انتقادها به «گناه فرشته» و ماجرای سخنان جنجالی یک مدیر!

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، روزهایی که سریال‌ «افعی تهران» به کارگردانی سامان مقدم با نقاط ضعف و قوتِ خود توانسته مخاطبان را نسبت به خودش جلب کند. یا «جنگل آسفالت» و حتی برخی رئالیتی‌شوهای دیگر از جمله «اسکار» مهران مدیری اما «گناه فرشته» حامد عنقا که اولین تجربه کارگردانی‌اش به شمار می‌رود نتوانست رضایتِ مخاطبان را به همراه داشته باشد.

هرچه قدر این رضایت و همراهی از سوی مخاطبان برای سریال «آقازاده» او تا حدود زیادی اتفاق افتاد و به یک سریال بحث‌برانگیز در محافل هنری تبدیل شد اما برای برخی حتی در فضای رسانه هم این سؤال پیش آمد که چرا سرانجامِ کاراکترهای این سریال به درستی مشخص نشد؟ آیا قرار است این سریال فصل دیگری داشته باشد یا به سبکِ برخی از کارگردان‌های دیگر حامد عنقا هم خواسته یک پایان‌بندی ابهام‌برانگیز را برای سریال خودش برگزیند. 

ضرورت دارد سریال‌سازان در شبکه نمایش‌خانگی به این توجه کنند اینجا مخاطب برای تماشایِ اثر آنها باید پول پرداخت کند. پس باید به همه عوامل جذابیت در سریال‌سازی توجه شود. اگر از ستارگان بازیگری استفاده می‌شود فیلمنامه و اجرایِ درست هم نیاز دارد که آنقدر مخاطبان سردرگم نشوند مصداق بارز آن، نمایش کاراکتر عمادِ داستان است (نقش آن را بهروز رضوی بازی کرد)؛ معلوم نیست که بود و اصلاً هدفش در داستان چه بود و به کجا رسید؟ 

شاید عوامل سریال با خواندن این مطلب این نکته را مطرح کنند اگر سریال را به خوبی تماشا کرده باشید حتماً به همه نکات و ابهام‌ها پاسخ داده می‌شود اما این‌طور نیست. ساخت سریال معمایی به عوامل مختلفی نیاز دارد که آن حسّ معماگونه را برای مخاطب ایجاد کند نه اینکه مخاطب با یک ملقمه‌ای از درام، عرفان، ادبیات و معما و ماجراجویی مواجه شود. 

اما در میانِ نقدها،‌ نارضایتی‌ها و بحث درباره سریال‌های خانگی یک گفت‌وگوی رسانه‌ای توجه بسیاری را معطوف خودش کرد.  شامگاه یکشنبه دوم اردیبهشت‌ماه بخش کوتاهی از یک گفت‌وگوی ویدیویی با محمدحسن شانه‌ساززاده نایب رییس هیات‌مدیره پلتفرم وی‌اودی نماوا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که در آن با لحنی که به مذاق جمع گسترده‌ای از اهالی سینما خوش نیامده، درباره  سینما و نمایش خانگی سخن می‌گفت.

او در بخشی از سخنانش در این برنامه گفته بود: «همه بازیگرها و تهیه‌کننده‌ها بی‌اخلاقی‌های خاص خودشان را دارند؛ نه به قرارداد و نه به حرفشان متعهدند. من در چند صنعت مختلف بوده‌ام و به بی‌اخلاقیِ این‌ها هیچ‌جا ندیده‌ام. اسمشان هم هنرمند، فرهیخته و فرهنگی است، ولی بسیار بی‌اخلاقند. همچنین این مدیر نمایش‌خانگی در پاسخ به این پرسش که از بابت تحریم هنرمندان نگرانی ندارد، با خنده پاسخ داده بود: برای آن‌ها اول و آخرش پول است. شما پول بده، هر کاری می‌کنند.»

هرچند واکنش‌های سینماگران و صنوف سینمایی کماکان ادامه دارد روابط عمومی پلتفرم نماوا در اطلاعیه‌ای رسمی، نسبت به این سخنان توضیح داد و بابت آن عذرخواهی کرد. 

در بخشی از این اطلاعیه آمده است: مجموعه نماوا ضمن پوزش از هنرمندان شریف و نجیب و جامعه اصناف سینمای ایران تاکید دارد که تداوم رابطه مودت‌آمیز و محترمانه با سرمایه‌های گران‌سنگ سینمای ایران هم‌چنان مهم‌ترین سرمایه او خواهد بود.

در بخش دیگری از این اطلاعیه، این توضیح آمده است: هرچند که در جریان ساخت و نمایش برخی مجموعه‌های نمایشی مشکلاتی با برخی از همکاران پدید آمده باشد و مجموعه‌ای علی‌رغم صرف هزینه‌های گزاف، با بدعهدی به پخش نرسیده باشد، اما بدیهی است که چنین مشکلاتی عمومیت ندارند و مصاحبه‌ اخیر نایب رئیس هیئت‌مدیره نماوا را می‌باید صرفا واکنشی به موردی مشخص تلقی کرد.

هرچند برخی از سینماگران همچون مازیار میری اعلام کرده‌اند «شانه‌ساز» خودش بایستی رسماً عذرخواهی کند. 

مازیار میری که در نماوا مجموعه‌های خسوف و شریک جرم را داشته در ویدیویی کوتاه گفته است: روز گذشته جناب آقای شانه‌ساز از مدیران ارشد پلتفرم نماوا فرمایشاتی فرمودند که واقعا باعث تأسف است. البته از نظر من تاسف بزرگتر جایی است که مدیران فرهنگی کشور شرایطی را به وجود می‌آورند که افراد کاسبکاری چون ایشان عهده‌دار تصمیم‌گیری در امور فرهنگی می‌شوند که واقعا باعث تأسف است. از آن جایی که به خلاف نظر ایشان معتقدم اخلاق و شرافت بیشتر از هر حرفه‌ای نزد اهالی سینماست، تا زمانی که ایشان رسما از اهالی سینما عذرخواهی نکنند، از تمام پروژه‌هایی که قرار به همکاری با این پلتفرم داشتم، رسما انصراف می‌دهم.

همایون اسعدیان، اسماعیل عفیفه، رضا کیانیان و بسیاری دیگر این واکنش‌ها و انتقادات را داشته‌اند. حتی در کنار این سینماگران، انجمن تهیه‌کنندگان مستقل سینمای ایران هم در بیانیه‌ای ضمن اعلام آمادگی برای بررسی موارد نمایش بی‌مجوز محصولات خارجی و گاه ایرانی در نماوا، نوشت: انجمن تهیه‌کنندگان مستقل سینمای ایران مراتب تأسف و انزجار خود را از اظهارات توهین‌آمیز نایب‌رییس پلتفرم نمایش خانگی نماوا اعلام می‌دارد. اظهارات توهین‌آمیز این مدیر پلتفرم نشان از عدم شناخت، عدم توانایی در این عرصه، مدیریت غلط و عدم شناخت روش‌های تولید حرفه‌ای دارد.

در واکنش به سخنان این مدیر پلتفرم، روابط عمومی خانه سینما (جامعه اصناف سینمای ایران) هم اعلام کرد هیئت‌رییسه این نهاد، بررسی موضوع سخنان محمدحسن شانه‌ساززاده را به شورای صیانت خانه سینمای ایران ارجاع داده و در این شورا، درباره آن تصمیم‌گیری خواهد شد.

روابط عمومی انجمن صنفی بازیگران سینما نیز با صدور اطلاعیه‌ای، ضمن محفوظ دانستن حق اقدام حقوقی علیه این اظهارات نوشت: این نگاه ناعادلانه قیم‌مآبانه از بالا به پایین نسبت به کسانی که موجودیت همان پلتفرم از وجود آن‌ها شکل گرفته، نشانگر چیست؟ توجیه سوءمدیریت‌های غیرمتخصصانه با تهمت‌زدن‌های بی‌ادبانه بیش از هر چیز زیر سوال بردن هویت تشکیلاتی است که متاسفانه با عنوان فرهنگی و هنری، اخلاق و ادب را قربانی اهداف اقتصادی خود می‌کند.

باید دید این سخنان جنجالی و سرانجامِ آن با پیگیری قضایی و حقوقی به کجا می‌رسد؟

/