به گزارش برگزیده، خانم مروه شبنم اوروچ از نویسندگان نزدیک به جریان محافظهکار که نسبت به فاصله گرفتن حزب از روح اولیه خود هشدار داده و قائل به دو نوع نسخه یا دو ورژن از حزب عدالت و توسعه یا آکپارتی است. یک آکپارتی اصیل و اولیه که نگرشی اصلاح طلبانه داشت، نسبت به جامعه باز بود و میخواست با همه در ارتباط باشد و در عین حالی دارای انرژی تغییر بود.
به نوشته تسنیم اما نوع و ورژن جدید آکپارتی، حزبی است که دیگر ویژگیهای جنبشی – نهضتی خود را از دست داده و ماهیتی دولتی و دیوانسالارانه دارد.
در همین حال، مهمت آجت از دیگر تحلیلگران نزدیک به اردوغان از زاویهای نزدیک به حکومت، بر اهمیت بازسازی ارتباط حزب با جامعه تأکید کرده و میگوید: «احزاب بزرگ وقتی طولانیمدت در قدرت میمانند، با این خطرات روبرو میشوند: فاصله گرفتن از شهروندان و ناتوان شدن در درک همه ابعاد زندگی روزمره مردم. قرار گرفتن در مرکز قدرت و ناتوان شدن در ارزیابی تحولات سیاسی – اجتماعی در سراسر کشور».
پروفسور دکتر آیدن اونال، یکی دیگر از تحلیلگران نزدیک به حزب عدالت و توسعه است که در تازهترین یادداشت تحلیلی خود، به مشکلات و نارساییهای این حزب پرداخته است.
نکته مهم اینجاست که او یادداشت خود را در روزنامه ینی شفق چاپ آنکارا منتشر کرده که از مهمترین جراید اخوانیهای طرفدار اردوغان و آکپارتی است.
اونال قبلاً به عنوان نماینده پارلمان، مشاور ارشد نخست وزیر و مشاور ارشد رئیس جمهور فعالیت کرده و هم اکنون عضو هیئت مدیره یکی از نهادهای علمی مهم یعنی «شورای تحقیقات علمی و فناوری ترکیه » (TÜBİTAK) است.
بخشهایی از یادداشت مفصل این نویسنده و سیاستمدار مشهور ترکیه را با هم مرور میکنیم:
دو خطر درونی در حزب عدالت و توسعه
سی و سومین نشست مشورتی مرسوم حزب عدالت و توسعه، در ساپانجا برگزار خواهد شد. در این نشست دو روزه، علاوه بر رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و رهبر حزب، اعضای کمیته اجرایی (MYK) و کمیته مرکزی (MKYK)، اعضای کابینه، نمایندگان مجلس و شاخههای زنان و جوانان حضور خواهند داشت.
پس از نشست ساپانجا، حزب عدالت و توسعه در ۱۴ آگوست، بیست و پنجمین سالگرد تاسیس خود را جشن خواهد گرفت. در ۱۸ نوامبر امسال، این حزب، یک دوره ۲۴ ساله بدون گسست از زمامداری و حکمرانی بیوقفه را به پایان خواهد رساند.
با فرا رسیدن پاییز، ترکیه کاملاً وارد فضای انتخاباتی خواهد شد. تنها ۱ تا ۱.۵ سال تا انتخابات بعدی باقی مانده است. انتخابات در وقت قانونی، قرار است حداکثر در ماه مه ۲۰۲۸ برگزار شود، اما حالا برای همه ما قطعی شده که قرار است شاهد برگزاری یک انتخابات پیش از موعد باشیم و فضای سیاسی به طور قابل توجهی داغ خواهد شد.
با نزدیک شدن به انتخابات، رئیس جمهور اردوغان در موقعیت بسیار راحتی قرار دارد. چرا که با تصمیم پارلمان برای برگزاری انتخابات زودهنگام یا اصلاح احتمالی قانون اساسی، اردوغان دوباره نامزد خواهد شد و به راحتی انتخاب خواهد شد.
در منطقهای که در شعلههای آتش فرو رفته و مخالفان اردوغان به جای ارائه یک جایگزین مناسب، در داخل حزبشان درگیر کشمکش هستند، اردوغان بار دیگر بدون حضور یک رقیب جدی، پیروز خواهد شد. بنابراین کار اردوغان آسان است. اما آیا میتوان همین را در مورد حزب عدالت و توسعه گفت؟
خیر.
اردوغان و حزب عدالت و توسعه، مدتی است که از هم جدا شدهاند. در انتخابات محلی ۳۱ مارس، این حزب عدالت و توسعه بود که آرای اندکی دریافت کرد و نه اردوغان.
نتیجه برای مخالفان پیروزی بود و شکستی برای حزب عدالت و توسعه. رأیدهندگان، اردوغان و حزب عدالت و توسعه را در دستههای جداگانه قرار دادند و تصمیم گرفتند از اردوغان حمایت کنند، در حالی که همزمان هشداری جدی به حزب عدالت و توسعه در کمتر از یک سال بعد ارسال کردند.
از زمان انتخابات گذشته، ظرفیت حزب عدالت و توسعه برای تولید و انجام اقدامات سیاسی بیشتر تضعیف شده است. نظرسنجیهای اخیر افکار عمومی نشان میدهد که حمایت از حزب عدالت و توسعه رو به افزایش است.
این افزایش، یا بهتر بگوییم، حرکت رو به بالا، ممکن است فریبنده باشد. برای رأیدهندگانی که به راحتی در صندوقهای رأی به اردوغان رأی میدهند، گزینههای مختلفی، چه از نظر حزب و چه به عنوان وسیلهای برای ارسال هشدار، وجود دارد. اگر حزب عدالت و توسعه در آینده نزدیک این خطر را تشخیص ندهد و به آن رسیدگی نکند، کاهش محبوبیت، تعجبآور نخواهد بود.
ما در مورد حزبی صحبت میکنیم که ۲۵ سال قدمت دارد و ۲۴ سال بدون وقفه در قدرت بوده است. بدون شک، مشکلات پیچیده، درهمتنیده و مزمنی وجود دارد. با این حال، در سالهای اخیر، شاهد بودهایم که رخوت، بیتحرکی، اینرسی و فقدان انسجام بر همه مشکلات دیگر سایه افکنده است.
مشکل حزب عدالت و توسعه پیری نیست، بلکه فقدان نوسازی و تجدید قوای مداوم کادرهای آن است. مشکل حزب عدالت و توسعه خستگی نیست، زیرا میتواند با کادرهای جوان و در یک محیط سیاسی پرتنش، دائماً پرانرژی باقی بماند.
با این حال، توانایی حزب عدالت و توسعه در پیروزی در انتخابات، همراه با فقدان جایگزین، باعث سکون، بیخیالی و تنبلی میشود. این احساس که «اردوغان وارد میدان خواهد شد و در انتخابات پیروز خواهد شد» یا «رأیدهندگان جایگزینی برای ما ندارند» شور و شوق را در درون حزب عدالت و توسعه از بین میبرد.
شکنندگی در انسجام حزب عدالت و توسعه نیز به سطوح قابل لمسی رسیده است. رهبری قوی رئیس جمهور اردوغان اجازه قطبی شدن، اختلافات داخلی یا تجزیه در درون حزب عدالت و توسعه را نخواهد داد.
در واقع، در سنت سیاسی که حزب عدالت و توسعه بر اساس آن بنا شده، هیچ بحثی از «انشعاب داخلی حزب» وجود ندارد. با این حال، این به معنای «انسجام» نیست. در محیطی که هیچ کس صحبت نمیکند، هیچ سیاستی تولید نمیشود و هیچ اقدام سیاسی انجام نمیشود، آزمایش انسجام آسان نیست.
ما از برخی تحریکات و به ویژه از انتخابها، تردیدهایی در مورد انسجام احساس میکنیم. بگذارید یک مثال روشن بیاورم: در مورد مسئله سگهای ولگرد، که تقریباً همه را آزار میدهد، حزب عدالت و توسعه نتوانست یک سیاست و زبان مشترک، تیز و واضح ایجاد کند. سکوت هسته اصلی حزب باعث شده که زبان، سبک و رویکردهای وضع موجود، نخبهگرایانه یا «مدرن» که انتظار میرفت در حزب عدالت و توسعه منحل شوند، تا حد نگرانکنندهای به خط مقدم بیایند.
آیا جلسه مشاوره دو روزه در ساپانجا به مسائل اینرسی، به ویژه در مورد انسجام، خواهد پرداخت؟ امیدوارم. اما لازم است محکمترین اصل حزب عدالت و توسعه را یادآوری کنیم. آن اصل که از زبان خود اردوغان بیان شده، چنین است: «پیروزی از آن خداست. وظیفه ما حرکت به سوی پیروزی است؛ نتیجه در دست خداست.»
حزب عدالت و توسعه مسئولیتهایی فراتر از صرفاً «موفق بودن»، «پیروز شدن» و صدرنشینی در هر انتخابات دارد. بزرگترین آرزوی ما این است که نشست ساپانجا یادآوری این اصول باشد، اصولی که اغلب فراموش میشوند.
۴۲/۴۲
