اسفندیار بتمنقلیج، پژوهشگر اقتصاد سیاسی و بنیانگذار بنیاد بورس و بازار (Bourse & Bazaar Foundation)، از تحلیلگران مسائل اقتصادی ایران و تأثیر تحریمها بر اقتصاد این کشور است. او در یادداشتی در شبکه اجتماعی ایکس، با بررسی پیامدهای پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای آمریکا، این تحول را عاملی دانسته که میتواند محاسبات دولت دونالد ترامپ درباره جنگ با ایران را تغییر دهد و مسیر دستیابی به توافق را هموارتر کند.
او در حساب کاربری خود نوشت:نتیجهی چشمگیر دموکراتها میتواند زمینهساز توافقی برای پایان دادن به جنگ با ایران شود؛ توافقی که هم در واشنگتن و هم در تهران مورد توجه قرار گیرد. خطر تشدید تنشهای نظامیِ گسترده کاهش یافته است.
اعتبار «هگست» کاملاً از بین رفته است و او پیش از آنکه دموکراتها روی کار بیایند و استیضاحش کنند، ناچار به استعفا خواهد شد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اجازه نخواهد داد او در حالی که تا دو ماه دیگر بیشتر در این مقام نخواهد بود، سیاست «زمین سوخته» را پیاده کند.
«بِسِنت» متوجه واقعیتِ آشکارِ اوضاع شده و تلاش خواهد کرد با فاصله گرفتن از جنگ، اعتبار خود را احیا کند. نهادهایی مانند «بنیاد دفاع از دموکراسیها» (FDD) که توصیههای سیاستی نادرستی به وزارت خزانهداری تزریق میکردند، اکنون رسوا شدهاند؛ مشخص شده که آنها همچون آتشافروزانی هستند که هیچ اهمیتی برای رأیدهندگان یا منافع ملی آمریکا قائل نیستند.
«روبیو» دریافته است که به این زودیها رئیسجمهور نخواهد شد؛ بنابراین تمام انرژی خود را صرف مسئلهی کوبا خواهد کرد؛ موضوعی که بیش از هر چیز دیگری برایش اهمیت دارد.
«کوشنر» و «ویتکاف» سال آینده با نظارت دقیق و سنگین کنگره مواجه خواهند شد؛ از این رو، سعی میکنند پروندههای جاری را ببندند و از نقش میانجیگری کنار بکشند.
موضع «ونس» در مخالفت با جنگ تا حد زیادی تأیید شده و او اکنون میتواند کنترل بیشتری بر این پرونده به دست گیرد. تنها راه او برای داشتن شانسی واقعی در انتخابات سال ۲۰۲۸، اصلاح فاجعهای است که ترامپ با بیاحتیاطی وارد آن شده بود.
ترامپ ترجیح میدهد وانمود کند که جنگ با ایران هرگز رخ نداده است و به سراغ ساختوساز تالارهای رقص خود بازگردد. حتی اگر او – آنطور که برخی پیشبینی میکردند – خشمگین و به دنبال انتقام باشد، در درون دولتِ او مقاومت بیشتری در برابر تشدید تنشها وجود خواهد داشت. ترامپ فردی ضعیف، بیثبات و بهسادگی قابلدستکاری است؛ همانطور که با تحریک دیگران وارد جنگ شد، اکنون نیز با فشار و سرزنشِ اطرافیان، از آن خارج خواهد شد.
برای رهبران ایران، نتایج این انتخابات حکم یک پیروزی بزرگ و تعیینکننده را دارد. آنها میتوانند روایتی بسازند مبنی بر اینکه در جنگ پیروز شده و پروژه سیاسی ترامپ را درهمشکستهاند؛ تحلیلها و گزارشهایی که طی روزهای آینده در مطبوعات و تلویزیونهای آمریکا منتشر میشوند، خوراک کافی برای این روایت را در اختیارشان قرار خواهند داد.
این روایتِ «شکستِ ترامپ»، در واقع دستیابی به اجماع برای توافق با ایالات متحده را آسانتر میکند؛ بهویژه توافقی که مستلزم امتیازاتی است که میانجیها بر آن تأکید دارند. شاید، تنها شاید، رأی قاطع ضدجنگ در سراسر ایالات متحده فرصتی تاریخی (نسلی) را فراهم آورد تا به چرخه تحریمها و خشونتی پایان دهیم که آمریکا و ایران را به سوی مناقشهای بیمعنی سوق داده است. مردم آمریکا و ایران میتوانند در این امید با یکدیگر متحد شوند.
315
















