بازار خودرو پیشران ریزش قیمت‌ها می‌شود؟/ زمزمه ورود به عمیق‌ترین رکود یک دهه اخیر

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری برگزیده های ایران، بدون شک بزرگترین چالش اقتصاد ایران در سال‌های اخیر معضل بزرگی به نام تورم بوده است. اگرچه به طور ساختاری اقتصاد ایران در بلندمدت به طور متوسط با تورم حدود 20 درصدی همواره دست و پنجه نرم می‌کرد اما در سال‌های اخیر و به واسطه شوک‌های تحریمی و همچنین برخی اقدامات نسنجیده سیاست‌گذار پولی کشور، شاهد فاصله گرفتن نرخ تورم از روند بلندمدت خود بوده‌ایم.

در واقع این‌طور می‌توان گفت که معضل اقتصاد ایران در سال‌های اخیر رشد تورم نبوده، بلکه جهش تورمی‌هایی است که در سه چهار سال اخیر چالش‌های سنگینی را برای اقتصاد ایران رقم زده است. گفتنی است اوج جهش‌های تورمی در سال گذشته رقم خورد به طوری که نرخ تورم در پایان سال 1401 به محدوده 60 درصد نیز رسید.

نکته‌ای که در این روزها مشهود است این است که اقتصاد ایران بعد از حدود 5 سال که تورمی بالای 40 درصد را تجربه کرده، در حال ورود به رکودی عمیق است. همچنین از طرفی به نظر می‌رسد تمرکز اصلی سیاست‌گذار پولی کشور نیز با توجه تورم‌های بالای سال‌های اخیر، کنترل تورم حتی به قیمت رکود است.

بازار خودرو چراغ ریزش قیمت‌ها را روشن کرد

لازم به ذکر است بررسی بازارها نشان می‌دهد که زمزمه‌های ورود به یک رکود عمیق در اقتصاد ایران بیشتر از همیشه به گوش می‌رسد. به عنوان مثال بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد یکی دو ماه اخیر رُکودی‌ترین روزهای بازار تلفن همراه رقم خورده است و تقریباً با توجه به کاهش قیمت‌ها، خریدار جدی در بازار وجود ندارد.

اما دیگر بازاری که برخی کارشناسان آن را به عنوان پیشران و به نوعی سیگنال‌دهنده به سایر بازارها عنوان می‌کنند، بازار خودرو است؛ بازاری که با توجه به اینکه بیشترین ریزش قیمتی را نسبت به سایر بازارها در چند ماه اخیر تجربه کرده است اما در شرایط رکودی عمیقی فرو رفته به نوعی که می‌توان گفت تقریباً این بازار در برهه فعلی از خریدار خالی است.

نکته‌ای که شاید تاکنون در اقتصاد ایران تجربه نشده و یا کمتر سابقه داشته این است که به عنوان مثال در سال 1400 که روند تورم نزولی شده بود، اما شاهد ریزش قیمت‌ها در بازاری همچون بازار خودرو نبودیم و تقریباً در آن برهه قیمت خودرو به ثبات رسید، اما در ماه‌های اخیر علاوه بر تورم که روند نزولی گرفته شاهد پیش‌واکنش بازارهای مختلف به کاهش نرخ تورم هستیم به طوری که بازار خودرو به دنبال کنترل تورم، ریزشی 30 درصدی را تجربه کرده است و به نوعی ریزشی فراتر از تورم را تجربه کرده‌اند.

بازار خودرو تبدیل به معیاری برای سنجش وضعیت سایر بازارها شده است

همچنین دیگر نکته‌ای که باید به آن اشاره کرد، این است که شواهد نشان می‌دهد ریزش قیمتی که در بازار خودرو صورت گرفته است به معیاری برای سنجش سایر بازارها تبدیل شده است و به نوعی جذابیت تقاضا در سایر بازارها را نیز از بین برده است.

در واقع به نظر می‌رسد تجربه ریزش قیمتی که در بازار خودرو رقم خورده، با توجه به اینکه حداقل در 8-9 سال اخیر بی سابقه است، پالس مهمی را به افکار عمومی و فعالان اقتصادی صادر کرده که امکان سرایت کاهش قیمت‌ها در سایر بازارها از جمله بازار ارز و مسکن نیز وجود دارد و همین امر منجر به برچیده شدن تقاضا در سایر بازارها نیز شده است که در نهایت احتمالاً به تشدید فضای رُکودی اقتصاد ایران منجر شود.

بر همین اساس می‌توان گفت در شرایط فعلی نگاه افکار عمومی به بازار خودرو گره خورده و با توجه به کاهش قیمت‌ها در این بازار به نظر می‌رسد حداقل در برهه فعلی نمی‌توان انتظار فعالیت‌های سوداگرانه و سفته‌بازانه در سایر بازارها را داشت. بر این اساس به نظر می‌رسد بهترین فرصت برای سیاست‌گذاران اقتصادی کشور برای رسیدن به اهدافی همچون مهار پایدار تورم و پایین آوردن نرخ تورم تا کانال 30 درصد فراهم شده است.

/؛