به گزارش برگزیده، یسرائیل زیف، ژنرال ذخیره و تحلیلگر نظامی روزنامه عبری «معاریو»، درباره چشمانداز عادیسازی روابط میان تلآویو و ریاض، همزمان با ارجاع توافق همکاری هستهای صلحآمیز میان آمریکا و عربستان به کنگره، در گزارشی با عنوان «عربستان دیگر منتظر اسرائیل نمیماند ـ بهای آن ممکن است سنگین باشد» نوشته است که عربستان عادیسازی روابط با اسرائیل را مشروط به تشکیل کشور فلسطین کرده است، در حالی که توافق هستهای غیرنظامی با آمریکا در حال پیشرفت است.سخن گفت.
به روایت ایسنا؛ روسیا الیوم به نقل از این گزارش آورده است: زیف تاکید کرده است: اسرائیل ممکن است در این شرایط بدون توافق با ریاض و در برابر یک برنامه هستهای پیشرفته سعودی قرار بگیرد. ترامپ، رئیسجمهور آمریکا توافق انرژی هستهای صلحآمیز با عربستان را به کنگره فرستاد و تأکید کرد که این توافق تنها در صورتی اجرایی خواهد شد که عربستان روابط خود را با اسرائیل عادی کند. پاسخ ریاض سریع و قاطع بود: «هیچ عادیسازی بدون تشکیل یک کشور فلسطینی مستقل در مرزهای سال ۱۹۶۷ به پایتختی قدس شرقی وجود نخواهد داشت».
این تحلیلگر نظامی صهیونیستدر ادامه آورده است: برنامه هستهای بخشی از شراکت میان ریاض و واشنگتن است و نباید به اسرائیل مرتبط شود و این موضوع مطلقاً در دستورکار کابینه کنونی بنیامین نتانیاهو قرار ندارد. سعودیها اعلام کردهاند ترجیح میدهند منتظر بمانند و ببینند چه دولتی در اسرائیل تشکیل خواهد شد.
به باور او، این پاسخ دو موضوع اساسی را آشکار میکند:
نخست: عربستان تسلیم دیکتهها نمیشود. شرط آمریکا در متن توافق امضاشده وجود نداشت، بلکه بعداً یک روز پس از امضای توافق در پی اعتراض اسرائیل اضافه شد. ریاض این اقدام را همان چیزی دید که واقعاً بود: ابزاری بداهه برای اعمال فشار، نه یک سیاست واقعی. آمادگی عربستان برای گفتن علنی «نه» به رئیسجمهوری آمریکا، نشاندهنده ارزیابی این کشور از جایگاه اوست؛ درگیری با ایران که عربستان و دیگران بهای سنگینی بابت آن پرداخته و میپردازند موضع ترامپ را در منطقه تضعیف کرده است و سعودیها نقشه را به خوبی میخوانند.
دوم: جنگ موضع ریاض را نرم نکرد، بلکه آن را سختتر کرد. در گذشته، عربستان میتوانست به یک بیانیه، یک افق سیاسی یا یک «مسیر بازگشتناپذیر» بسنده کند اما امروز این کشور خواهان حداکثر امتیاز است. به بیان دیگر، عربستان در پی شکست سیاسی کابینه نتانیاهو به دلیل جنگی است که پایانی ندارد. معنای این اقدام، تقویت مستقیم تشکیلات خودگردان فلسطین و پیروزی غیرمستقیم حماس است. یحیی السنوار، حمله هفتم اکتبر را از جمله با هدف ناکام گذاشتن عادیسازی عربستان انجام داد و پس از سه سال، این هدف بهطور کامل محقق شده است.
به گفته زیف، در اینجا «خطرناکترین تناقض» نهفته است؛ زیرا توافق اکنون در کنگره قرار دارد و ۹۰ روز پس از تشکیل جلسات اجرایی خواهد شد، مگر اینکه مجلس نمایندگان و سنا قطعنامههایی در مخالفت با آن تصویب کنند. این توافق، برخلاف «استاندارد طلایی» که امارات متحده عربی در سال ۲۰۰۹ به آن متعهد شد، غنیسازی اورانیوم یا بازفرآوری سوخت هستهای را ممنوع نمیکند. بنابراین، به گفته او، اسرائیل ممکن است بدترین بخشهای هر دو طرف را دریافت کند: یک برنامه هستهای سعودی که با باز شدن راه برای غنیسازی پیش میرود، بدون عادیسازی روابط، بدون ابزار فشاری که قرار بود عربستان را ملزم کند و با این واقعیت که کنگره دیگر برای اسرائیل اهمیتی قائل نیست.
این ژنرال بازنشسته اسرائیلی معتقد است که این مسأله حاصل سه سال جنگ است. این امر تغییر راهبردی در جایگاه اسرائیل نیست، بلکه کاملاً برعکس است: انزوای سیاسی عمیق، تضعیف یک متحد در کاخ سفید، بازسازی توان حماس و حزبالله و جبههای عربی که حول شرطی سختتر از شرایط پیش از جنگ متحد شده است.
او افزود: ریاض، صریح و بدون ابهام، بهای ادامه جنگ بدون چشمانداز سیاسی را تعیین کرده است؛ بهایی که همین حالا از اسرائیل دریافت میشود و صورتحساب آن بهطور مستمر گرانتر میشود. کسی که تصور میکند میتواند بدون پرداخت هیچ بهایی در عرصه سیاسی، به پیروزی در میدان نبرد ادامه دهد، این هفته پاسخ خود را دریافت کرد؛ نه از سوی یک دشمن، بلکه از سوی یک متحد بالقوه که از ما روی گردانده است.»
ترامپ در ماه ژوئیه اعلام کرده بود که توافق هستهای مشروط به پیوستن عربستان به «پیمانهای ابراهیم» و عادیسازی روابط با اسرائیل خواهد بود. کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید نیز گفته است در صورتی که ریاض به این پیمانها نپیوندد، توافق «لغو شده» محسوب میشود. قرار است این توافق پیش از اجرایی شدن، به مدت ۹۰ روز کاری در کنگره مورد بازبینی قرار گیرد؛ امری که راه را برای دورهای از بحثهای سیاسی فشرده پیرامون این توافق و پیامدهای آن بر گسترش هستهای در منطقه هموار میکند.
315
