به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر، جلسه نقد حضوری نمایش «همای» به کارگردانی ابراهیم رهگذر، دوشنبه ۲۳ شهریورماه، به همت کانون ملی منتقدان تئاتر ایران و با همکاری تئاتر شهر، در سالن مشاهیر تئاتر شهر برگزار شد.
در این نشست، آناهیتا زینیوند، رضا آشفته و سعید محبی به بررسی ابعاد مختلف این نمایش پرداختند و درباره پیوند اسطوره، تاریخ و جهان معاصر، جایگاه زن، ساختار دراماتیک و رویکرد اجتماعی اثر سخن گفتند.
آناهیتا زینیوند «همای» را نمایشی متکی بر سه جهان اسطوره، تاریخ و معاصر دانست و گردآوردن این سه جهان را نشانه جسارت کارگردان عنوان کرد. او روایت همای، داراب و بهمن را روان ارزیابی کرد و شخصیت همای را با توجه به جایگاهش در اسطورههای ایرانی، واجد ظرفیتهایی برای بازخوانی وضعیت و مطالبات زن امروز دانست.
رضا آشفته در ادامه، نمایش را در ارتباط با دو نام بزرگ، فردوسی و بهرام بیضایی، مورد بررسی قرار داد و گفت اثر در بخشهایی با جهان این دو همگرایی دارد، اما برخلاف رویکرد رادیکالتر آثار آنان، در نهایت مسیری محافظهکارانه را در پیش میگیرد.
زینیوند بازسازی شخصیت گرگین و ورود سیامک را از نقاط مهم درام دانست و گفت نمایش در رفتوآمد میان جهان اسطوره و جهان معاصر، مسئله تنهایی انسان را نیز دنبال میکند؛ تنهاییای که در شخصیتهایی همچون همای، داراب و گرگین نمود پیدا میکند.
آشفته اما معتقد بود این ظرفیت در بخش معاصر به اندازه بخش اسطورهای دنبال نشده است. او با اشاره به اینکه نمایش در بخش اساطیری نظام مردسالارانه را به چالش میکشد، گفت این رویکرد در بخش معاصر تضعیف میشود و اثر هرچه پیش میرود، از قدرت نقد اجتماعی آن کاسته میشود.
زینیوند همچنین پایان باز نمایش را فرصتی برای درگیر کردن مخاطب با پرسشهای اثر دانست و گفت نمایش در بخش معاصر، موضوعاتی مانند تنهایی و طردشدگی را مطرح میکند، بدون آنکه مدعی حل تمام مشکلات بشر باشد. او نورپردازی بخش اسطورهای و طراحی دکور و عروسکها را از نقاط قوت نمایش برشمرد.
آشفته نیز بخش اسطورهای و عروسکی را از نقاط قوت اثر دانست، اما بخش معاصر را در نوعی بلاتکلیفی ارزیابی کرد. او گفت شدت و جسارت اولیه نمایش در ادامه کاهش پیدا میکند و پایان اثر نیز از قدرت آغاز آن برخوردار نیست.
سعید محبی در ادامه، ظرفیت نمایش برای پیوند دادن اسطوره، تاریخ و وضعیت معاصر را قابل توجه دانست و تأکید کرد این سه جهان برای تأثیرگذاری بیشتر باید در سطح دراماتیک نیز پیوند منسجمتری پیدا کنند. او همچنین ظرفیت شخصیت همای برای طرح مسائل زن، قدرت و جایگاه اجتماعی او را از امکانات مهم اثر دانست.
در جمعبندی این نشست، منتقدان ضمن تأکید بر ظرفیت موضوعی «همای» و نقاط قوت اجرایی آن، بهویژه در بخش اسطورهای و عروسکی، مهمترین ضعف نمایش را کاهش تدریجی قدرت انتقادی و دراماتیک آن در حرکت از جهان اسطوره به جهان معاصر عنوان کردند.
۲۴۲۲۴۳
