنند، بنا بر گفته سه مقام که به شرط عدم ذکر نام برای بحث درباره اطلاعات محدود این موضوع سخن گفتهاند.
آژانس برای ازسرگیری فوری بازرسیها از سایتهای هستهای ایران آماده است، اما یک دیپلمات ارشد غربی گفت ایران اصرار دارد که این سایتها همچنان پس از حملات هوایی اسرائیل و آمریکا در پنج ماه پیش خطرناک هستند.
آن فرد گفت تهران ممکن است بر این باور باشد که ایجاد تاریکی اطلاعاتی باعث بازدارندگی در برابر حملات بعدی خواهد شد، در حالی که افزود همان کشورها ممکن است این محاسبه را بلوف تلقی کنند و به دلیل نبود ارتباط دست به بمباران بزنند. رافائل ماریانو گروسی مدیرکل آژانس در ماه سپتامبر گفت همکاری با بازرسان او برای کاهش خطر حملات نظامی دوباره حیاتی است.
اجماع درباره گام بعدی در حال فروپاشی است، چون برخی کشورهای غربی میکوشند با محروم کردن دانشمندان ایرانی از دسترسی به همکاریهای فنی آژانس در حوزههایی مانند پزشکی هستهای فشار بیشتری بر ایران وارد کنند، بنا بر گفته دیپلماتها. کشورهای دیگر هشدار میدهند قطع کامل حمایت میتواند نتیجه معکوس داشته باشد و خطر خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای را افزایش دهد.
کار هستهای ایران دهههاست موجب نگرانی غرب شده است، و تنشهای مربوط به ماهیت برنامه اتمی ایران که به دهه ۱۹۵۰ بازمیگردد، بارها بازار جهانی نفت را لرزانده و دورههایی از تنش و آشتی میان آمریکا و ایران را رقم زده است. جمهوری اسلامی همواره قصد ساخت سلاح هستهای را رد کرده است، و میگوید سرعتگیری غنیسازی اورانیوم پاسخی به تصمیم دانلد ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش برای خروج از توافق تاریخی ۲۰۱۵ و اعمال تحریمهای شدید علیه اقتصاد ایران بوده است.
ایران پیش از حملات ماه ژوئن به اندازه کافی اورانیوم با غنای بالا در اختیار داشت تا به سرعت حدود دوازده کلاهک هستهای تولید کند. از آن زمان به بعد آژانس رد پای مواد را از دست داده است، و گروسی میگوید این ناآگاهی موضوعی بسیار نگرانکننده است.
تصاویر ماهوارهای اخیر فعالیت ایران را در اطراف سایتهای بمبارانشده فردو، نطنز و اصفهان نشان میدهد. بازرسان آژانس مطمئن نیستند این فعالیتها صرفاً عملیات پاکسازی باشد یا احتمالاً شامل جابهجایی ذخایر اورانیوم هم بشود.
بیانیهای که اوایل این هفته از سوی کشورهای گروه هفت منتشر شد از ایران خواست همکاری کامل با آژانس را ازسر گیرد و وارد گفتوگوهای مستقیم با دولت ترامپ شود. بنا بر گزارش خبرگزاری مهر، سخنگوی وزارت خارجه ایران این درخواست را به دلیل آنکه محکومیتی نسبت به حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات ایران در آن وجود نداشت رد کرد.
علی لاریجانی دبیر شورای امنیت ایران در بیانیهای اوایل این هفته گفت «هیچ پیام جدیدی به آمریکا منتقل نشده است». او گفت دلیل ارسال نشدن پیام جدید این است که مذاکرات قبلی پیشتر انجام شده بود، و طرف مقابل تمایلی برای رسیدن به توافق نشان نداده بود.
۲۱۹
