اقتصاد جنگ ۱۲ روزه: راز التماس اسرائیل برای آتش‌بس
اقتصاد جنگ ۱۲ روزه: راز التماس اسرائیل برای آتش‌بس
به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران، جنگ ۱۲ روزه بین اسرائیل و ایران در سال ۲۰۲۵، با هزینه‌های اقتصادی تخمینی ۲۰ میلیارد دلار، نمایانگر بار مالی قابل توجه نبرد برای رژیم صهیونیستی بود. این گزارش در صدد مقایسه‌ی هزینه‌ها و خسارات اقتصادی رژیم صهیونیستی با هزینه‌های جنگ شش روزه ۱۹۶۷، درگیری مداوم غزه از اکتبر ۲۰۲۳ و بودجه‌های دفاعی سال‌های اخیر رژیم صهیونیستی است. نتایج بررسی نشان می‌دهند «شدت خسارت رژیم» در کنار توان ایران برای «طولانی‌مدت و فرسایشی کردن نبرد» رژیم صهیونیستی و آمریکا را مجبور به التماس آتش‌بس کرد.
جنگ غزه: گران‌ترین درگیری
جنگ غزه که پس از عملیات دفاع مشروع حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد را می‌توان گران‌ترین درگیری نظامی اسرائیل در تاریخ اشغالگری این رژیم غاصب دانست. بر اساس برآوردهای بانک اسرائیل (Bank of Israel) و روزنامه تجاری اسرائیلی کلکالیست (Israeli business newspaper Calcalist)، کل هزینه اقتصادی تا پایان سال ۲۰۲۴ به حدود ۶۷.۵ میلیارد دلار رسیده است. این رقم شامل مخارج مستقیم نظامی، هزینه‌های غیرنظامی، زیان‌های درآمدی، جبران خسارات املاک، و هزینه‌های بازسازی زیرساخت‌ها می‌باشد.
تأثیر مالی درگیری غزه شامل چندین مؤلفه عمده است: مخارج نظامی روزانه با میانگین ۷۲۵ میلیون دلار، هزینه‌های عظیم بسیج ذخیره برای نزدیک به ۳۰۰,۰۰۰ سرباز، پرداخت‌های جبران خسارت تخمینی ۱.۵ میلیارد دلار، و خسارات املاک بیش از ۱.۵ میلیارد دلار ناشی از حملات موشکی. این جنگ همچنین اثرات اقتصادی غیرمستقیم قابل توجهی را به همراه داشته، از جمله کاهش گردشگری، اختلال در عملیات تجاری، و کمبود نیروی کار به دلیل فراخوانی ذخیره نظامان به خدمت فعال. اگر چه در مقایسه با جنگ ایران، درگیری غزه 3.4برابر بیشتر هزینه در بر داشته (۶۷.۵ میلیارد دلار در برابر ۲۰ میلیارد دلار)، اما باید توجه داشت که جنگ ۱۲ روزه رژیم با ایران، هزینه‌ی روزانه‌ی به‌مراتب شدیدتر و بالاتری را به رژیم صهیونیستی تحمیل کرده است.
جنگ شش روزه
دیگر جنگ مهم رژیم، جنگ شش روزه ۱۹۶۷ است که بر اساس برآوردهای وزیر دارایی وقت رژیم، پینحاس ساپیر (Pinhas Sapir) تقریباً ۱.۱۲ میلیارد دلار برای اسرائیل هزینه داشت. با این حال، به دلیل تغییرات چشمگیر در ارزش پولی طی نزدیک به شش دهه باید این رقم را به قیمت روز برآورد کرد. با تعدیل برای تورم، هزینه جنگ شش روزه تقریباً ۱۰-۱۲ میلیارد دلار به‌قیمت امروز خواهد بود؛ چیزی تقریباً نصف هزینه درگیری اخیر با ایران. علی لاریجانی -مشاور رهبر معظم انقلاب- با تحلیل جنگ ۱۲ روزه معتقد است: «آمریکا و اسرائیل تصور می‌کردند ظرف چند روز کار ایران را تمام می‌کنند، اما انسجام ملی، حضور مراجع، قدرت دفاعی و هدایت هوشمندانه رهبری، این طراحی را به شکست کشاند و ایران را در آستانه یک پیروزی راهبردی قرار داد.»
بنابراین به‌نظر می‌رسد رژیم صهیونیستی به دنبال تکرار تجربه‌ی جنگ ۶ روزه در ایران بود که البته با شکست سختی مواجه شد. در واقع شباهت جنگ رژیم با ایران و جنگ ۶ روزه این بود که رژیم می‌خواست در هر دو، به سرعت نبرد با به‌پایان ببرد و پیروز خارج شود. تفاوتشان هم در این بود که در جنگ ۶ روزه موفق شد، اما در جنگ با ایران شکست خورد، مجبور شد ۱۲ روز نبرد را تحمل کند و در روزهای آخر با التماس به آتش‌بس دست‌یافت. نگاهی به تجربه‌ی جنگ طولانی‌مدت در غزه نشان می‌دهد رژیم می‌دانست اگر نتواند در هفته‌ی نخست جنگ با ایران را تمام کند، با مشکل جدی مواجه خواهد شد. چرا که جنگ طولانی‌مدت با غزه با وجود اینکه روزانه حدود ۲۵۴ میلیون دلار هزینه داشت، به اسرائیل آسیب جدی وارد کرده است. بدیهی است که یک جنگ طولانی‌مدت و فرسایشی با ایران -آن هم با هزینه و خسارت روزانه ۱.۶۷ میلیارد دلار- به نابودی رژیم خواهد انجامید.
بودجه دفاعی رژیم
نگاهی به مخارج دفاعی سالانه‌ی رژیم صهیونیستی و مقایسه‌ی آن با هزینه‌ای که نبرد با ایران روی دست اشغالگران گذاشت نیز قابل تامل است. مخارج نظامی این رژیم در سال‌های اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته و به ۴۶.۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ رسیده است—افزایش ۶۵ درصدی نسبت به سال قبل و بزرگ‌ترین جهش سالانه از زمان جنگ شش روزه. این رقم ۸.۸ درصد از تولید ناخالص داخلی اسرائیل را نشان می‌داد، که آن را به دومین رتبه مخارج نظامی بالا در سطح جهانی پس از اوکراین تبدیل کرد.
برای سال ۲۰۲۵، اسرائیل بودجه دفاعی تقریباً ۳۱.۶ میلیارد دلار (۱۰۹.۸ میلیارد شکل) را تصویب کرد، اگرچه با توجه به چالش‌های امنیتی مداوم انتظار می‌رود مخارج واقعی از این مقدار تجاوز کند. بنابراین وقتی رژیم در یک جنگ ۱۲ روزه با ایران، متحمل هزینه‌ی ۲۰ میلیارد دلاری شد و ایران توانست تا لحظات آخر قبل از آتش‌بس، وارد کردن هزینه و خسارت به رژیم را تداوم بخشد، این به‌آن معناست که هزینه جنگ با ایران تقریباً ۴۳ درصد از بودجه دفاعی ۲۰۲۴ رژیم و ۶۳ درصد از بودجه تصویب شده ۲۰۲۵ را نشان می‌دهد. بنابراین اگر تنها یک هفته‌ی دیگر نبرد با رژیم تداوم می‌یافت، این نبرد به‌اندازه‌ی کل بودجه‌ی نظامی رژیم هزینه روی دستشان می‌گذاشت.
راز التماس آتش‌بس
چندین الگوی کلیدی از این مقایسه هزینه‌ها به‌دست می‌آید. عامل شدت نشان می‌دهد جنگ ایران بالاترین هزینه‌های روزانه را با تقریباً ۱.۶۷ میلیارد دلار در روز تولید کرد. عامل مدت‌زمان نشان می‌دهد چگونه درگیری‌های طولانی مانند غزه می‌توانند هزینه‌های عظیمی را روی دست رژیم بگذارند. حال ترکیب این دو عامل نشان می‌دهد اگر رژیم از یک سو نتواند مانند جنگ ۶ روزه نبرد با ایران را تمام کند و از دیگر سو نتواند مانند جنگ غزه، شدت نبرد را کنترل کند، به‌لحاظ اقتصادی دچار چالش جدی خواهد شد. همین هم شد. جمهوری اسلامی ایران توانست در شدت، بیش از جنگ ۶ روزه برای اسرائیل هزینه ایجاد کند و در مدت‌زمان نیز نشان داد که کاملاً قادر است رژیم (و حامیانش نظیر آمریکا) را درگیر یک نبرد طولانی‌مدت فرسایشی کند. راز التماس برای آتش‌بس و تغییر ادبیات مقامات رژیم و آمریکا را باید اینجا یافت.
/