به گزارش برگزیده، نام هند رجب، کودک پنج ساله فلسطینی که در ژانویه ۲۰۲۴ در جریان حملات نظامی در محله تلالهوا غزه جان باخت، به یکی از شاخصترین نمادهای بینالمللی افشاگرِ آسیبهای جنگ بر غیرنظامیان تبدیل شده است. انتشار آخرین فایلهای صوتی تماس او با امدادگران، بازتاب وسیعی در رسانههای جهان داشت و موجی از واکنشهای حقوقی و فرهنگی را رقم زد. اسرائیل در روزهای اخیر برای اولین بار اذعان کرد که نیروهایش در سال ۲۰۲۴ به خودرویی که حامل هند رجب، دختر ۵ ساله فلسطینی و پنج نفر از بستگانش در غزه بود، شلیک کردند.
این اعتراف را تحقیقات جنایی پس از انکار قبلی حضور نیروهای اسرائیلی در منطقه اعلام کرد.
ماجرا چه بود؟
هند رامی ایاد رجب دختر پنجساله فلسطینی در نوار غزه بود که در جریان حمله اسرائیل به این باریکه توسط نیروهای اسرائیلی کشته شد. در این حمله شش نفر از اعضای خانوادهاش و دو امدادگر که برای نجات او آمده بودند هم جان خود را از دست دادند. خانواده رجب در حال فرار از محله تل الهوا عزه بودند که یک تانک ارتش اسرائیل به وسیله نقلیه آنها آتش گشود و عمه، عمو و چهار عموزاده رجب را کشت.
تنها بازمانده دیگر هند در آن زمان، دختر عموی ۵ ساله رجب بود. پس از آنکه این دو تلاش کردند با هلال احمر فلسطین تماس بگیرند، دختر عموی دیگر او هم کشتهشد و هند ماند و تمام خانوادهاش که کشتهشدهبود و یک تلفن که پشت آن امدادگران تلاش میکردند به او پاسخ دهند.
کل تماس تلفنی هند رجب با نیروهای امدادی ضبط شدهاست. او در این تماس گریه میکند و در حالی که صدای آتش گلوله شنیده میشد پیش از این که ساکت شود و خودش نیز کشته شود فریاد میزند که نیروهای اسرائیلی دارند به سمت آنها شلیک میکنند.
هند رجب شش ساله در آن زمان تنها بازمانده آن خودرو بود که توسط اجساد خانواده اش احاطه شده بود و بعد از آن تماس تلفنی سه ساعته اضطراری او با هلال احمر منتشر شد که در آن او به اعزام کننده آمبولانس گفت: من خیلی میترسم، لطفاً بیا منو ببر، میای؟
هند هم در نهایت جان خود رابا شلیک نیروهای اسرائیلی از دست داد. سخنگوی ارتش اسرائیل پس از تحقیقات اولیه مدعی شد که هیچ سرباز ارتش اسرائیل در نزدیکی خودرو یا در محدوده تیراندازی نبوده و به دلیل نبود سربازان، هماهنگی آمبولانس برای نجات رجب ضروری نبوده.
تأسیس بنیاد هند رجب: ساختاری برای دادخواهی بینالمللی
در پی این واقعه، حقوقدانان و فعالان بینالمللی با همراهی خانواده رجب، «بنیاد هند رجب» (Hind Rajab Foundation) را رسماً پایهگذاری کردند. این نهاد غیردولتی تمرکز خود را بر چند محور اصلی قرار داده است:
-
پیگیری حقوقی: ثبت و ارائه مستندات ساختارمند از نقض حقوق کودکان در مناطق جنگی به دیوان کیفری بینالمللی (ICC) و نهادهای حقوق بشری سازمان ملل.
-
صیانت از کودکان: توسعه برنامههای حمایتی روانشناختی و درمانی برای آسیبدیدگان کمسنوسال در بحرانهای منطقهای.
-
دیدهبانی و گزارشدهی: انتشار گزارشهای دورهای از وضعیت غیرنظامیان به منظور حفظ فشار دیپلماتیک بر طرفهای درگیر.
مستند صدای هند رجب: بازسازی یک فاجعه
در عرصه رسانه و سینما، پروژه مستند «صدای هند رجب» (The Voice of Hind Rajab) با هدف ثبت تاریخی این رویداد تولید شد. این اثر که در محافل سینمایی و جشنوارههای بینالمللی توجه فراوانی جلب کرده، بر پایه عناصر زیر شکل گرفته است: محور اصلی فیلم، فایلهای ضبطشده تماسهای تلفنی ۳ ساعته هند با مرکز امداد هلال احمر است که بدون دستکاری صوتی به کار گرفته شدهاند. ساختار فیلم علاوه بر روایت لحظهبهلحظه حادثه، به بررسی ابعاد حقوقی صادر نشدن مجوز عبور برای آمبولانس و کشته شدن دو امدادگر فرستادهشده (یوسف زینو و احمد المدهون) میپردازد.
نمایش این مستند موجی از مطالبات نهادهای مدنی برای تجدیدنظر در قواعد مصونیت امدادگران و کودکان در درگیریهای مسلحانه را به همراه داشته است.
تأثیر پرونده هند رجب همچنان در نهادهای حقوقی و رسانهای جهان ادامه دارد و پرونده او به یکی از ارجاعات اصلی در بحثهای مربوط به مسئولیت کیفری در پروندههای درگیریهای خاورمیانه تبدیل شده است.
۴۲/۴۲
