به گزارش برگزیده، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اسلامی ایران، روز جمعه ۲۰ شهریور ۱۴۰۵ پیش از عزیمت به هند، اهداف جمهوری اسلامی ایران از شرکت در این اجلاس دو روزه را تشریح کرد. پزشکیان با اشاره به ظرفیت بیش از ۴۵ درصدی جمعیت و ۳۵ درصدی سرزمینهای جهان نزد ۲۱ کشور عضو اصلی و شرکای گفتوگوی بریکس، هدف بنیادی این مجموعه را ایستادگی در برابر یکجانبهگرایی و زیادهخواهی قدرتهای بزرگ خواند.
هجدهمین اجلاس سران بریکس فردا و پسفردا به میزبانی دهلی نو برگزار میشود و رئیس جمهور اسلامی ایران با همراهی سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در این اجلاس شرکت میکنند. انتظار میرود در حاشیه این اجلاس که با حضور شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین، روسای جمهور چین و روسیه و به میزبانی نارندرا مودی، نخستوزیر هند برگزار میشود، رئیس جمهور و وزیر امور خارجه ایران با همتایان خود دیدارها و رایزنی داشتهباشند.
در شرایطی که ایران انتظار حمایت اعضای بریکس از تهران در مقابل تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل و استمرار محاصره دریایی و اقدامهای نظامی آمریکا علیه ایران دارد، کشورهایی مانند امارات متحده عربی، به عنوان عضو اصلی (و عربستان سعودی به عنوان عضو پذیرفتهشده که هنوز عضویت در این بلوک را نپذیرفتهاست) از صدور بیانیه در حمایت از ایران جلوگیری میکنند و در برابر خواستار صدور بیانیه در محکومیت حملات دفاعی ایران به پایگاههای آمریکایی در خاک کشورهای جنوب خلیج فارس هستند.
در عین حال انسداد تنگه هرمز نیز به یکی از مسائل مورد توجه کشورهای عضو در این بلوک چندجانبه بدل شدهاست، چرا که چین و هند، به عنوان دو عضو اصلی بریکس از اصلیترین واردکنندگان انرژی از طریق تنگه هرمز تلقی میشوند.
تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران؛ شکاف در بریکس پلاس
حضور همزمان ایران و کشورهایی مانند امارات متحده عربی و عربستان سعودی در این اجلاس، چالشهای درونی اعضای بریکس را بیش از پیش نمایان کرده است. جنگ جاری میان ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران به بزرگترین نقطه آزمون انسجام درونگروهی تبدیل شده است.
به گزارش شبکه خبری فرانس ۲۴، توسعهای که تا سال گذشته بهعنوان یک دستاورد برای بریکس شناخته میشد، اکنون به علت تنش میان اعضایی مانند ایران و امارات به یک چالش جدی تبدیل شده است.
به نوشته الجزیره، در نشست قبلی وزرای خارجه بریکس، اعضا به دلیل درخواست ایران برای محکومیت صریح اقدامات آمریکا و اسرائیل و مخالفت امارات با متن پیشنهادی، نتوانستند به بیانیه مشترکی دست یابند.
به گزارش نیویورک تایمز، محدودیتهای شدید ایجاد شده در تنگه هرمز و تهدید خطوط کشتیرانی، بر خلاف تمایل سایر اعضای بریکس مانند چین و هند برای دستیابی به انرژی ارزان و باثبات است.
بازی مانور و خودکفایی استراتژیک در مثلث هند، چین و روسیه
میزبانی نارندرا مودی، نخستوزیر هند، فرصتی برای دهلینو ایجاد کرده تا سیاست خودکفایی استراتژیک خود را در قبال قدرتهای جهانی به نمایش بگذارد.
به نوشته نشریه ساندی گاردین هند، حضور شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، نخستین سفر وی به هند پس از هفت سال و درگیریهای مرزی سال ۲۰۲۰ در دره گالوان محسوب میشود که گامی حیاتی برای یخزدایی از روابط پکن و دهلینو است.
همچنین حضور ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در دهلینو فرصتی برای رایزنی جهت تحویل سامانههای پدافندی S-۴۰۰، جنگندههای پیشرفته، پروژه موشکی براهموس و خریدهای نفتی فراهم کرده است.
به گزارش شبکه خبری ایبیسی نیوز، هند ضمن تلاش برای حفظ تعادل در روابط با واشنگتن، قصد دارد مانع تبدیل شدن بریکس به یک بلوک کاملاً ضدغربی شود.
ساندی گاردین در تحلیل خود آورد: «حضور پوتین و شی در دهلینو فرصتی دیپلماتیک برای هند فراهم میسازد تا بدون وابستگی کامل به یک قدرت بزرگ، استقلال استراتژیک خود را حفظ کرده و همزمان با مسکو، پکن و واشنگتن تعامل داشته باشد.»
چالشهای ساختاری بریکس در دلارزدایی
اگرچه بریکس با ۱۱ عضو اصلی و ۱۰ کشور شریک جدید، سهم قابل توجهی از اقتصاد و جمعیت جهان را نمایندگی میکند، اما تحلیلگران بر این باورند که این مجموعه هنوز با ساخت یک جایگزین جامع برای نظام غرب فاصلههای ساختاری دارد.
بر اساس ارزیابی ایبیسی نیوز، علیرغم تمامی مانورهای تبلیغاتی برای دلارزدایی، بخش اعظمی از تجارتهای میانکشوری اعضا همچنان بر پایه دلار انجام میشود. همچنین بانک جدید توسعه نیز بخش عمده سرمایه خود را به دلار تأمین میکند.
برخلاف چین و روسیه که از بریکس بهعنوان ابزاری جهت تضعیف تسلط آمریکا استفاده میکنند، کشورهایی مانند هند، برزیل و آفریقای جنوبی تمایلی به تقابل مستقیم با غرب ندارند. این کشورها بریکس را بیشتر بستری برای دسترسی به فرصتهای مالی موازی با نهادهای بینالمللی میدانند.
اجلاس دهلینو بیش از آنکه محلی برای تصمیمگیریهای ساختاری یکپارچه باشد، صحنه آزمایشی بزرگ برای دیپلماسی چندجانبه در جهان چندقطبی است. ایران به دنبال بهرهگیری از این تریبون برای کاهش فشارهای بینالمللی و توسعه روابط تجاری غیر دلاری است، در حالی که هند میکوشد توازن میان قدرتهای شرق و غرب را حفظ کند.
۴۲/۴۲
