به گزارش برگزیده، نشریه «وال استریت ژورنال» بامداد چهارشنبه از موافقت «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا با قرارداد همکاری هستهای با عربستان سعودی خبر داد.
این خبر توسط دیگر رسانههای آمریکایی از جمله سیانان و نیویورک تایمز نیز تائید شدهاست.
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی اختصاصی مدعی شد که دولت دونالد ترامپ قصد دارد روز چهارشنبه توافق جامع هستهای با عربستان سعودی را رسماً اعلام کند؛ توافقی که مهمترین و جنجالیترین محور آن، پذیرش احتمال «حق غنیسازی اورانیوم و بازفرآوری پلوتونیوم در خاک عربستان» است.
به نوشته نیویورک تایمز، بر اساس این توافق که در قالب «توافقنامه ۱۲۳» تنظیم شده، دولت آمریکا پس از انجام یک مطالعه اقتصادی مشترک، این امکان را برای ریاض فراهم میکند تا سوخت مورد نیاز برنامههای هستهای خود را مستقیماً در داخل کشور تولید کند. این تصمیم نشاندهنده یک عقبنشینی آشکار از سوی واشنگتن از تعهدات و سختگیریهای گذشته (موسوم به «استاندارد طلایی» عدم تکثیر سلاحهای هستهای) است؛ معیاری که پیشتر امارات متحده عربی را از داشتن حق غنیسازی محروم کرده بود.
امتیازات جنجالی و نگرانی از مسابقه تسلیحاتی
نیویورک تایمز نوشت این توافق به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، امتیازاتی اعطا میکند که ممکن است دسترسی و توان بازرسان بینالمللی را برای بازرسی از سایتهای مشکوک محدود کند. این مسئله موجی از نگرانی را در میان نمایندگان کنگره از هر دو حزب و همچنین مقامات اسرائیلی ایجاد کرده است؛ چرا که محمد بن سلمان پیشتر صراحتاً اعلام کرده بود در صورت دستیابی ایران به سلاح هستهای، عربستان نیز «بدون شک» اقدام به ساخت آن خواهد کرد.
با این حال، نیویورک تایمز ادعا کرد که دولت ترامپ ممانعت کنگره را بعید میداند؛ زیرا رد این توافق نیازمند رأی اکثریت قاطع و بیاثرکننده وتوی رئیسجمهور خواهد بود. همچنین در این گزارش آمده است که دو نامه محرمانه ضمیمه این توافق شده که حاوی جزئیات حساس امنیتی و تجاری است.
انکاف از الزامات خاورمیانهای و منافع میلیاردی
به گزارش نیویورک تایمز، در حالی که دولت بایدن دستیابی عربستان به فناوری هستهای را به «عادیسازی روابط با اسرائیل» مشروط کرده بود، ترامپ این مسئله را از مفاد توافق حذف کرد. واشنگتن امیدوار است این توافق نه تنها روابط میان دو کشور را در میان بحرانها بازسازی کند، بلکه میلیاردها دلار سود تجاری برای صنعت هستهای آمریکا (از جمله شرکت وستینگهاوس) به همراه داشته باشد.
این گزارش در پایان یادآور میشود که پذیرش حق غنیسازی برای عربستان، در شرایطی رخ میدهد که تنشها و جنگ جاری با ایران، منطقه را در یکی از بحرانیترین برهههای تاریخ خود قرار داده است و ریاض همزمان با اتکا به دفاع موشکی آمریکا، مسیر دیپلماسی با تهران را نیز زیر نظر دارد.
توافق ۳۰ ساله
به روایت فارس؛ وال استریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت که ترامپ توافقنامه همکاری هستهای غیرنظامی با عربستان سعودی به مدت ۳۰ سال و ارزش دهها میلیارد دلار را امضا کرد.
در این گزارش آمده است: «انتظار میرود این قرارداد که روز چهارشنبه توسط کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا و عبدالعزیز بن سلمان، همتای سعودی وی امضا میشود، به شرکتهای آمریکایی نقش پیشرو در توسعه زیرساختهای هستهای غیرنظامی پادشاهی، عمدتاً به استثنای رقبای خارجی، بدهد».
بر اساس این توافقنامه، شرکتهای آمریکایی میتوانند تأسیسات غنیسازی اورانیوم را در عربستان سعودی بسازند، در صورتی که مطالعه مشترک آمریکا و عربستان به این نتیجه برسد که چنین پروژهای موجه است.
وال استریت ژورنال همچنین افزود که انتظار میرود این توافق در روزهای آینده برای بررسی به کنگره ارائه شود و احتمالا با مخالفت برخی از اعضای کنگره مواجه خواهد شد.
مخالفت کنگره و اسرائیل
هرچند این توافق احتمالاً حمایت بسیاری از جمهوریخواهان را خواهد داشت، اما برخی قانونگذاران آمریکایی از هر دو حزب و همچنین مقامات اسرائیلی با چنین برنامهای مخالفت کردهاند. آنها نگرانند که پادشاهی سعودی بتواند از پروژه هستهای غیرنظامی برای توسعه نهایی سلاح هستهای استفاده کند.
عربستان سعودی بارها تمایل خود را برای توسعه سلاحهای هستهای ابراز کردهاست، از جمله اظهارات محمد بن سلمان که در گذشته با طرح ادعای تسلیحاتی بودن برنامه هستهای ایران، خبر دادهبود که اگر ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند، عربستان هم قطعا بمب اتمی خواهد ساخت.
این توافق نیاز به بررسی توسط کنگره دارد. طبق قانون انرژی اتمی، کنگره قدرت دارد قطعنامهای برای عدم تأیید آن تصویب کند. اما در عمل، توافق احتمالاً تصویب خواهد شد، زیرا کنگره برای لغو ابتکار ترامپ باید اکثریت قاطع (ضد وتو) را جمع کند.
۳۱۵/۴۲
