به گزارش برگزیده، صابر گلعنبری، کارشناس مسائل خاورمیانه، با اشاره به مجموعه رفتوآمدهای دیپلماتیک و امنیتی اخیر در منطقه، از نشست فرماندهان ارشد نظامی آمریکا، اسرائیل و برخی کشورهای منطقه در آلمان تا سفر بنیامین نتانیاهو به امارات، این تحرکات را در کنار یخزدایی روابط ریاض و ابوظبی مورد بررسی قرار داده و از احتمال شکلگیری همگرایی تازه میان برخی بازیگران منطقهای و تلآویو در قبال تهران نوشته است.
این تحرکات نشانه چیست؟
منطقه در روزهای اخیر شاهد رفتوآمدهای دیپلماتیک و امنیتی متعددی است؛ تحرکاتی که بخشی از آنها در سطح علنی و بخشی دیگر در قالب نشستهای امنیتی و نظامی محرمانه انجام میشود. محور اصلی این تحرکات، پرونده ایران و نحوه مواجهه با آن است.
از نشست اخیر فرماندهان ارشد نظامی آمریکا، اسرائیل و برخی کشورهای منطقه در آلمان گرفته تا سفر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به امارات متحده عربی در رأس یک هیئت بلندپایه امنیتی، مجموعه این تحولات از شکلگیری اتفاقاتی تازه در منطقه حکایت دارد.
همزمان، تحول معنادار دیگری نیز در حال شکلگیری است و آن، یخزدایی تدریجی در روابط عربستان سعودی و امارات متحده عربی پس از چند سال قهر و تنش میان دو کشور است.
هرچند این روند بهبود روابط هنوز در مراحل ابتدایی به نظر میرسد و مشخص نیست تا چه اندازه پیش خواهد رفت، اما دعوت غیرمنتظره وزیر دفاع عربستان از معاون رئیس امارات میتواند نشانهای از تمایل دو طرف سعودی و اماراتی برای احیای مناسبات نزدیک گذشته باشد.
به نظر میرسد ورود تنشهای منطقهای با ایران به حساسترین مرحله و احساس نیاز مبرم به همکاری، محمد بنسلمان و محمد بنزاید را بار دیگر، ولو بهصورت موقت، حول منافع مشترکی به یکدیگر نزدیک کرده است.
سفر نتانیاهو به ابوظبی؛ فراتر از اهداف انتخاباتی؟
هنوز جزئیات دقیقی از گفتوگوهای نتانیاهو در ابوظبی منتشر نشده است. با این حال، کاملاً مشخص است که در کنار اهداف انتخاباتی و شخصی نخستوزیر اسرائیل، دستور کار مشترک، هماهنگی و همکاری علیه ایران و چهبسا طراحی یک استراتژی لابیگری مشترک در واشنگتن برای هدایت مواضع دولت آمریکا در شرایط کنونی باشد و نباید ابعاد این سفر را تنها در تبلیغات انتخاباتی نتانیاهو خلاصه کرد.
البته در این خصوص نیز بعید است رئیس امارات از انگیزههای شخصی و انتخاباتی نتانیاهو از این سفر و تلاش او برای تکذیب تیرگی روابطش بیاطلاع باشد. از این رو، صرف استقبال از او یک ماه پیش از برگزاری انتخابات کنست اسرائیل میتواند بیانگر تمایل ابوظبی به ماندن نتانیاهو در قدرت باشد.
چرخش ابوظبی در قبال نتانیاهو
هرچند امارات با تلآویو در مقایسه با دیگر کشورهای جهان و بیشتر متحدان غربی اسرائیل روابطی عمیقتر و نزدیکتر دارد، اما با این حال در سطح اعلامی، علیرغم گسترش بیشتر روابط، تلاش میکرد طی سه سال اخیر نوعی فاصله را با نتانیاهو حفظ کند.
ولی در این سفر نوعی چرخش اعلامی ابوظبی، از قسمی ملاحظهکاری به یک بیپروایی آشکار، هویدا بود. امارات پس از افشای سفر، به جای سیاست سکوت و ابهام، آن را رسماً تأیید کرد.
این رویکرد، از شکلگیری محاسبات و به تبع آن، ادراکی تازه در امارات پس از گذشت هفت ماه از این جنگ منطقهای حکایت دارد؛ این در حالی است که در ماههای نخست جنگ، پس از ناکامی آن در تحقق اهدافش، مقامهای این کشور محتاطانه و دستبهعصا عمل میکردند.
چرا ابوظبی پیشتر از میزبانی نتانیاهو پرهیز میکرد؟/از تلاش برای مهار بحران تا همگرایی علیه تهران
پیش از این، ابوظبی پس از جنگ ویرانگر غزه از میزبانی مستقیم نتانیاهو پرهیز میکرد و به دیدارهایی در سطح مقامهای دیگری از اسرائیل بسنده میکرد. حتی در ماههای نخست تشدید تنش با تهران نیز تعاملات با تلآویو تا حدودی پنهان میماند.
اگر در ماههای ابتدایی بحران، دولتهای منطقه از هراس پیامدهای غیرقابلپیشبینی جنگ، خواسته یا ناخواسته، خواهان مهار بحران و راهحلهای دیپلماتیک سریع بودند؛ اکنون نشانهها از شکلگیری یک همگرایی پیدا و پنهان میان برخی بازیگران و تلآویو علیه تهران برای تشدید برنامهریزیشده تنش مشهود است.
315
