به گزارش خبرگزاری برگزیده، بازار کالاهای اساسی در حالی با افزایش قیمت برخی اقلام و کاهش قدرت خرید خانوارها مواجه است که مخاطبان برگزیده در واکنش به گزارش «رمزگشایی از گرانی کالاهای اساسی» از فاصله میان موجودی کالا در بازار و توان مالی مردم برای خرید آن گلایه کردهاند؛ موضوعی که در بخش قابلتوجهی از نظرات، بهعنوان مسئله اصلی بازار مطرح شده است.
یکی از مخاطبان با اشاره به گرانی کالاها نوشت: «معلومه چرا گران شده دیگه.» مخاطب دیگری نیز با اشاره به فراوانی کالاها اما نبود قدرت خرید تأکید کرد: «شکر خدا همه چیز هست برکت فراوانه ولی وقتی نمیتوانی بخری چه فایده دارد؛ زیادی اجناس فقط با حسرت نگاه میکنیم.» این نگاه در چند نظر دیگر نیز تکرار شده و نشان میدهد بخشی از مخاطبان، مسئله اصلی بازار را نه کمبود کالا، بلکه ناتوانی خانوارها در خرید میدانند.
در همین رابطه، یکی از کاربران با انتقاد از ارتباط دادن افزایش قیمت کالاها به نرخ ارز پرسید: «بابا مگه درآمد ما با دلار است که این حرفها را میزنید.» مخاطب دیگری نیز این استدلالها را نوعی توجیه افزایش قیمتها دانست و نوشت: «وقتی دنبال توجیه کردن باشی بلاخره یه بهانه پیدا میشه.»
در مقابل، یکی از کاربران با نگاهی متفاوت به موضوع توضیح داد که فراوانی کالا در بازار لزوماً به معنای وضعیت مناسب مصرفکننده نیست؛ چراکه اگر قیمتها بالا باشد، کالا فروش نمیرود و ممکن است در آینده بخشی از مواد غذایی فاسد یا تاریخ مصرف آنها تمام شود.
انتقاد از افزایش قیمت مواد غذایی نیز بخش دیگری از نظرات مخاطبان بود. یکی از کاربران با صراحت نوشت: «شما دیگه هرجوری میتونید به هر بهانهای بهای مواد غذایی ببرید بالا.» مخاطب دیگری راهکار اصلی را افزایش قدرت خرید مردم دانست و تأکید کرد: «باید فکری به حال افزایش قدرت خرید کنید و السلام.»
در نظری دیگر نیز بر ضرورت توجه همزمان به سطح دستمزدها و قیمتها تأکید شده و آمده است: «ببینید باید حقوق هم بینالمللی در نظر بگیرید نه فقط قیمتها رو.»
کالابرگ نیز از موضوعاتی بود که در میان نظرات مخاطبان مورد انتقاد قرار گرفت. یکی از کاربران کوتاه و صریح نوشت: «کالابرگ هم پوچ شده.» در کنار این نظر، انتقاد از نحوه مدیریت و نظارت بر بازار نیز مطرح شد.
یکی از مخاطبان «نبود مدیریت و نظارت» را عامل وضعیت موجود دانست و کاربر دیگری نیز معتقد بود دولت باید نظارت بیشتری بر بازار داشته باشد و نباید دست تولیدکنندگان برای افزایش قیمت باز گذاشته شود.
فاصله میان افزایش حقوق و رشد هزینههای زندگی نیز در چند نظر به چشم میخورد. یک بازنشسته با اشاره به افزایش قیمت مواد غذایی و لبنیات و گوشت در یک سال گذشته پرسید: «چرا اینقدر در عرض یکسال مواد غذایی و لبنیات و گوشت گران شده است؟ دولت و مجلس چه پاسخی دارند؟» او همچنین با اشاره به افزایش ۲۰ درصدی حقوق و تورم بالاتر، از فشار اقتصادی بر بازنشستگان انتقاد کرد.
یکی دیگر از کاربران نیز در واکنش به شرایط ارزی بازار پیشنهاد کرد: «باز هم ارز رو تکنرخی کنید.»
در یکی از نظرات، تجربهای درباره قیمت نان مطرح شده است. این مخاطب نوشته است که نانوایی با وجود دریافت آرد یارانهای، نان را با قیمت آزاد عرضه میکند و در برابر اعتراض مشتری نیز برخورد مناسبی ندارد. این نظر البته در میان نظرات منتشرشده، بهعنوان تجربه شخصی مخاطب مطرح شده و نشاندهنده مطالبه بخشی از کاربران برای نظارت بیشتر بر نحوه عرضه کالاهای یارانهای است.
گلایه از کاهش شدید قدرت خرید نیز بار دیگر در نظرات تکرار شده است. یکی از کاربران به صراحت نوشت: «دیگر توان خرید وجود ندارد.» مخاطب دیگری نیز سیاستهای ارزی را عامل بخشی از گرانیها دانست و از فروش ارز به مردم و سیاستهای ارزی دولت انتقاد کرد. در این نظر، افزایش قیمت ارز و نحوه مدیریت بازار ارز از عوامل مؤثر بر رشد قیمت کالاها عنوان شده است.
یکی دیگر از مخاطبان نیز معتقد بود نظارت دولت بر بازار کاهش یافته و تولیدکنندگان و کارخانهها امکان افزایش قیمت بیشتری پیدا کردهاند.
در مقابل، کاربر دیگری با اشاره مستقیم به اظهارات رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی درباره نبود کمبود، نوشت: «شما کمبود ندارید و در مقابل مردم توان خرید ندارند. پس در نتیجه همه چیز به وفور یافت میشود؛ به جای خرید حسرت خرید داریم.»
در ادامه این واکنشها، یکی از کاربران از شدت فشار تورمی گلایه کرد و نوشت: «فشار تورم بیداد میکنه. مواد غذایی هر روز قیمتش عوض میشه. اینها نظارت میخواد.» قیمت برنج نیز در میان دغدغههای مخاطبان قرار داشت.
یکی از کاربران با اشاره به برنج هندی و پاکستانی پرسید: «چرا یک کالایی مثل برنج پاکستانی یا هندی باید انقدر گرون بشه؟»
موضوع اصلی دیگری که در نظرات مخاطبان تکرار شد، دوگانگی میان قیمتهای ارزی و درآمدهای ریالی بود. یکی از کاربران در همین زمینه نوشت: «وقتی همه چی شما با دلار نوسان پیدا میکنه چرا حقوق با ریاله؟» این پرسش در واقع به یکی از اصلیترین دغدغههای مطرحشده در میان نظرات بازمیگردد؛ اینکه افزایش قیمت کالاها با نرخ ارز همگام میشود، اما درآمد خانوارها با همان سرعت افزایش پیدا نمیکند.
یکی دیگر از مخاطبان نیز از ضعف نظارت بر عرضه و تقاضا انتقاد کرد و برای توضیح وضعیت موجود، تجربه خود بهعنوان باغدار را مثال زد: «من باغدار سیب درجه یک ۵۰ میفروشم، بازاری ۲۰۰ تومان؛ این یک نمونه از وضع بازار است.» این نظر بر فاصله میان قیمت تولیدکننده و قیمت نهایی کالا برای مصرفکننده تأکید دارد و نشان میدهد بخشی از مخاطبان، مشکل بازار را در مسیر توزیع و واسطهگری نیز جستوجو میکنند.
در میان نظرات، واکنشهای کوتاه اما معناداری نیز دیده میشود؛ از جمله مخاطبی که نوشت: «کو گوش شنوا» و کاربر دیگری که پرسید: «من موندم چرا مقابل افزایش قیمت کالاها نمیایستید؟» این دو نظر در کنار مجموعه انتقادهای مطرحشده، نشان میدهد بخشی از مخاطبان بیش از آنکه صرفاً به دنبال توضیح علت گرانی باشند، خواهان اقدام عملی برای کنترل قیمتها و افزایش قدرت خرید هستند.
مجموع این نظرات نشان میدهد روایت مخاطبان از بازار کالاهای اساسی، تا حد زیادی با یک دوگانه مشخص شکل گرفته است؛ از یک سو، کالا در بازار وجود دارد و از کمبود گسترده خبری نیست و از سوی دیگر، توان خرید خانوارها کاهش یافته است.
به همین دلیل، بخشی از مخاطبان فراوانی کالا را نشانه رونق بازار نمیدانند و معتقدند وقتی قدرت خرید پایین آمده، موجود بودن کالا در قفسه فروشگاهها بهتنهایی به معنای دسترسی واقعی خانوارها به آن نیست.
در مجموع، نظر منتشرشده در واکنش به این گزارش، طیفی از نگرانیها درباره گرانی مواد غذایی، کاهش قدرت خرید، افزایش قیمت برنج و سایر اقلام، ناکارآمدی یا کاهش اثرگذاری کالابرگ، ضعف نظارت، فاصله قیمت تولیدکننده و مصرفکننده و همچنین تأثیر نوسانات ارزی بر قیمت کالاها را بازتاب میدهد.
وجه مشترک بخش قابلتوجهی از این نظرات نیز یک جمله ساده است: کالا در بازار هست، اما توان خرید آن برای بسیاری از خانوارها کاهش پیدا کرده است.
۲۲۳۲۲۴
