به گزارش برگزیده، روزنامه وال استریت ژورنال نوست جنگ در خاورمیانه نه تنها منابع نظامی ایالات متحده را بلعیده، بلکه محدودیتهای ابزار سختافزاری این کشور را آشکار کرده است. سران کشورهای اروپایی و آسیایی اکنون با این پرسش بنیادی مواجه شدهاند که آیا افول ساختار صنعتی، بیثباتی استراتژیک و شکافهای سیاسی داخلی در واشنگتن، قدرتی را که توانایی ورود قاطعانه به جبهههای مختلف در اروپا، خاورمیانه و شرق آسیا را داشته باشد، تضعیف کرده است یا خیر.
متیو کرونیگ، پژوهشگر ارشد در شورای اتلانتیک، در اینباره میگوید: «بازدارندگی از دو مولفه توانمندی و اعتبار تشکیل میشود. پیشتر سوال اصلی درباره اعتبار آمریکا بود که آیا وارد عمل میشود یا خیر، اما اکنون گزارشها درباره تخلیه سریع مهمات نشان میدهد که توانمندی آمریکا دچار چالش شده و دشمنان آن را ضعیفتر از گذشته فرض میکنند.»
کاهش ذخایر استراتژیک و هشدارهای اندیشکدههای نظامی
تحلیلگران نظامی حساب کردهاند که در برخی از دستهبندیهای کلیدی، ذخایر تسلیحاتی آمریکا به شدت کاهش یافته و بازسازی آنها نیازمند سالها زمان است.
بر اساس گزارش مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، ایالات متحده بیش از ۵۰ درصد از ذخایر پیش از جنگ خود در زمینه سامانه پدافندی پاتریوت و تاد را مصرف کرده است. همچنین حدود یکسوم از آرایه موشکهای کروز دوربرد مانند تاماهاوک و JASSM شلیک شدهاند.
در همین حال، مطالعات شورای روابط خارجی هشدار میدهد که «آرایه تسلیحاتی آمریکا تخلیه شده و دیگر ظرفیت بازدارندگی در برابر حمله احتمالی چین به تایوان را ندارد.» بر پایه این گزارش، واشنگتن باید بلافاصله ظرفیت تولید انبوه موشکهای دقیق را به حالت زمان جنگ درآورد، چرا که انتظار تا زمان وقوع درگیری بسیار دیر خواهد بود.
در پاسخ به این گزارشها، آنا کلی، معاون سخنگوی کاخ سفید، هرگونه کمبود تسلیحاتی را رد کرده و اعلام کرد: «نیروهای نظامی ایالات متحده مهمات و ذخایر کافی برای تحکیم اهداف استراتژیک دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا دارند و عملیاتهای اخیر نشان داد دست درازی به آمریکا چه عواقبی دارد.»
همچنین شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، تاکید کرد: «ادعاها مبنی بر کمبود مهمات در آمریکا نادرست است و ارتش آمریکا قویترین نیروی رزمی روی زمین باقی مانده است.»
با این وجود، یون سان، مدیر برنامه چین در مرکز استیمسون، معتقد است انکار واشنگتن غیرمنتظره نیست: «آمریکا هرگز کمبود مهمات خود را تایید نخواهد کرد، اما بازدارندگی در چشم ناظر است. اگر تایوان احساس کند آمریکا توان و اراده دفاع از آن را ندارد، ممکن است تسلیم فشارهای پکن شود.»
چالش موشکهای بالستیک و نابرابری در پایه صنعتی-دفاعی
یکی از حادترین بخشهای بحران پدافندی غرب، نابرابری شدید میان میزان تولید موشکهای بالستیک توسط کشورهای متخاصم و توان تولید رهگیرهای پدافندی در غرب است.
به گفته جان بو، استاد گروه مطالعات جنگ در کینگز کالج لندن، نقص در ذخایر رهگیرهای موشکی، پیامدهای مستقیمی بر امنیت خاورمیانه، اروپا و آسیا باقی گذاشته است. گزارشها نشان میدهد روسیه به تنهایی در حال حاضر ماهیانه بیش از ۱۰۰ موشک بالستیک و تعداد مشابهی موشک کروز تولید میکند. این میزان تولید از سوی جبهه مخالفان غربی، چندین برابر کل ظرفیت ساخت رهگیرهای پدافندی در غرب است؛ به ویژه با توجه به این قاعده نظامی که برای انهدام هر موشک بالستیک معمولاً به دو یا سه موشک رهگیر نیاز است.
نیکو لانگه، مقام سابق وزارت دفاع آلمان و مدیر اندیشکده ایریس، این وضعیت را یک اشتباه استراتژیک در برنامهریزی غرب میداند: «دشمنان ما در شرایط جنگی فکر و تولید میکنند، اما ما در غرب با قوانین زمان صلح و بر پایه محاسبات سود شرکتها رفتار میکنیم. آنها مشکلی در تولید موشک بالستیک ندارند، اما ما در تولید پدافند با بحران روبهرو هستیم.»
سامانههای پدافندی پیشرفته مانند PAC-3 MSE بسیار پیچیده و گرانقیمت هستند و تنها تعداد معدودی شرکت توان ساخت آنها را دارند. شرکت لاکهید مارتین اعلام کرده که سال گذشته ۶۲۰ فروند از این رهگیرها تحویل داده که افزایشی ۲۰ درصدی داشته است، اما این آمار در مقایسه با مصرف بالای آنها در اوکراین و خاورمیانه ناچیز است.
بیاعتمادی متحدان اروپایی و تغییر موازنه در خلیج فارس
تاثیر این فرسایش نظامی در اروپا و خاورمیانه کاملا محسوس است. در اروپا، اتکای تاریخی به چتر امنیتی آمریکا متزلزل شده است. رودریش کیزهوتر، نماینده پارلمان آلمان و سرهنگ بازنشسته، صراحتاً میگوید: «غیررسمی همه میدانیم که آمریکا امنیت خود را برای کشورهای بالتیک یا آلمان به خطر نخواهد انداخت. چتر هستهای و پدافندی آمریکا دیگر وجود ندارد.»
در خلیج فارس نیز کشورهایی مانند عربستان سعودی با ازسرگیری عملیاتهای گسترده علیه ایران مخالفت ورزیدهاند، زیرا ذخایر رهگیر آنها برای محافظت از زیرساختهای حیاتی انرژی در برابر حملات موشکی کافی نیست.
برخی کارشناسان مانند فابیان هوفمان، پژوهشگر ارشد در مؤسسه نروژی مطالعات دفاعی، معتقدند که سامانه پدافند بالستیک به شکلی که پیشتر طراحی شده بود، در عمل پاسخگوی جنگهای مدرن نیست: «حتی متخاصمان ضعیفتر اکنون موشکهای بالستیک نقطهزن در اختیار دارند و توان مالی و صنعتی ایالات متحده هم پاسخگوی جبران ساختاری آن نیست.»
با این حال، لودویک هود، پژوهشگر ارشد در مؤسسه هادسون، بر این باور است که نمایان شدن این ضعف در برابر تهدیدات خاورمیانه میتواند یک زنگ هشدار لازم برای غرب باشد تا پیش از بروز درگیریهای بزرگتر استراتژیک، پایههای صنعتی و پدافندی خود را بازسازی کند.
۴۲/۴۲
