ریحانه اسکندری: نخستین نشست از سلسلهنشستهای «گفتآمد» که به همت انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات و با هدف ایجاد فضایی صمیمی برای گفتگو میان استادان، فارغالتحصیلان و فعالان عرصه رسانه شکل گرفته است، با پاسداشت مقام علمی و حرفهای دکتر عبدالله گیویان برگزار شد. علی ربیعی، دستیار ارتباطات اجتماعی رئیسجمهور و سخنگوی دولت دوازدهم، در حاشیه این مراسم به تشریح ضرورتهای شکلگیری این گعدههای هماندیشی، نقش علوم ارتباطات در درک شرایط امروز جامعه و ابعاد شخصیتی دکتر گیویان پرداخت.
او با اشاره به سلسلهنشستها گفت: «ما در انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات تصمیم گرفتیم گفتگوهایی صمیمانه و غیرمتکلفانه میان استادان، فارغالتحصیلان رشته ارتباطات، مطالعات فرهنگی و فعالان رسانه شکل دهیم. در هر یک از این نشستها قرار است از پیشکسوتان علمی و افراد مؤثر در این عرصه تقدیر کنیم. این نخستین نشست بود و امیدوارم در برنامههای بعدی نیز بتوانیم با تقدیر از سایر اساتید، این مسیر را تداوم ببخشیم.»
او با تبیین کارکرد اجتماعی این هماندیشیها افزود: «این نشستها کارکردی در قالب گفتگوی اجتماعی دارند و فضایی برای دیدوبازدید و همافزایی آدمهایی ایجاد میکنند که در حوزه علوم ارتباطات فعالیت دارند. یکی از مشکلات امروز ما پراکندگی و دوری این افراد در دانشگاهها و نهادهای مختلف است و این گعدهها میتواند پیرامون مسائل مختلف همنظری ایجاد کند.»
بزرگترین تهدید کشور، تضعیف «قدرت معنایی» ایران است
ربیعی در ادامه به نقش رشتههای مرتبط با رسانه در حل ابربحرانهای کشور اشاره کرد و اظهار داشت: «با درکی که از شرایط جامعه دارم، معتقدم یکی از مسائلی که حتی میتواند موجودیت و آبادانی ایران را تهدید کند، بحث قدرت معنایی ایران است. خیلیها متوجه تمامیت ارزی و ذهنی هستند، اما متأسفانه کسی متوجه تمامیت ادراکی ایرانیان از شرایطشان نیست.»
اوتصریح کرد: «رشتههای ارتباطات، رسانه و مطالعات فرهنگی پیوند عمیقی با مسائل امروز جامعه دارند. این گفتگوها چه در این مکان و چه در فضاهای دیگر میتواند زمینهساز ایدههای اجرایی، ائتلافهای پژوهشی و در نهایت پویایی علمی شود و در کنار کارکرد صمیمانه دیدوبازدید، به درک بهتر جامعه کمک کند.»
عبدالله گیویان؛ نمونه بارز یک «کنشگر مرزی»
استاد دانشگاه علامه طباطبایی درباره علل انتخاب دکتر گیویان برای تجلیل در نخستین نشست گفت: «آقای گیویان هم متأسفانه مانند بسیاری از اساتید دیگر مورد بیمهری قرار گرفت و وظیفه ما بود که از زحمات این استاد زحمتکش تقدیر کنیم. اما علاوه بر این، به اعتقاد من و به تعبیر مقصود فراستخواه، دکتر گیویان نمونه بارز یک کنشگر مرزی است.»
ربیعی ادامه داد: «ما در میان دوستانمان چند نحله فکری داریم؛ دستهای صرفاً به ترویج علم میپردازند و به چیز دیگری کاری ندارند، دستهای دیگر کاملاً در موضع نقد میایستند و پا را از نقد فراتر نمیگذارند. اما گیویان هر دو بعد، یعنی ترویج علم و تفکر انتقادی را در کنار بُعد سومی داشت و آن افقگشایی برای نشان دادن آیندهای بهتر بود. متأسفانه در ساحت علمی ما این نارسایی وجود دارد که افراد یا فقط ترویجی کار میکنند یا در قالب روشنفکری به نقد بسنده میکنند، اما گیویان از نحلهای است که راهگشایی میکند.»
از قرارگاه حمزه تا سیاستگذاریهای قومی و ائتلاف ملی
او با مرور پیشینه دوستی و همکاریهای دیرین خود با دکتر گیویان بیان کرد: «دوستی ما از سالهای ۶۲ و ۶۳ شکل گرفت. آن زمان من در سپاه و در قرارگاه حمزه بودم و میخواستم کار فرهنگی انجام دهم. معتقد بودم مسئله اصلی منطقه، احترام به زبان و فرهنگ بومی آنجا است. در رفتوآمد به وزارت کشور، گروهی را دیدم که آقای گیویان و احمد پورنجاتی هم در آن حضور داشتند. احساس همفکری مشترکی شکل گرفت و این دوستی ادامه یافت.»
ربیعی خاطرنشان کرد: «در آن دوره با همفکری هم، نیاز جامعه به سیاستهای ائتلاف ملی و سیاستهای قومی را پیشبینی میکردیم. گیویان در این زمینهها واقعاً کار کرده بود و صاحبنظر بود و پایههای کاری مشترک خوبی در این حوزه شکل گرفت. بعدها که ما وارد دولت شدیم، آقای گیویان بدون هیچ چشمداشت یا دغدغهای نسبت به جایگاه و عناوین، بخشی از کار تنظیم دیدگاههای جامعه برای سیاستگذاری را بر عهده گرفت. همانطور که آقای معزی هم نقل کردند که روزی کارمند گیویان بوده اما بعداً گیویان بدون تکبر پذیرفته که در مجموعهای تحت مدیریت او همکاری کند؛ واقعاً چنین آدمهایی کم پیدا میشوند. ما در هیئتمدیره انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی نیز کنشگریهای مشترک فراوانی داشتیم و خاطرات شخصی زیادی از این دوستی برایم به یادگار مانده است.»
رفیق روزهای بحرانی
ربیعی در پایان، جمعبندی خود را از شخصیت علمی و اخلاقی دکتر گیویان اینگونه بیان کرد: «اگر بخواهم در یک خط اثر خصوصیات دکتر گیویان بر عرصه علم را بگویم، او روش درست دیدن و روش فهم جامعه را آموزش داد و تحقیق کرد. و اگر بخواهم از منظر رفاقت بگویم، عبدالله گیویان یک رفیق آرامبخش، بااصالت و تکیهگاه روزهای بحرانی است.»
۵۹۲۴۴
