به گزارش برگزیده، همزمان با اعلام صنعا مبنی بر فعالسازی معادله «محاصره در برابر محاصره» و اظهارات عبدالملک الحوثی، رهبر انصارالله یمن مبنی بر اینکه عربستان مسئولیت گرسنگی مردم یمن را برعهده دارد، نگرانیهای ریاض در خصوص احتمال بسته شدن تنگه بابالمندب به روی کشتیهای عربستان افزایش یافته است.
به روایت ایسنا؛ خبرگزاری رویترز به نقل از منابع عربستانی گزارش داد که ریاض این تهدید را جدی تلقی میکند و اذعان دارد که صنعا از توانمندیهای نظامی قابلتوجهی برای مسدود کردن این تنگه راهبردی برخوردار است؛ آبراهی که اهمیت کشتیرانی در آن، در سایه تنشهای ژئوپلیتیک پیرامون تنگه هرمز دوچندان شده است.
طبق گزارش الاخبار لبنان، به نظر میرسد در صورتی که عربستان از برآورده کردن خواستههای بشردوستانه مطرحشده توسط جنبش انصارالله یمن خودداری کند، نیروهای صنعا از برگ برنده بابالمندب به عنوان بخشی از معادله بازدارندگی که اخیرا توسط این جنبش ترسیم شده است، استفاده خواهند کرد. رهبری انصارالله تهدید کرده است که در صورت عدم رسیدگی به این مطالبات، به جنگی تمامعیار با عربستان روی خواهد آورد. طی روزهای گذشته، چندین تن از اعضای دفتر سیاسی این جنبش با صدور هشدارهای مکرر، تلویحا اعلام کردهاند که صنعا گزینه بستن تنگه بابالمندب و مسدود کردن مسیر کشتیهای عازم بنادر عربستان را در گزینههای نبرد برای شکستن محاصره قرار داده است.
علاوه بر این گزینه، امکان مسدود کردن مسیر نفتکشهای عربستان نیز وجود دارد؛ اقدامی که در صورت وقوع، نخستین مورد از نوع خود از زمان آغاز جنگ یمن در سال ۲۰۱۵ خواهد بود. در صورت تحقق این سناریو، اقتصاددانان در صنعا پیشبینی میکنند که قیمت نفت به بیش از ۱۵۰ دلار در هر بشکه جهش خواهد کرد.
آنها خاطرنشان میکنند که توقف صادرات نفت عربستان که حجم آن از هفت میلیون بشکه فراتر میرود و از طریق خط لوله «شرق-غرب» از «استان شرقی» عربستان به بندر «ینبع» در دریای سرخ منتقل میشود، تأثیری مستقیم بر بودجه ملی عربستان خواهد داشت؛ بودجهای که با درآمدهای حاصل از فروش ماهانه نفت به ارزش میلیاردها دلار تأمین میشود. این امر همچنین بحران عرضه را تشدید خواهد کرد بهویژه با توجه به اینکه عربستان یکی از صادرکنندگان عمده نفت در جهان است چرا که توقف صادرات آن حتی برای چند روز میتواند به بروز تنشها و جهش قیمتها در بازارهای جهانی نفت منجر شود.
پیامدهای این تشدید تنش تنها به صادرات نفت از بندر ینبع که در ماههای اخیر به عنوان یک کانون صادراتی امن عمل کرده است، محدود نخواهد ماند بلکه زنجیرههای تأمین منتهی به بندر جده را نیز در بر خواهد گرفت. جده نیز در جریان درگیری کنونی میان ایالات متحده و ایران، به یک مرکز لجستیکی حیاتی و جایگزینی دریایی و کلیدی برای تنگه هرمز بدل شده است. هرگونه اختلال در فعالیتهای کشتیرانی در بنادر جده که حدود ۷۰ درصد از واردات عربستان را مدیریت میکنند و به دلیل بسته شدن تنگه هرمز، به مقصدی جایگزین برای محمولههای عازم بنادر تعدادی از کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ویژه قطر، کویت و بحرین تبدیل شدهاند، تأثیری چشمگیر بر ثبات عرضه کالا و محصولات در آن بازارها خواهد داشت و همزمان، بخشهای تولیدی و فضای سرمایهگذاری عربستان را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
صنعا که پیشتر از فعالسازی معادله «بندر در برابر بندر» خبر داده بود، مختل کردن عملیات در بنادر سعودی ینبع و جده را نیز در فهرست اهداف احتمالی خود برای محاصره دریایی گنجانده است. با توجه به حساسیت راهبردی تنگه بابالمندب که پیوندی حیاتی میان آسیا و اروپا ایجاد کرده و سومین گذرگاه دریایی مهم برای کشتیرانی بینالمللی محسوب میشود و حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی و ۳۰ درصد از تردد کانتینری از آن میگذرد، شواهد حاکی از آن است که صنعا احتمالا معادله محاصره در برابر محاصره را تنها بر کشورهای متخاصم تحمیل خواهد کرد.
در همین راستا، چندین منبع سیاسی در صنعا تأکید کردهاند که هر کشوری که به فهرست کشورهای شرکتکننده در محاصره یمن بپیوندد یا در هرگونه ائتلاف خصمانه به رهبری عربستان مشارکت کند، ممکن است با احتمال مسدود شدن کشتیهای عازم بنادر خود در دریای سرخ و تنگه بابالمندب مواجه شود؛ اقداماتی که در چارچوب حق دفاع مشروع قرار میگیرند.
به گفته یک منبع اقتصادی مطلع در صنعا معادله بندر در برابر بندر به عنوان یکی از مهمترین ابزارها برای شکستن محاصره تحمیل شده بر بندر الحدیده و سایر بنادر یمن از جمله بنادر تحت کنترل گروههای مورد حمایت ریاض در استانهای جنوبی تلقی میشود.
این منبع در گفتگو با الاخبار تأکید کرد معادله مذکور نگرانیهایی را برای طرف سعودی ایجاد کرده است چرا که ریاض درک میکند چنین اقدامی میتواند اقتصاد عربستان را بهطور کامل فلج کند. ریاض که با اعمال محاصره و جنگ اقتصادی علیه یمن، رنج و مشقت بسیاری را برای میلیونها یمنی رقم زده است حتی برای چند هفته هم تحمل این معادله را نخواهد داشت و باید بداند که هزینه آن گزاف خواهد بود.
تحلیلگران بر این باورند که جنبش انصارالله یمن از اهرمهای فشار قابلتوجهی برای شکستن محاصره دریایی و هوایی برخوردار است؛ اهرمهایی که برای واداشتن ریاض به پذیرش خواستههای مشروع صنعا کافی است. مهمترین این خواستهها عبارتند از: رفع کامل محاصره فرودگاه صنعا و بنادر الحدیده، پرداخت حقوق کارکنان دولت که ۱۱ سال است متوقف شده است، حلوفصل مسئله اسرا بر اساس فرمول تبادل همه در برابر همه و بازگشایی راهها؛ اقداماتی که پس از آن، پایان دادن به شکاف مالی و پولی و نهاییسازی روند سیاسی را به دنبال خواهد داشت.
315
