به گزارش خبرگزاری برگزیده، بازار جهانی نفت روز چهارشنبه شاهد ادامه روند نزولی قیمتها بود؛ روندی که از ابتدای هفته و همزمان با کاهش تنشهای منطقهای آغاز شده و اکنون قیمتها را به پایینترین سطوح چهار ماه گذشته رسانده است.
فعالان بازار معتقدند مجموعهای از عوامل سیاسی و اقتصادی از جمله افزایش امیدها به عادی شدن تردد نفتکشها در تنگه هرمز، احتمال بازگشت نفت ایران به بازار جهانی و کاهش نگرانیها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه، مهمترین محرک افت قیمتها در روزهای اخیر بودهاند.
بر اساس گزارش رویترز، بهای نفت خام برنت در معاملات روز چهارشنبه با کاهش ۱.۸ درصدی به ۷۵ دلار و ۷۱ سنت در هر بشکه رسید. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افت ۱.۵ درصدی در محدوده ۷۲ دلار و ۱۳ سنت معامله شد.
نفت برنت در مقاطعی از معاملات حتی تا سطح ۷۵ دلار و ۶۰ سنت نیز عقب نشست که پایینترین قیمت از ۲۷ فوریه محسوب میشود.
نفت خام آمریکا نیز به کمترین سطح خود از اوایل مارس رسید؛ موضوعی که نشان میدهد بخش مهمی از نگرانیهای ناشی از بحران اخیر در حال تخلیه شدن از بازار است.
تحلیلگران معتقدند بازار اکنون بیش از آنکه نگران اختلال در عرضه باشد، در حال قیمتگذاری سناریوی افزایش عرضه نفت است. معاملهگران بر این باورند که اگر روند مذاکرات میان تهران و واشنگتن ادامه پیدا کند و محدودیتهای صادراتی ایران کاهش یابد، نفت بیشتری وارد بازار جهانی خواهد شد؛ مسئلهای که میتواند تعادل عرضه و تقاضا را به نفع مصرفکنندگان تغییر دهد و فشار بیشتری بر قیمتها وارد کند.
تیم واتر، تحلیلگر ارشد بازار انرژی، معتقد است سرمایهگذاران در حال ارزیابی سناریوی بازگشت تدریجی نفت ایران به بازارهای جهانی هستند.
به گفته او، در صورت کاهش تحریمها، ایران میتواند به سرعت صادرات خود را افزایش دهد؛ زیرا بخشی از نفت تولیدی از قبل در مخازن ذخیره شده یا روی نفتکشها آماده عرضه است.
همین موضوع باعث شده بسیاری از معاملهگران احتمال افزایش عرضه در هفتههای آینده را جدی بگیرند.
رویترز همچنین گزارش داده است که قیمت نفت طی روزهای اخیر تحت تأثیر معافیت ۶۰ روزه تحریمی اعطا شده از سوی آمریکا به ایران و همچنین کاهش تنشهای منطقهای قرار گرفته است.
این تحولات باعث شده بخش مهمی از ریسک ژئوپلیتیکی که در هفتههای گذشته به بازار نفت تحمیل شده بود، از بین برود. در نتیجه سرمایهگذاران به جای تمرکز بر خطر کمبود عرضه، نگاه خود را متوجه احتمال ورود بشکههای جدید نفت به بازار کردهاند.
عامل مهم دیگر در کاهش قیمت نفت، بهبود شرایط حملونقل دریایی در تنگه هرمز است؛ آبراهی راهبردی که حدود یکپنجم مصرف نفت جهان از آن عبور میکند.
هرگونه تنش یا اختلال در این مسیر میتواند به سرعت قیمتها را در بازارهای جهانی افزایش دهد و هزینه انرژی را برای بسیاری از کشورها بالا ببرد. به همین دلیل تحولات هرمز همواره یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر بازار نفت محسوب میشود.
براساس گزارش رویترز، دادههای رهگیری کشتیها نشان میدهد چندین ابرنفتکش که در روزهای گذشته در انتظار عبور از تنگه هرمز بودند، حرکت خود را از سر گرفتهاند.
همچنین سازمانهای بینالمللی دریانوردی از آغاز برنامهای برای عبور صدها کشتی متوقفشده در منطقه خبر دادهاند. این تحولات باعث شده نگرانیها درباره اختلال در صادرات نفت خلیج فارس به شکل محسوسی کاهش پیدا کند.
در همین حال، عمان و ایران نیز توافق کردهاند گفتوگوها درباره مدیریت تردد دریایی در تنگه هرمز را ادامه دهند؛ اقدامی که از نگاه بازار نشانهای مثبت برای حفظ ثبات در این گذرگاه حیاتی محسوب میشود.
کارشناسان معتقدند هرچه اطمینان نسبت به امنیت مسیرهای کشتیرانی بیشتر شود، بخشی از «حق بیمه ریسک» که در هفتههای گذشته وارد قیمت نفت شده بود، از بین خواهد رفت.
اما در کنار گزارشهای رویترز، شبکه CNBC نیز از افزایش خوشبینی سرمایهگذاران نسبت به بازگشت شرایط عادی در هرمز خبر داده است.
بر اساس این گزارش، سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام کرده بیش از ۱۱ هزار دریانورد و دهها کشتی که طی روزهای گذشته در خلیج فارس سرگردان بودند، پس از دریافت تضمینهای امنیتی لازم به تدریج عبور خود از تنگه هرمز را آغاز خواهند کرد.
آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بینالمللی دریانوردی، اعلام کرده است که تمامی تضمینهای لازم برای ناوبری ایمن فراهم شده و عملیات عبور کشتیها با همکاری ایران، عمان، کشورهای ساحلی منطقه، ایالات متحده و شرکتهای کشتیرانی در حال انجام است.
این خبر از نگاه معاملهگران به معنای کاهش ریسک اختلال در صادرات نفت خاورمیانه است؛ موضوعی که فشار فروش در بازار نفت را تشدید کرده است.
در همین حال، بازار با یک خبر سیاسی دیگر نیز مواجه شد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال به شدت از شرکتهای نفتی آمریکا انتقاد کرد و مدعی شد که کاهش قیمت نفت خام هنوز در قیمت بنزین مصرفکنندگان آمریکایی منعکس نشده است.
ترامپ در این پیام نوشت شرکتهای بزرگ نفتی قیمت سوخت را متناسب با کاهش شدید قیمت نفت پایین نمیآورند و در نتیجه مصرفکنندگان آمریکایی متضرر میشوند. او حتی از وزارت دادگستری آمریکا خواست بررسی این موضوع را در دستور کار قرار دهد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که قیمت نفت طی روزهای اخیر بخش مهمی از رشد ناشی از تنشهای منطقهای را از دست داده است.
با این حال کارشناسان انرژی معتقدند اظهارات ترامپ بیشتر جنبه سیاسی دارد. کارن یانگ، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا، در گفتوگو با CNBC تأکید کرد که انتقال کاهش قیمت نفت خام به پمپبنزینها فرآیندی زمانبر است و عوامل مختلفی از جمله مالیاتهای ایالتی، هزینه پالایش و شبکه توزیع بر قیمت نهایی بنزین اثر میگذارند.
به گفته وی، کاهش قیمت نفت خام معمولاً با چند هفته تأخیر خود را در قیمت سوخت نشان میدهد و انتظار واکنش فوری بازار خردهفروشی سوخت چندان واقعبینانه نیست.
در کنار تحولات ژئوپلیتیکی، معاملهگران بازار نفت به وضعیت ذخایر نفت آمریکا نیز توجه ویژهای دارند. طبق دادههای منتشر شده، ذخایر نفت خام آمریکا در هفته گذشته کاهش یافته است.
هرچند افت ذخایر معمولاً از قیمت نفت حمایت میکند، اما در شرایط فعلی نگرانیهای مربوط به تقاضا و افزایش احتمالی عرضه جهانی اثر پررنگتری بر بازار داشته است.
فعالان حوزه لجستیک و حملونقل نیز معتقدند هرچند بازگشایی مسیر هرمز میتواند بخشی از فشارهای زنجیره تأمین جهانی را کاهش دهد، اما بازگشت کامل شرایط به وضعیت عادی به زمان نیاز دارد.
در هفتههای اخیر بسیاری از کشتیها با تأخیرهای طولانی مواجه شده بودند و بخشی از ظرفیت حملونقل هوایی و دریایی منطقه نیز تحت تأثیر تنشها قرار گرفته بود.
در واقع، آنچه اکنون بازار نفت را هدایت میکند، کاهش تدریجی ریسکهای ژئوپلیتیکی و چشمانداز افزایش عرضه نفت در بازار جهانی است.
سرمایهگذاران بر این باورند که اگر روند مذاکرات ادامه یابد، تردد نفتکشها در هرمز به طور کامل عادی شود و صادرات نفت ایران افزایش پیدا کند، بازار جهانی نفت در ماههای آینده با عرضه بیشتری مواجه خواهد شد.
به همین دلیل بخش عمده رشد قیمتی ناشی از تنشهای اخیر از بین رفته و نفت به سطوحی بازگشته است که پیش از آغاز بحران منطقهای مشاهده میشد. اکنون معاملهگران بیش از هر زمان دیگری چشم به تحولات دیپلماتیک و وضعیت صادرات نفت خاورمیانه دوختهاند؛ عواملی که میتوانند مسیر قیمتها را در نیمه دوم سال تعیین کنند.
۲۲۳۲۲۴
