به گزارش خبرنگار برگزیده در کرمانشاه، تقویم ایران روزهای غرورآفرین و پر معنی بسیاری را در خود جای داده است؛ اما وقتی به چهاردهمین روز از مردادماه میرسیم، صفحات تاریخ کشورمان به یکی از مهمترین دستاوردهای مردم ایران در عرصه آزادی و عدالت اشاره میکند؛ صدور فرمان مشروطیت. فرمانی که نه تنها سرآغاز فصلی نو در نظام حکومتی ایران شد، بلکه از زوایای مختلف بر زیست اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ملت ایران نیز اثرگذار شد. این روز همچنین به یادآور «روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی» نیز بدل گشته است؛ روزی که بار دیگر ضرورت توجه به ارزشهای والای انسانی، آزادگی و احترام به کرامت بشر را یادآور میشود.
نگاهی به فرمان مشروطیت؛ صدایی از بطن تاریخ
صدور فرمان مشروطه در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ شمسی، نقطه عطفی در تاریخ ایران به شمار میرود. این فرمان تاریخی به امضای مظفرالدین شاه قاجار و با تلاش و مجاهدت پیگیرانه مردم، علما، روشنفکران و پیشگامان جنبش عدالتخواهی، سنگ بنای مجلس شورای ملی را گذاشت و حرکت ایران را به سوی شکلگیری یک حکومت مردمسالار و بر پایه قانون تسریع بخشید.
فرمان مشروطیت، در حقیقت روایت بلند خیزش ملتی است که برخاست تا از استبداد و سلطه بیپایان دور شود و صدای آزادیخواهی را در تار و پود سرزمین خویش طنینانداز سازد.
مجلس شورای ملی، آزادی مطبوعات، قانونگرایی و مشارکت ملت در مدیریت سرنوشت خود، میراث ارزشمند مشروطه برای نسلهای آینده است و باید همچنان مورد توجه و پاسداشت قرار گیرد.
روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی؛ نگاهی جهانی با ریشههای بومی
۱۴ مرداد در تقویم جمهوری اسلامی ایران به عنوان «روز حقوق بشر اسلامی و کرامت انسانی» نیز نامگذاری شده است تا ضمن یادآوری اصول ارزشی و انسانی نهفته در آموزههای اسلامی، نگاه دوبارهای به حقوق بنیادین انسانها و احترام به حرمت و شخصیت آنها شود.
در حالی که نهادهای بینالمللی و سازمان ملل متحد روزی به نام حقوق بشر در مدار جهانی معرفی میکنند، جمهوری اسلامی ایران، با تاکید بر اصول عدالت اجتماعی و کرامت انسانی برخاسته از تعالیم دین مبین اسلام، بر ضرورت توجه به ارزشهای بومی و اسلامی در حوزه حقوق بشر پای میفشارد؛ ارزشهایی که اصل را بر برابری، عزت، عدالت، رحمت و پاسداشت کرامت ذات انسان میگذارند.
اهمیت این روز؛ از درسهای گذشته تا نیازمندیهای امروز
۱۴ مرداد فرصت مغتنمی است برای یادآوری جایگاه ملت ایران در تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی. فرمان مشروطه و توجه به حقوق بشر اسلامی، هر دو حامل یک پیام واحد هستند؛ حفظ حقوق، حرمت و آزادی انسانها باید همواره در صدر نگرش مسئولان و مردم باشد. امروز بیش از هر زمان دیگر، کشور و جامعه ما نیازمند ترویج فرهنگ قانونگرایی، توجه به حقوق مردم، کرامت انسانی و رعایت اصول اخلاقی در مناسبات اجتماعی و حکمرانی است.
بدون شک، احیای همین ارزشهاست که میتواند زمینهساز رشد و تعالی جامعه، کاهش آسیبهای اجتماعی و عبور از بحرانها و مشکلات پیش روی کشور باشد.
کرامت انسانی در آموزههای اسلامی
یکی از مهمترین اصولی که در متون دینی و اسلامی بارها مورد تاکید قرار گرفته است، حفظ کرامت و منزلت هر انسان، صرف نظر از رنگ، نژاد، مذهب و موقعیت اجتماعی است. قرآن کریم در سوره اسرا، آیه ۷۰ میفرماید: «و لقد کرمنا بنی آدم…» یعنی بدون تردید ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم.
بر همین مبنا، حقوق بشر اسلامی، چنانکه در بیانیه قاهره درباره حقوق بشر در اسلام آمده، نهتنها از دیدگاه حق محور و وظیفه محور فاصله نمیگیرد، بلکه با توجه به مسئولیت انسانی در قبال خود، جامعه و پروردگار، جایگاه ویژهای برای عدالت و رحمت قائل است.
پیوند گذشته و امروز؛ میراث مشروطه و وظیفه ما
شاید امروز، پس از گذشت بیش از یک قرن از صدور فرمان مشروطیت، شرایط زمان و مکان تغییر کرده باشد؛ اما راه و پیام عدالتخواهی و احترام به حقوق ملت، همچنان پررنگ و لازمالاتباع باقی مانده است.
اگر روزگاری پدران ما برای مجلس قانونگذار و حاکمیت قانون مبارزه کردند، امروز وظیفه ماست که استقلال، آزادی و کرامت انسانی را به عنوان ارکان اساسیِ جامعه مدنی حفظ کرده و تقویت کنیم.
