دنی سترنوویچ، پژوهشگر ارشد برنامه ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)، در واکنش به حملات تازه آمریکا علیه ایران درباره آینده روابط تهران و واشنگتن در شبکه ایکس نوشت:
بار دیگر به همان پرسش بنیادین میرسیم؛ دولت آمریکا در نهایت چه هدفی را دنبال میکند؟
اگر اولویت واشنگتن رسیدن به توافقی پایدار با ایران باشد، باید بپذیرد که بازگشت به شرایطی که پیش از ۲۸ فوریه بر تنگه هرمز حاکم بود، دیگر واقعبینانه نیست. از نگاه تهران، جنگ قواعد بازی را تغییر داده و جمهوری اسلامی بعید است تنها در نتیجه افزایش فشارها، از مواضع جدید خود عقبنشینی کند.
در مقابل، اگر هدف اصلی آمریکا احیای وضعیت پیشین در تنگه هرمز باشد، باید این واقعیت را نیز بپذیرد که چنین مسیری، شانس دستیابی به توافق با ایران را بهطور محسوسی کاهش میدهد و در عوض، خطر بازگشت تنشها و تشدید درگیری میان دو طرف را افزایش خواهد داد.
به بیان دیگر، واشنگتن دیگر نمیتواند هر دو هدف را بهطور همزمان دنبال کند. دولت آمریکا ناگزیر است میان دستیابی به یک توافق پایدار با ایران و بازگرداندن شرایط گذشته در تنگه هرمز، یکی را بهعنوان اولویت اصلی خود انتخاب کند.
تفاهمنامه کنونی نیز، مانند بسیاری از توافقهای موقت در بحرانهای دیگر، با هدف حفظ روند دیپلماسی و جلوگیری از شکست مذاکرات، در زمانی کوتاه به دست آمد. با این حال، مهمترین اختلافات همچنان پابرجاست. مسائلی مانند لبنان و تنگه هرمز موضوعاتی حاشیهای نیستند، بلکه در مرکز محاسبات راهبردی تهران و واشنگتن قرار دارند و تا زمانی که درباره آنها راهحلی پیدا نشود، چشمانداز دستیابی به توافقی پایدار نیز همچنان مبهم خواهد ماند.
از سوی دیگر، شواهد نشان میدهد جنگ اخیر تغییری اساسی در نگاه رهبران ایران ایجاد نکرده است. اگر تغییری رخ داده باشد، بیش از هر چیز به تقویت عزم تهران برای دفاع از آنچه منافع بنیادین خود میداند، انجامیده است.
در چنین شرایطی، بعید است حملات نظامی محدود به خاک ایران بتواند رویکرد تهران در قبال تنگه هرمز را تغییر دهد. برعکس، این اقدامات احتمالاً دو طرف را بیش از گذشته از مسیر دستیابی به یک توافق مذاکرهشده دور خواهد کرد؛ توافقی که دستکم در سطح اصول، همچنان به نظر میرسد هم تهران و هم واشنگتن آن را بر ادامه تنش ترجیح میدهند.
این همان واقعیت دشواری است که سیاستگذاران آمریکایی ناگزیرند با آن روبهرو شوند؛ واقعیتی که نشان میدهد معادلات پس از جنگ دگرگون شده و بازگرداندن شرایط به وضعیت گذشته، دیگر گزینهای واقعبینانه نیست.
315
