به بهانه بازی منچسترسیتی – سویا؛ راه‌های افزایش جذابیت سوپرجام اروپا

به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران، امشب (ساعت 22:30 چهارشنبه 25 مرداد)؛ تیم‌های منچسترسیتی انگلیس و سویای اسپانیا در بازی سوپرجام یوفا در ورزشگاه «جورجیوس کارایسکاکیس» شهر آتن یونان به مصاف هم می‌روند. موضوع اصلی این است که برآوردها نشان می‌دهد علاقه به این بازی هر ساله در حال کاهش است. پیش از این، سوپرجام در ورزشگاه لوئیس دوم در موناکو برگزار می‌شد؛ حالا اما محل برگزاری این بازی هر سال تغییر می‌کند. و باز سوال اصلی این است؛  یوفا چه اصلاحاتی باید انجام دهد تا بازی سوپرجام دوباره در کانون توجه قرار گیرد؟

سوپر جام یا سوپرکاپ یوفا تورنمنت رسمی است که فصل فوتبال اروپا را آغاز می‌کند و شامل یک مسابقه است که در آن برندگان لیگ قهرمانان اروپا و لیگ اروپا با هم دیدار می‌کنند. این مسابقه نخستین بار در سال 1972 برگزار شد و بنیانگذار سوپرکاپ، آنتون ویتکامپ، روزنامه‌نگار تلگراف هلند است. در آن زمان، سطح تیم‌های هلند بسیار بالا بود. از سال 1969 تا 1973 هلندی‌ها قهرمان جام‌های اروپایی شدند (سه بار آژاکس و یک بار فاینورد). یوهان کرایف بازیکن اصلی اروپا محسوب می‌شد و این دوره را دوران طلایی فوتبال هلند می‌نامند.

ویتکامپ به این فکر کرد که چگونه قوی‌ترین باشگاه اروپا را تعیین کند. از آنجایی که دو جام اروپایی وجود داشت ( جام اروپا و جام برندگان جام یوفا؛ سومین جام یوفا به تازگی متولد شد)، او پیشنهاد کرد که یک مسابقه رو در رو بین برندگان برگزار شود. این روزنامه‌نگار این ایده را با یاپ ون پراگ، رئیس آژاکس در میان گذاشت که واکنش مثبتی نشان داد. در نتیجه، ویتکامپ و پراگ به ملاقات با آرتمیو فرانکی، رئیس وقت یوفا رفتند اما این سازمان از حمایت رسمی از مسابقات جدید خودداری کرد. رنجرز اسکاتلند قهرمان اروپا به دلیل محرومیت از سوی یوفا نمی‌توانست در سوپرکاپ به میدان برود. با این حال؛ آژاکس دو بازی غیررسمی با اسکاتلندی‌ها انجام داد. اولین دوره سوپرکاپ یوفا با سرمایه‌گذاری روزنامه دی تلگراف هلند با برتری آژاکس در مجموع با نتیجه 6 بر 3 به پایان رسید. اولین سوپرجام رسمی یوفا نیز توسط یک باشگاه از اتحاد جماهیر شوروی فتح شد.

یک سال بعد؛ یوفا با میزبانی بازی سوپرکاپ بین میلان و آژاکس موافقت کرد با این حال، این مسابقات هنوز وضعیت رسمی نداشت. اولین سوپرکاپ جدی در سال 1975 برگزار شد که دینامو کیف اوکراین 3 بر صفر بایرن مونیخ را شکست داد. پس از آن این مسابقات هر ساله برگزار می‌شود.

در گذر سال‌ها هر از گاهی سوپرکاپ یوفا لغو می‌شد. به عنوان مثال در سال 1981 زمانی که لیورپول نتوانست در مورد زمان مسابقه با دینامو تفلیس به توافق برسد و در سال 1985 به دلیل محرومیت تیم‌های انگلیسی از رقابت‌های اروپایی، لیورپول دوباره با مشکل مواجه شد. در سال 1986 استوا بخارست و دینامو کیف نتوانستند در مورد برگزاری بازی‌ها در اتحاد جماهیر شوروی و رومانی به توافق برسند و تنها یک بازی در یک زمین بی‌طرف برگزار شد. سپس  بازی سوپرکاپ یوفا به لوئیس دوم در موناکو انتقال یافت که تا 12 سال به محل اصلی مسابقات تبدیل شد.

سوپرجام یوفا 2023 از روسیه به یونان منتقل شد و کازان در سال 2023 حق میزبانی فینال را داشت اما در نهایت بازی از روسیه به به محل دیگری انتقال یافت. کوچ‌نشینی کمکی به محبوبیت مسابقات نکرد و گاهی با خسارت‌هایی هم روبرو شد. به عنوان مثال در سال 2018 اتلتیکو و رئال مادرید در سوپرکاپ فقط با حضور 15 هزار تماشاگر در تالین به مصاف هم رفتند.

فیفا جام جهانی باشگاه‌ها را اصلاح کرد و این مسابقات به روز شده برای  نخستین بار در سال 2025 آغاز می‌شود. چرا یوفا نباید سوپر کاپ را هم اصلاح کند تا علاقه‌مندی به مسابقات  بیشتر شود؟ نکته کلیدی تغییر قالب است. اینجا همه چیز ساده است؛ لیگ کنفرانس به کمک می‌آید. جام جدید اروپا برای اولین بار در فصل 22-2021 برگزار شد. تیم برنده مسابقات باید به برندگان لیگ قهرمانان و لیگ اروپا اضافه شود. بنابراین هر سه تیم با هم بازی می‌کنند (در مجموع سه مسابقه)؛ اگر برنده در زمان معمول مشخص نشود، ضربات پنالتی در نظر گرفته خواهد شد. برنده دو امتیاز دریافت می‌کند، بازنده یک. برنده سوپرکاپ تیمی خواهد بود که بیشترین امتیاز را کسب کند. بدین ترتیب سوپرکاپ به طور همزمان سه بازی برگزار می‌کند که باعث افزایش درآمد یوفا و باشگاه‌ها می‌شود. اگر یک تورنمنت را در یک استادیوم بزرگ (حداقل برای 30 تا 35 هزار تماشاگر) برگزار کنید، این جذابیت اقتصادی را افزایش می‌دهد. در قالب جدید، یوفا بلیت‌های بیشتری را به فروش خواهد رساند. 

/