به گزارش برگزیده، روزنامه قطری «العربی الجدید» در گزارشی نوشت: بیانیه منتشرشده از سوی وزارت خارجه آمریکا پس از دیدار غیرعلنی توماس باراک، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور سوریه و عراق، با علی الزیدی، نخستوزیر عراق در بغداد بیش از آنکه بازتابدهنده توافقی متعارف میان دو کشور باشد، دربردارنده مجموعهای از الزامات و انتظارات سیاسی، اقتصادی و امنیتی واشنگتن از بغداد بوده است.
به روایت ایسنا، طبق این گزارش، متن بیانیه آمریکایی حاوی مطالبات گستردهای بود که از موضوع خلع سلاح گروههای مسلح آغاز شده و تا جلوگیری از استفاده از خاک عراق برای تهدید کشورهای منطقه، توسعه همکاریهای اقتصادی و ورود گستردهتر شرکتهای آمریکایی به پروژههای راهبردی عراق ادامه یافته است.
العربی الجدید نوشته است در این بیانیه برای نخستینبار از تعابیری همچون «خلع سلاح کامل»، «انحلال همه گروهها و تشکیلات مسلح خارج از چارچوب حاکمیت دولت عراق» و «اعمال حاکمیت کامل دولت» استفاده شده است؛ عباراتی که به اعتقاد تحلیلگران نشاندهنده تأکید واشنگتن بر پایان فعالیت ساختارهای مسلح موازی و محدودشدن کامل سلاح به نهادهای رسمی عراق است.
این گزارش همچنین تأکید کرده که عبارت «ضرورت فوری تکمیل کامل این تلاشها» در متن بیانیه، بهمنزله درخواست آمریکا برای تسریع روند اجرای این اقدامات تلقی میشود و نشان میدهد واشنگتن انتظار دارد بغداد در بازه زمانی مشخصی اقدامات عملی انجام دهد.
در ادامه گزارش آمده است که در بخش اقتصادی، همزمان با اعلام دعوت رسمی از نخستوزیر عراق برای سفر به کاخ سفید در اواسط ماه ژوئیه، چند پروژه مهم نیز مورد توافق یا مذاکره قرار گرفته است. از جمله این موارد، تکمیل فرآیند صدور مجوز فعالیت برای شرکت استارلینک جهت ارائه خدمات اینترنت در عراق اعلام شده است.
یکی دیگر از محورهای مهم مطرحشده، اجرای پروژهای در بخش انرژی توسط شرکت آمریکایی Excelerate Energy عنوان شده است؛ پروژهای که شامل ایجاد تأسیسات شناور واردات گاز طبیعی مایع (LNG) در خور الزبیر عراق خواهد بود. به نوشته این رسانه، این اقدام میتواند بهطور مستقیم بر میزان وابستگی عراق به واردات گاز از ایران اثر بگذارد؛ وارداتی که ارزش قراردادهای سالانه آن حدود چهار میلیارد دلار برآورد شده است.
العربی الجدید در ادامه گزارش خود، یکی از مهمترین بندهای مطرحشده را پیشبرد تفاهم میان عراق و شرکت آمریکایی TI Capital برای بازسازی و راهاندازی خط لوله نفت کرکوک–بانیاس دانسته است. این خط لوله که انتقال نفت عراق به بندر بانیاس سوریه را برعهده داشت، از اوایل دهه ۱۹۸۰ متوقف شده است. احیای این پروژه در چارچوب روندی گستردهتر برای کاهش وابستگی عراق به ایران و بازتعریف مسیرهای صادرات انرژی عراق دنبال میشود.
طبق این گزارش، باراک نیز پس از انتشار بیانیه، در شبکه اجتماعی ایکس از آن بهعنوان «فصلی تازه در راهبرد خاورمیانهای دونالد ترامپ» یاد کرده است.
در ادامه، العربی الجدید به نقل از یک مقام عراقی در دبیرخانه شورای وزیران که نخواست نامش فاش شود، نوشت مفاد این بیانیه مورد توافق قرار گرفته و در عمل بهعنوان نقشه راهی برای عبور عراق از خطر تحریمهای سنگین احتمالی تلقی میشود.
این مقام اعلام کرده است که در صورت اجرا نشدن این مسیر، عراق ممکن است با فشارها و محدودیتهای اقتصادی قابل توجهی مواجه شود.
وی همچنین گفته است که دولت عراق در موضوع سلاح و پایان دادن به فعالیت ساختارهای مسلح موجود، بدون حمایت جریانهای سیاسی شیعه و همراهی مرجعیت دینی در نجف با چالش جدی روبهرو خواهد شد.
به گفته این مقام، تعیین زمان سفر نخستوزیر عراق به واشنگتن در اواسط ماه آینده را میتوان فرصتی محدود برای دولت دانست تا پیش از دیدار با رئیسجمهور آمریکا، بخشی از اقدامات عملی را آغاز کند.
گزارش همچنین به این نکته اشاره کرده است که هنوز مشخص نشده است منظور از گروههای مسلح در این مطالبات آمریکایی، کل ساختار الحشد الشعبی است یا تنها برخی گروههای حاضر در آن؛ موضوعی که بهدلیل جایگاه قانونی الحشد الشعبی در ساختار امنیتی عراق، از حساسیت بالایی برخوردار است.
العربی الجدید افزوده است سفر فرستاده ویژه آمریکا به عراق تنها یک مأموریت سیاسی معمول نبوده و مقامهایی از وزارت خزانهداری، وزارت خارجه و وزارت دادگستری آمریکا نیز در این سفر حضور داشتهاند.
در واکنش به این تحولات، محمد الساعدی، نماینده پارلمان عراق از ائتلاف چارچوب هماهنگی شیعیان در گفتوگو با العربی الجدید، این دیدار را در عمل «مذاکره» توصیف کرده و گفته است جریان متبوع او منتظر ارائه جزئیات گفتوگوها از سوی نخستوزیر است و هرگونه امتیازدهی بدون چارچوب مشخص را غیرقابل قبول میداند.
او همچنین احتمال داده است دولت عراق پیش از سفر به واشنگتن، تعیین تکلیف وزارتخانههای دفاع و کشور را نیز در دستور کار قرار دهد.
از سوی دیگر، حیدر العبودی، سخنگوی دولت عراق اعلام کرده است که سفر آتی نخستوزیر به آمریکا با هدف تقویت شراکت بغداد و واشنگتن انجام خواهد شد.
وی تأکید کرده است که دولت عراق در چارچوب مدیریت شرایط منطقهای، در حال پیگیری ساماندهی پرونده سلاح خارج از ساختار رسمی و محدود کردن مالکیت و استفاده از سلاح به نهادهای قانونی کشور است.
در بخش پایانی گزارش، احسان الشمری، رئیس مرکز «اندیشه سیاسی» در بغداد، ارزیابی کرده است که مفاد بیانیه را میتوان نشانهای از تلاش آمریکا برای بازآرایی ساختار قدرت در عراق دانست؛ اقدامی که از منظر او تنها به موضوع سلاح محدود نیست و ابعاد اقتصادی، سیاسی و نفوذ منطقهای را نیز دربر میگیرد.
او معتقد است هدف نهایی واشنگتن، کاهش روابط ایران و عراق و تثبیت جایگاه این کشور در چارچوب ترتیبات منطقهای جدید است.
315
