به گزارش خبرگزاری برگزیده، یکی از مهمترین پرسشها درباره جایگاه صداوسیما به عنوان «رسانه ملی»، میزان حضور دیدگاههایی است که الزاماً با سیاستهای رسمی حاکمیت همسو نیستند. آیا منتقدان و مخالفان سیاستهای رسمی نیز امکان حضور، بیان دیدگاه و نقد در این رسانه را دارند یا ترکیب مهمانان و محتوای برنامهها از پیش جهتگیری مشخصی را نشان میدهد؟
افشین عزیزی، کارشناس ارشد حقوق ارتباطات، در گفتوگو با برگزیده با طرح مجموعهای از پرسشهای عینی، این موضوع را یکی از معیارهای مهم برای سنجش ملی بودن صداوسیما دانست.
او در اینباره گفت: «بنابراین در یک کلام و به صورت خلاصه اگر به این سوال پاسخ دهیم که آیا کسی که مخالف سیاستهای رسمی نظام حاکم در امور مختلف است امکان و مجال صحبت و نقد در چنین رسانهای را دارد یا خیر؟»
عزیزی برای روشنتر شدن این پرسش، نمونههایی از موضوعات سیاسی و اجتماعی را مطرح کرد و ادامه داد: «به طور مثال در خصوص سازمان صداوسیما، آیا کسی که مخالف سختگیری در حوزه حجاب و پوشش آزادانه زنان است، امکان صحبت دارد؟ کسی که معتقد باشد اعتراضات دیماه از طرف گروههای خارجی یا خارجنشین سازماندهی نشده بود، کسی که نمایندگی از جناحهای اپوزیسیون را داشته باشد یا شخصی که مخالف غنیسازی برنامه هستهای باشد، امکان و مجالی برای صحبت و نقد دارد؟»
او سپس مسئله را به نحوه انتخاب مهمانان و جهتگیری برنامههای صداوسیما تعمیم داد و گفت: «و به عبارت دیگر، آیا در هر موضوع، میتوان از قبل جهتگیری مجریان و مهمانان هر برنامه را پیشبینی نمود یا خیر؟»
این کارشناس ارشد حقوق ارتباطات در ادامه، حضور نداشتن دیدگاههای مخالف و قابل پیشبینی بودن محتوای برنامهها را در تضاد با مفهوم رسانه ملی دانست و تاکید کرد: «اگر امکان صحبت مخالفان وجود ندارد و از سوی دیگر، محتوای برنامهها نیز قابل پیشبینی هستند، چنین رسانهای را نمیتوان ملی قلمداد نمود.»
عزیزی در بخش دیگری از سخنان خود، این موضوع را از منظر اصول علوم ارتباطات، حقوق رسانه و استانداردهای رسانههای عمومی نیز بررسی کرد. به گفته او، استقلال رسانهای، پاسخگویی در برابر افکار عمومی و وجود تکثر و تنوع دیدگاهها از جمله معیارهایی هستند که باید برای ارزیابی عملکرد یک رسانه عمومی مورد توجه قرار گیرند.
او خاطرنشان کرد: «بنابراین در شرایطی که اصول علوم ارتباطی و حقوق رسانهای و همچنین اصول و استانداردهای ترسیم شده توسط یونسکو برای رسانهها، مواردی نظیر پاسخگویی در قبال شهروندان و افکار عمومی، استقلال رسانهای از دستگاه دولتی، عدم تمرکز قدرتی خاص در رسانه و همچنین تکثر و تنوع افکار عمومی در یک رسانه را در کنار امکان بیان دیدگاههای مختلف از جمله اصول رسانههای آزاد و عمومی میداند…»
عزیزی در ادامه با اشاره به وظایف تعیینشده برای صداوسیما در قوانین داخلی افزود: «از سویی مواد ۱۶ و ۱۸ قانون خط و مشی سازمان صداوسیما انعکاس صادقانه وقایع و رویدادهای مهم اجتماعی و اطلاعرسانی واقعیتها به مردم، انتشار اخبار و اطلاعات صحیح را وظیفه سازمان صداوسیما دانسته است.»
او در نهایت تاکید کرد که قضاوت درباره ملی بودن یا نبودن صداوسیما، تنها با عنوان رسمی این سازمان امکانپذیر نیست و باید عملکرد آن با این معیارها سنجیده شود.
عزیزی گفت: «باید دید فضای سازمان صداوسیما تا چه حد منطبق با این اصول و بازتابدهنده زیست روزمره عموم شهروندان و فضای عمومی کشور و جامعه است؛ هریک از ما با نسبتسنجی این موارد با شیوه اداره سازمان صداوسیما میتوانیم نسبت ملی بودن یا نبودن این سازمان را بسنجیم.»
برای مطالعه متن کامل این گفتوگو اینجا کلیک کنید.
۵۹۲۴۴
