بازنگری در سند نهضت مطالعه مفید پس از ۱۳ سال

مهدی رمضانی، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران،‌ از بازنگری و تدوین دوباره سند نهضت مطالعه مفید خبر داد و گفت:‌ سند نهضت مطالعه مفید که در سال 1389 به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای فرهنگی عمومی رسیده و برای مدت کوتاهی نیز اجرایی شده بود، دارای کمیته، ساختار و کارگروه‌هایی بود‌، اما اجرای آن، به دلیل برخی نقایص ساختاری و تعریف نشدن بعضی مفاهیم، متوقف شد. زمانی که من مسئولیت دبیرکلی نهاد را بر عهده گرفتم، اجرای این سند عملاً متوقف شده بود.

وی ادامه داد:‌ سندی دیگری هم که شورای فرهنگ عمومی در اواخر دولت قبل در سال 1396 به تصویب رسانده بود «سند ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی» نام داشت که آن هم اجرایی نشد. بخشی از اشکالات این دو سند‌، ماهوی و بخشی نیز به تغییر فضای اجرا و وزن دستگاه‌ها و ساختارهای اجرایی بازمی‌گشت‌. به همین دلایل، در اجرا به نتیجه نمی‌رسید؛ برای نمونه، عنوان «مطالعه مفید»، به دلیل تببین نشدن مفهوم آن، باید تغییر می‌کرد.

رمضانی تصریح کرد:‌ در دولت فعلی‌، وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر محترم شورای فرهنگ عمومی پی‌گیر اجرای سند نهضت مطالعه مفید شدند. نهاد کتابخانه‌ها مجموعه نکات و ایرادات ماهوی و روشی درباره این اسناد را مطرح کرد و مقرر شد که اصلاحاتی در آنها انجام شود.

وی ادامه داد:‌ در این راستا پیش‌نویس «سند ملی ترویج خواندن» را تقدیم شورای فرهنگ عمومی کردیم که امیدوارم در اولین جلسه شورا بررسی شود تا در اجرا به نتایج بهتری برسیم.
عضو شورای فرهنگ عمومی درباره تغییرات انجام شده در پیش‌نویس سند، نسبت به نسخه پیشین گفت:‌ تغییرات مفصل و بنیادی در سند پیشنهاد شده است. در سه حوزه ساختار، هدف‌گذاری‌ها و تکالیف دستگاه‌ها تغییراتی ایجاد شده است. پیش از این، ریاست کمیته اجرایی با دبیرکل نهاد بود که ما پیشنهاد دادیم ریاست بر عهده وزیر فرهنگ باشد و دبیرخانه آن در نهاد مستقر شود و امور اجرایی را نهاد بر عهده داشته باشد. در محتوا نیز تلاش کردیم شعاری عمل نکنیم و به موازین کاربردی بیش از پیش توجه کنیم. بازه اجرای سند 5 ساله است و بعد از 5 سال باید حتماً، به منظور ارزیابی کیفیت اجرای آن، بازنگری شود.

وی با بیان این مطلب که تلاش کردیم‌، نگاه واقع‌بینانه و مبتنی بر شرایط روز در سند لحاظ شود،‌ گفت: در پیش‌نویس سند اشاره شده است که «مواد خواندنی» صرفاً شامل کتاب نمی‌شود. همچنین تکالیف عجیب و غریب و غیرقابل تحقق برای دستگاه‌ها تعریف نشده و همه کاربردی است؛ برای نمونه، برای وزارت آموزش و پرورش، تکلیف اتصال مدارس به کتابخانه‌های عمومی،‌ ایجاد زنگ خواندن و ضرورت آموزش معلمان در حوزه کتاب و کتابخوانی را مد نظر قرار داده‌ایم. توجه دانشگاه‌ها به مفهوم ترویج خواندن‌، توجه صدا و سیما به تولید برنامه‌‌های مرتبط و … از جمله دیگر موارد افزوده‌شده به این سند است.

/