اضافه وزن نهتنها یک مسئله از حیث زیبایی، بلکه معضلی است با اثراتی چون تبعیض اجتماعی، مشکلات اقتصادی و همچنین خطر ابتلا به بسیاری از بیماریها و حتی مرگ.
از طرفی، میدانیم که کاهش وزن قابلتوجه امری به نسبت دشوار است. روشهای کاهش وزن بدون نیاز به جراحی، بهخصوص در سالهای اخیر محبوبیت خاصی کسب کردهاند. در این میان میتوان به اسلیو آندوسکوپیک (ESG) و انواع بالون معده اشاره نمود.
بالون معده و انواع آن
بهرهگیری از بالون معده راهکاری است جهت کاهش وزن بدون نیاز به جراحی که در آن یک یا چند شیء بادکنک مانند به نام بالون درون معده جای میگیرند و با اشغال فضای آن سبب کاهش حجم غذای ورودی میشوند. بهدنبال مصرف کالری کمتر، کاهش وزن رخ میدهد. از برجستهترین روشهای کاهش وزن با بالون معده میتوان به تغییر ظاهر (ReShape)، اوربرا (Orbera) و اوبالون (Obalon) اشاره نمود.
بالون معده تغییر ظاهر
این روش به نسبت جدید، بدون نیاز به جراحی و موردتأیید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و روشی کاملاً بیخطر است.
بالون تغییر ظاهر معده برای بیمارانی با شاخص توده بدنی (BMI) بین ۳۰ تا ۴۰ طراحی شده است. این روش شامل استفاده از دو بالون متصل به درجه پزشکی است که با محلول نمکی یا سالین (Saline) پر شدهاند. این دو بالون خالی با استفاده از آندوسکوپ بهطور موقت در داخل معده قرار میگیرند و پس از جایگیری مناسب، با آبنمک پر و باد میشوند.
هدف از این روش محدودکردن فضای معده است. بالونهای بادشده فضای قابلتوجهی از داخل شکم را اشغال میکنند. این بالونها به مدت ۶ ماه در داخل معده باقی میمانند و پس از این بازه زمانی از آن خارج میشوند. این عمل تحت بیهوشی سبک و در طی ۲۰ دقیقه صورت میگیرد.
اثربخشی
میزان کاهش وزن تا حد زیادی به وزن اولیه و توانایی شما در رعایت یک سبک زندگی سالم بستگی دارد. اکثر بیماران در شش ماه اول پس از انجام عمل بین ۱۰ تا ۲۵ کیلوگرم وزن کم میکنند. با پایبندی به یک روال سبک زندگی سالم میتوانید حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از وزن بدن خود را در ۶ ماه اول کاهش دهید.
بالون معده اوربرا یک روش کاهش وزن بدون نیاز به جراحی بوده و برای افرادی با شاخص توده بدنی (BMI) میان ۳۰ تا ۴۰ مناسب است.
این راهکار شامل قراردادن یک بالون در معده است تا قسمت بزرگی از معده را پر کند. جایگیری این بالون در معده سبب کاهش توأمان میزان غذای ورودی و اشتها میشود.
در این روش، لوله نازکی به نام کاتتر، حاوی یک بالون خالی، از گلو به معده راه مییابد. سپس، پزشک یک آندوسکوپ متصل به یک دوربین کوچک را از طریق گلو وارد معده میکند. دوربین به مانیتوری متصل است که پزشک با آن داخل معده را میبیند.
وقتی بالون در جای خود قرار گیرد، پزشک آن را با مایع نمکی یا گاز پر میکند. بالون به اندازه یک گریپ فروت بزرگ میشود و حجم زیادی از معده را اشغال میکند.
اثربخشی
بهطور معمول، مقدار وزنی که با این روش از دست میدهید بستگی به میزان تعهد شما به عادات سبک زندگی سالم ازجمله رژیم غذایی سالم و انجام ورزش منظم دارد. علاوهبراین، میزان پیروی از دستورالعملهای تیم پزشکی و متخصص تغذیه نیز نقش بسزایی در موفقیت درمان دارد.
بهطور معمول، بیماران درعرض شش ماه حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از وزن اضافی بدن خود را از دست میدهند.
بالون اوبالون
بالون اوبالون یک روش کاهش وزن بدون نیاز به جراحی است. این روش شامل قراردادن سه بالون در داخل معده است.
بالون اوبالون از پلاستیک ساخته و در کپسولی فشرده شده است. این کپسول از جنس ژلاتین و کمی بزرگتر از یک قرص ویتامین معمولی است.
پس از نوشیدن آب، کپسول با کاتتر به معده راه مییابد.
پزشک با استفاده از سونوگرافی اطمینان مییابد که کپسول در معده قرار دارد. سپس از طریق لوله، کپسول را با گاز پر میکند تا حجم آن افزایش یابد؛ کپسول یک بالون تشکیل میدهد و بخش اعظمی از معده را اشغال میسازد. اندازه این بالون چیزی در حد یک پرتقال است.
سه بالون، با فواصل زمانی یکماهه، داخل شکم قرار میگیرند. پس از جایگیری هر سه بالون، سه ماه دیگر در معده باقی میمانند و درنهایت پس از ۶ ماه از معده خارج میشوند.
اثربخشی
مطالعات نشان داده است که بیماران پس از بهرهگیری از روش بالون معده اوبالون میتوانند بین ۱۰ تا ۳۰ کیلوگرم وزن کم کنند. بالون اوبالون میتواند به شما کمک کند تا ۱۰ درصد از وزن بدن خود را کاهش دهید.
تفاوت اوربرا (Orbera) و اوبالون (Obalon) چیست؟
این دو روش چند تفاوت کلیدی با یکدیگر دارند:
- اوربرا بهشکل یک بالون وارد معده و سپس با آبنمک پر میشود. اما اوبالون قرصی است که آن را پس از بلع و رسیدن به معده باد میکنند.
- ماده سازنده اوربرا سیلیکون و اوبالون از جنس مواد پلیاتیلن نرمتر است.
- اوربرا با آندوسکوپی برداشته میشود، درحال که اوبالون با آندوسکوپی یا با تخلیه از مدفوع خارج میشود.
اقدامات آمادهسازی برای جایگذاری بالون
درمان چاقی با جایگذاری بالون معده به نسبت روشی زمانبر تلقی میشود و درنتیجه سازگاری بیمار با سیر درمان و اصلاح سبک زندگی را نیازمند است. لذا ضروری است پیش از هر اقدامی از تعهدی طولانیمدت به درمان اطمینان یابید.
در این راستا، بیمار به یک فوقتخصص جراحی چاقی مراجعه میکند و پس از بررسی پیشینه درمانی، از وی آزماشهای خون گرفته میشود. درصورت واجد شرایط بودن درمان با بالون معده، یک برنامه درمان شخصی برای وی تهیه و آزمایشهای دیگری را تجویز میکنند. علاوهبراین، مشاوره با یک متخصص تغذیه نیست توصیه میشود.
بالون معده برای چه افرادی مناسب است؟
درمان چاقی با بالن معده برای افرادی بیش از ۲۲ سال سن و شاخص توده بدنی بین ۳۰ تا ۴۰ مناسب است. در صورتی که سابقه جراحی معده، مانند بایپس معده ( Bypass Gastric) داشتهاید یا اضافه وزن بهشدت بالایی ( شاخص توده بدنی بیش از ۴۰) دارید، بهتر است از این درمان استفاده نکنید.
عوارض بالون معده چیست؟
نتایج احتمالی ممکن است با عوارض معمول یا جدی همراه باشند.
علائم جدی
ادرار یا مدفوع به رنگ آبی یا سبز: بهطور معمول، بالون با محلول نمکی حاوی رنگ آبی پر میشود. در موارد نادری که بالون نشت کند، بلافاصله متوجه تغییر رنگ ادرار و مدفوع خواهید شد. درصورت بروز این اتفاق، بهسرعت با اورژانس درمان تماس بگیرید. نشت بالون سبب عبور غذا از روده و انسداد احتمالی آن میشود.
علائم معمول
- ناراحتی معده، حالت تهوع و استفراغ
ممکن است بعد از جایگیری بالون کمی ناراحتی معده داشته باشید. حالت تهوع و استفراغ در هفت تا ده روز اول پس از استقرار بالون معده بسیار شایع است و تنها به این دلیل است که معده به آن عادت ندارد. پزشک داروهایی را جهت رفع تهوع و استفراغ تجویز میکند. در صورتی که ناراحتی معده ادامه یابد یا اگر در هضم مایعات دشواری دارید، به پزشک خود مراجعه کنید.
- کاهش حجم مدفوع یا دفعات دفع مدفوع
این مسئله پدیدهای رایج و معمولاً مرتبط با کاهش میزان غذا است. فعالیت طبیعی روده میتواند بین سه بار در روز تا سه بار در هفته باشد.درصورت ابتلا به یبوست مصرف مایعات و غذاهای فیبردار همانند سبزیجات، میوه، جو دوسر، برنج قهوهای و غلات سبوسدار را افزایش دهید.
- سوزش سر دل و رفلاکس اسید
سوزش سر دل و رفلاکس اسید در بیماران بالون معده امری شایع است و برخی از غذاها ازجمله قهوه، الکل، غذاهای تند و چرب میتوانند آن را تشدید سازند.
شیر و محصولات لبنی کمچرب ممکن است به بهبود رفلاکس اسید کمک کنند. علاوهبراین، از درازکشیدن پس از مصرف غذا خودداری کنید. درصورت لزوم، پزشک برای کنترل این عارضه دارو تجویز میکند.
- بادگلو و بوی بد همراه با آن
باقیماندن غذا در اطراف پوشش بالون ممکن است منجر به بادگلو یا بوی بد ناشی از آن شود. غذای خود را خوب بجوید و سعی کنید تحرک داشته باشید؛ زیرا این کار از گیرکردن غذا در اطراف بالون جلوگیری میکند. جهت شستوشوی بالون، ۳۰ دقیقه بعد از غذا یک جرعه آب بنوشید.
- احساس نفخ
احساس نفخ ناشی از بالون امری رایج است و ممکن است تا ۶ ماه به طول بیانجامد؛ هرچند این عارضه موقتی و با مصرف دارو قابل تسکین است.
- درد
درصورت سوراخشدن مری یا معده حین واردکردن بالون معده، ممکن است مقداری درد را تجربه کنید؛ اگرچه این امر بسیار نادر است. همچنین ممکن است در اثر بادکردن بالون احساس درد یا ناراحتی کنید.
۲۳۳۲۳۳
